Krajowa podróż służbowa – dieta, zwrot kosztów i rozliczenie

Za krajową podróż służbową pracodawca wypłaca dietę i pokrywa koszty wyjazdu. Dieta służy pokryciu zwiększonych kosztów wyżywienia, a jej wysokość zależy od czasu podróży oraz zapewnionych posiłków.

Krajowa podróż służbowa – dieta, zwrot kosztów i rozliczenie
Krajowa podróż służbowa

Spis treści

  1. Kiedy wyjazd jest krajową podróżą służbową?
  2. Ile wynosi dieta za krajową podróż służbową?
  3. Jak posiłki zmniejszają dietę krajową?
  4. Ile wynosi zwrot za nocleg w krajowej podróży służbowej?
  5. Jak rozliczyć przejazdy i inne wydatki w krajowej podróży służbowej?
  6. Jakie dokumenty i w jakim terminie złożyć po krajowej podróży służbowej?
  7. Czy należności za krajową podróż służbową wykazuje się w PIT?

Kiedy wyjazd jest krajową podróżą służbową?

Krajowa podróż służbowa to wyjazd w Polsce na polecenie pracodawcy, aby wykonać zadanie poza miejscowością jego siedziby lub poza swoim stałym miejscem pracy. Przykładowo: na stałe pracujesz w biurze w Warszawie, a pracodawca wysyła cię na dwudniowe spotkanie z klientem w Poznaniu. To delegacja.

Delegacją nie jest codzienny dojazd z domu do stałego miejsca pracy, nawet jeśli mieszkasz w innej miejscowości. Nie są nią też zwykłe wizyty handlowca u klientów w województwie wskazanym w jego umowie jako obszar pracy.

Jakie zasady obowiązują u twojego pracodawcy?

W jednostkach państwowej i samorządowej sfery budżetowej obowiązują zasady z rozporządzenia o podróżach służbowych. U pozostałych pracodawców warunki wypłat mogą wynikać z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania albo – gdy pracodawca nie jest objęty układem lub nie musi ustalać regulaminu – z umowy o pracę. Pełna dieta za dobę nie może być niższa niż krajowa dieta z rozporządzenia, czyli 45 zł.

Jeśli pracujesz poza sferą budżetową, poproś kadry o obowiązujące zasady. Gdy układ, regulamin ani umowa nie określają należności za podróż, stosuje się odpowiednio rozporządzenie. Poniższe kwoty i sposób rozliczenia wynikają z tego rozporządzenia; firmowe zasady mogą przewidywać inne warunki wypłat.

Ile wynosi dieta za krajową podróż służbową?

Pełna dieta krajowa wynosi 45 zł za dobę podróży i służy pokryciu zwiększonych kosztów wyżywienia. Licz czas od wyjazdu do powrotu, z uwzględnieniem miejscowości rozpoczęcia i zakończenia podróży określonych przez pracodawcę. Doba oznacza kolejne 24 godziny od rozpoczęcia podróży, a nie dzień kalendarzowy.

Tabela 1. Obliczenie diety krajowej według czasu podróży
Czas całej podróży Rozliczany okres Dieta przed uwzględnieniem posiłków
Nie dłużej niż dobę Mniej niż 8 godzin 0 zł
Nie dłużej niż dobę Od 8 do 12 godzin włącznie 22,50 zł
Nie dłużej niż dobę Ponad 12 godzin 45 zł
Dłużej niż dobę Każda pełna doba 45 zł
Dłużej niż dobę Rozpoczęta kolejna doba do 8 godzin włącznie 22,50 zł
Dłużej niż dobę Rozpoczęta kolejna doba ponad 8 godzin 45 zł

Podróż trwająca dokładnie 8 godzin daje prawo do połowy diety. Z kolei przy wyjeździe dłuższym niż doba nawet kilka godzin ponad pełne 24 godziny oznacza dodatkową połowę diety. Kwoty z tabeli obniża się o zapewnione posiłki; dieta nie przysługuje za czas delegowania do miejscowości twojego stałego lub czasowego pobytu.

