Darowizna lub udziału we współwłasności

Co to jest darownizna? Kiedy płacimy podatek? Ile wynosi kwota wolna od podatku?

Charakter prawny umowy darowizny

Umowa darowizny jest jedną z najbardziej popularnych umów mających na celu przeniesienie własności rzeczy. Zgodnie z art. 888 kodeksu cywilnego umowa darowizny zobowiązuje darczyńcę do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darczyńca nie otrzymuje z tego tytułu żadnego ekwiwalentu pieniężnego. Po stronie osoby obdarowanej nie istnieje też konieczność wzajemnego świadczenia.

Ustawodawca nie ogranicza kręgu osób uprawnionych do bycia stroną w tej umowie darowizny, tak więc może być ona zawierana między wszystkimi podmiotami. Nie ma też w ustawie żadnych ograniczeń co do przedmiotu darowizny.

Umowa darowizny jest określana mianem umowy konsensualnej, czyli takiej, która wywołuje skutki prawne w chwili złożenia zgodnych oświadczeń woli obu stron (darczyńcy i obdarowanego). Co do zasady, ustawodawca wymaga dla ważności umowy darowizny zachowanie formy aktu notarialnego. Jednakże w polskim prawie istnieje wyjątek od tej zasady dotyczący właśnie ruchomości (w tym również samochodu), a mianowicie umowa darowizny będzie ważna pod warunkiem, że przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Własność samochodu lub jego udziału przechodzi na obdarowanego w momencie przekazania/wydania rzeczy, czyli z chwilą przeniesienia faktu posiadania. Tak więc nie będzie tu wymagana forma aktu notarialnego. Jeśli umowa zostanie wykonana – wówczas sytuacja umowy w formie aktu notarialnego i w innej formie jest identyczna. Forma pisemna wydaje się w tym przypadku jak najbardziej pożądaną ze względów praktycznych (ubezpieczenie pojazdu, zgłoszenie w wydziale komunikacji, urzędzie skarbowym). Przepisy kodeksu cywilnego nie zakazują zastosowania formy ustnej takiej umowy, jednakże nie zaleca się jej stosowania. Samo przeniesienie własności w myśl art. 155 § 1 kodeksu cywilnego oznacza przejęcie takiego prawa przez drugą osobę na podstawie umowy.

Kiedy płacimy podatek

Spójrzmy na temat: PIT a darowizna. Czy trzeba rozliczać PIT? Co mówia przepisy o rozliczeniu PIT z małżonkiem?

Wiele osób zastanawia się, czy wartość składników majątku, które otrzymały same lub małżonkowie w spadku bądź darowiźnie, powinny wykazać w pit 37, pit 36 bądź innym. Czy program do rozliczania pit ujmuje to zagadnienie? Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych "przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn".To zupełnie dwie różne sprawy. Darowizna pojazdu nie wpływa na rozliczenie roczne pit.

Umowa darowizny, niezależnie od jej formy, jest co do zasady opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn. Obdarowany powinien obliczyć należny podatek i złożyć stosowne zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-3) w ciągu miesiąca od dnia otrzymania darowizny.

Nie składamy zeznania, jesli przedmiotem darowizny są przedmioty nieopodatkowane albo mieszczące sie w kwocie nie podlegającej opodatkowaniu. Zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego zwalnia obdarowanego z konieczności samodzielnego zgłoszenia do urzędu skarbowego, gdyż podatek obliczy i pobierze a następnie odprowadzi w naszym imieniu notariusz.

Dokonanie darowizny wiązać się będzie z koniecznością zapłaty podatku od spadków i darowizn tylko w przypadku przekroczenia kwoty wolnej od podatku. Jedynie samochody lub udziały we współwłasności, których wartość przekracza te kwoty dla odpowiednich grup, będą objęte podatkiem i koniecznością zgłoszenia nabycia w drodze darowizny.

Ile wynosi kwota wolna od podatku? Ile wynoszą koszty uzyskania przychodu?

W przypadku nabycia w drodze spadku czy darowizny koszty zakupu nie istnieją - wynoszą zero. Podatku nie zapłacą osoby z najbliższej rodziny darczyńcy z uwagi na fakt, że są całkowicie zwolnione od podatku od spadku i darowizn, ale muszą spełnić warunek, że w ciągu sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (dokonania darowizny) zgłoszą nabycie darowizny, np.własności samochodu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. W myśl ustawy o podatku od spadków i darowizn, bez względu na kwotę, zwolnione od podatku mogą być spadki i darowizny tylko od członków najbliższej rodziny podatnika. Warto w tym miejscu uściślić, że w ujęciu podatkowym najbliżsi to: małżonek, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, pasierbowie, ojczym, macocha i rodzeństwo. Istotne jest, czy wartość darowizny jest wyższa od kwoty wolnej od podatku. Co oznacza, iż pomimo niezłożenia zgłoszenia nabycia własności samochodu w przypadku kiedy jego wartość nie przekracza powyższej kwoty i tak jako obdarowany nie zapłacimy podatku od spadków i darowizn. Niestety w przypadku, kiedy wartość samochodu przekroczy kwotę wolną, to ten podatek będziemy musieli już zapłacić.

Pozostali mogą skorzystać ze zwolnień i ulg w zależności od przynalezności do grupy podatkowej. Generalną zasadą jest, że opodatkowaniu nie podlega darowizna od jednej osoby, jeżeli ich łączna wartość w ciągu 5 lat wraz z wartością ostatniej darowizny nie przekracza:


• 9637 zł w przypadku nabywców z I grupy podatkowej (małżonek, zstępni (dzieci, wnuki itd.), wstępni (rodzice, dziadkowie itd.), rodzeństwo, pasierbowie, zięciowie, synowe, ojczym, macocha, teściowie),

• 7276 zł w przypadku nabywców z II grupy podatkowej (dalsi krewni: zstępni rodzenstwa (bratanków, siostrzeńców ich dzieci oraz wnuków), rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków i małżonkowie innych zstępnych,

• 4902 zł w przypadku nabywców z III grupy podatkowej (pozostałe osoby).

Darczyńca z tytułu dokonanej darowizny nie jest opodatkowany podatkiem dochodowym, ani podatkiem od spadków i darowizn.

Wiadomości dotyczące poszczególnych podatków można znależć na portalu podatnika PITax.pl. Portal podatkowy to system teleinformatyczny wspierający podatników w prawidłowym wypełnianiu obowiązków podatkowych. Część ogólnodostępna portalu zawiera informacje dotyczące poszczególnych podatków oraz umożliwia składanie deklaracji podatkowych drogą elektroniczną.



 

Pomoc techniczna

  • 534 30 50 40
  • pn - pt: 9:00 - 16:00

Krajowa Informacja Podatkowa

  • (22) 330 0 330
  • pn - pt: 7:00 - 18:00
  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
  • Gazeta Wyborcza
  • E-Deklaracje
  • Comodo Internet Secure
  • Rzetelna Firma
  • Innowacyjna Gospodarka
  • zobacz więcej