RADA OGRODÓW BOTANICZNYCH I ARBORETÓW W POLSCE

Rada Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce jest organizacją pozarządową, która inicjuje, obejmuje patronatem i podejmuje wspólne badania naukowe, monitoruje uprawę ex situ gatunków rzadkich i zagrożonych w skali kraju, tworzy regionalne banki nasion, planuje wspólną strategię rozwoju; przygotowuje i udostępnia programy dydaktyczne i edukacyjne ogrodom botanicznym zrzeszonym w sieci. Podejmuje również działania interwencyjne dla obrony interesów ogrodów botanicznych oraz ochrony zasobów przyrodniczych a także opiniuje tworzenie nowych ogrodów botanicznych w Polsce. Stowarzyszenie zrzesza 38 ogrodów i arboretów, tworzących tzw. krajową sieć ogrodów botanicznych.

Rada Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce jest najstarszą i najważniejszą organizacją koordynującą całokształt działalności tych instytucji w skali ogólnopolskiej. Upoważniona jest również do reprezentowania polskich ogrodów botanicznych w organizacjach międzynarodowych. Stowarzyszenie jest jedną z 23 europejskich krajowych sieci ogrodów botanicznych i reprezentuje polskie ogrody botaniczne w organizacjach międzynarodowych takich jak: European Botanic Gardens Consortium (EBGC), w którym spotykają się przedstawiciele sieci krajowych w celu planowania ogólnoeuropejskich inicjatyw dotyczących ogrodów botanicznych, w szczególności w kontekście wdrażania Konwencji o różnorodności biologicznej i innych europejskich strategii. Posiedzenia Konsorcjum odbywają się dwa razy do roku w ogrodach członkowskich; Botanic Gardens Conservation International (BGCI); International Association of Botanic Gardens (IABG); European Native Seed Conservation Network (ENSCONET) jako europejskiej sieci ochrony nasion rodzimych gatunków roślin koordynującą działalność banków nasion z różnych państw Europy. W ostatnich latach Rada Ogrodów Botanicznych i Arboretów współorganizowała kilka konferencji oraz sympozjów międzynarodowych sieci Botanic Gardens in the Baltic Sea Region oraz m.in. uczestniczyła w pracach związanych z organizacją Kongresu Edukacyjnego  Botanic Gardens Conservation International (BGCI). Posiedzenia Rady Ogrodów Botanicznych i Arboretów w Polsce odbywają się minimum raz w roku. Stowarzyszenie wspólnie z wybranym ogrodem co roku organizuje zjazd ogrodów botanicznych i arboretów połączony z konferencją naukową. 

Aktualnie do organizacji należy osiemnaście wielofunkcyjnych i typowych ogrodów botanicznych gromadzących wszystkie rodzaje roślin, szesnaście arboretów i ogrodów dendrologicznych poświęconych roślinom drzewiastym, trzy ogrody roślin leczniczych specjalizujące się w kolekcjach roślin leczniczych i przyprawowych oraz jedna palmiarnia przystosowana do uprawy roślin stref klimatu ciepłego. Wszystkie te ogrody, wraz z zrzeszającą i reprezentującą je Radą, zajmują się szeroko rozumianą popularyzacją wiedzy botanicznej i co roku docierają ze swoim przekazem do wielu setek tysięcy odbiorców.

Dodatkowo program ochrony wybranych gatunków roślin ginących na terenie naszego kraju prowadzony jest równolegle przez ogrody botaniczne w Powsinie, Poznaniu, Lublinie, Mikołowie, Kostrzycy i Łodzi. Działania botaników obejmują prawie 75 proc. obszaru Polski. Ich praca polega na pozyskiwaniu, rozmnażaniu, a następnie reintrodukcji blisko 20 proc. gatunków zagrożonych wyginięciem do naturalnego środowiska. W wyniku współpracy zawiązanej w obrębie Stowarzyszenia w latach 2013-2015 udało się stworzyć konsorcjum pięciu partnerów – instytucji prowadzących badania naukowe, monitoring oraz uprawę ex situ gatunków rzadkich i zagrożonych w skali kraju, a tym samym udało się zrealizować ogólnopolski projekt pod nazwą: „Ocena stanu populacji oraz ochrona ex situ wybranych dziko rosnących gatunków roślin rzadkich i zagrożonych na terenie Polski”. Realizacja powyższego zadania pozwoliła na utworzenie regionalnych banków nasion, które będą ważnymi ogniwami w krajowym systemie ochrony ex situ. W przyszłości chcielibyśmy również aby systemem tym zostały objęte kolejne ogrody botaniczne i arboreta w Polsce.