Wyjeżdżasz w poniedziałek o 8.00 i wracasz we wtorek o 16.00. Podróż trwa 32 godziny: za pierwsze 24 godziny należy się 45 zł, a za pozostałe 8 godzin – 22,50 zł, łącznie 67,50 zł. Powrót o 18.00 oznacza 34 godziny i dietę 90 zł. Przykłady zakładają brak zapewnionych posiłków i wyjazd poza miejscowość twojego stałego lub czasowego pobytu.

Jak posiłki zmniejszają dietę krajową?

Bezpłatne posiłki zmniejszają dietę krajową o część pełnej stawki 45 zł: śniadanie o 11,25 zł, obiad o 22,50 zł, a kolacja o 11,25 zł. Są to odpowiednio 25%, 50% i 25% diety. Uwzględnij także posiłki w cenie hotelu opłacanego lub rozliczanego przez pracodawcę, np. śniadanie.

Pomniejszenie za posiłek licz od pełnych 45 zł również wtedy, gdy z czasu podróży wynika tylko połowa diety. Przy bezpłatnym całodziennym wyżywieniu dieta krajowa nie przysługuje.

Podróż trwa 10 godzin, a organizator szkolenia zapewnia ci bezpłatne śniadanie. Z czasu wyjazdu wynika dieta 22,50 zł. Odejmujesz 11,25 zł za śniadanie, więc otrzymasz 11,25 zł. Jeśli zamiast śniadania zapewniono obiad, pomniejszenie wynosi 22,50 zł i dieta do wypłaty wynosi 0 zł.

Ile wynosi zwrot za nocleg w krajowej podróży służbowej?

Za nocleg w hotelu lub innym obiekcie świadczącym usługi hotelarskie otrzymasz zwrot kosztu potwierdzonego rachunkiem, do 900 zł za jedną dobę hotelową. Limit to dwudziestokrotność diety. W uzasadnionym przypadku pracodawca może zgodzić się na zwrot udokumentowanego kosztu przekraczającego 900 zł.

Jeżeli nie masz zapewnionego bezpłatnego noclegu i nie przedstawisz rachunku, przysługuje ryczałt 67,50 zł za nocleg, czyli 150% diety. Nocleg musi trwać co najmniej 6 godzin między 21.00 a 7.00. Warunek sześciu godzin dotyczy ryczałtu, a nie zwrotu kosztu hotelu na podstawie rachunku.

Zwrot kosztów noclegu ani ryczałt nie przysługują za czas przejazdu oraz wtedy, gdy pracodawca uzna, że możesz codziennie wracać do miejscowości swojego stałego lub czasowego pobytu. Bezpłatnie zapewniony nocleg wyklucza dodatkowy ryczałt.

Jak rozliczyć przejazdy i inne wydatki w krajowej podróży służbowej?

Pracodawca zwraca koszt biletu na pociąg, autobus lub samolot oraz związanych z nim opłat dodatkowych. Zachowaj dokumenty potwierdzające te wydatki. Pracodawca określa środek transportu, jego rodzaj i klasę. Przy zakupie biletu uwzględnij przysługującą ci ulgę, niezależnie od jej tytułu.

Jak rozliczyć prywatny samochód?

Za przejazd samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem nienależącym do pracodawcy otrzymasz zwrot obliczony jako liczba przejechanych kilometrów pomnożona przez ustaloną stawkę. Potrzebne są twój wniosek i zgoda pracodawcy na użycie pojazdu. Pracodawca ustala stawkę za kilometr z uwzględnieniem poniższych limitów.

Tabela 2. Maksymalne stawki kilometrówki w podróży służbowej
Rodzaj pojazdu Maksymalna stawka za kilometr
Samochód osobowy z silnikiem do 900 cm³ włącznie 0,89 zł
Samochód osobowy z silnikiem powyżej 900 cm³ 1,15 zł
Motocykl 0,69 zł
Motorower 0,42 zł

Jeżeli pracodawca ustalił stawkę 1,15 zł dla samochodu o silniku powyżej 900 cm³, przejazd 200 km oznacza zwrot 230 zł. Zapisz trasę i liczbę kilometrów – samo przedstawienie rachunku za paliwo nie zastępuje tego obliczenia.

Rozporządzenie nie określa stawki dla samochodu wyłącznie elektrycznego. Zasady zwrotu za taki przejazd ustal z pracodawcą przed wyjazdem; nie przypisuj mu automatycznie stawki z tabeli.

Jak rozliczyć komunikację miejscową i pozostałe koszty?

Na dojazdy komunikacją miejscową przysługuje ryczałt 9 zł za każdą rozpoczętą dobę pobytu w podróży, jeśli ponosisz koszty dojazdów. Zamiast ryczałtu pracodawca może na twój wniosek zgodzić się na zwrot kosztów udokumentowanych biletami lub fakturami. Bez poniesionych kosztów dojazdów ryczałt nie przysługuje.

Inne niezbędne wydatki związane z podróżą, które pracodawca określił lub uznał, rozliczasz w udokumentowanej wysokości. Mogą to być np. opłaty za autostradę, parking czy bagaż. Zachowaj dowody także wtedy, gdy sam przejazd rozliczasz kilometrówką.

Co z powrotem do domu podczas dłuższej podróży?

Przy krajowej podróży trwającej co najmniej 10 dni przysługuje zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy do miejscowości stałego lub czasowego pobytu i z powrotem. Środek transportu określa pracodawca. Za czas takiego powrotu do domu nie przysługuje dieta.

Jakie dokumenty i w jakim terminie złożyć po krajowej podróży służbowej?

Koszty krajowej podróży służbowej rozlicz u pracodawcy najpóźniej w ciągu 14 dni od zakończenia wyjazdu, jeśli stosujecie zasady z rozporządzenia. Jest to termin na rozliczenie kosztów przez pracownika. W firmie z własnymi regulacjami sprawdź także przyjęty termin i sposób przekazania rozliczenia.

W formularzu lub systemie pracodawcy podaj informacje potrzebne do ustalenia należności:

  • Cel i miejsce wyjazdu oraz daty i godziny rozpoczęcia i zakończenia podróży.
  • Zapewnione posiłki i noclegi, które wpływają na dietę lub ryczałt.
  • Koszty przejazdów, noclegów i pozostałe wydatki wraz z rachunkami, fakturami lub biletami; przy kilometrówce – trasę i liczbę kilometrów.
  • Otrzymaną zaliczkę, którą trzeba uwzględnić w końcowym rozliczeniu.

Diet i wydatków objętych ryczałtami nie dokumentujesz rachunkami. Jeśli przedstawienie dokumentu potwierdzającego inny wydatek jest niemożliwe, złóż pisemne oświadczenie o wydatku oraz przyczynie braku dokumentu. W uzasadnionych przypadkach składa się także oświadczenie o okolicznościach wpływających na należności, np. zapewnionym wyżywieniu.

Czy przed wyjazdem można dostać zaliczkę?

Tak. Zgodnie z rozporządzeniem pracodawca przyznaje na twój wniosek zaliczkę na niezbędne koszty podróży krajowej, według ich wstępnej kalkulacji. Po powrocie zaliczka pomniejsza kwotę pozostałą do wypłaty; niewykorzystaną część rozliczasz z pracodawcą.

Czy należności za krajową podróż służbową wykazuje się w PIT?

Diet i zwrotów kosztów zwolnionych z PIT nie doliczasz do przychodów w zeznaniu rocznym. Zwolnienie obejmuje należności za podróż służbową pracownika do wysokości i na warunkach określonych w przepisach. Przy diecie znaczenie mają więc także czas podróży i zapewnione posiłki – nie tylko pełna stawka 45 zł.

Jeśli pracodawca wypłaca wyższą dietę, nadwyżka ponad kwotę objętą zwolnieniem jest przychodem z etatu rozliczanym według zasad właściwych dla twojego wynagrodzenia. Przykładowo przy pełnej dobie bez zapewnionych posiłków i diecie firmowej 60 zł zwolnione jest 45 zł, a pozostałe 15 zł nie korzysta ze zwolnienia dla podróży służbowych.

Zwrot kosztu hotelu ponad 900 zł nie oznacza automatycznie podatku. Jeżeli nocleg jest udokumentowany, a pracodawca w uzasadnionym przypadku zgodził się na przekroczenie limitu zgodnie z rozporządzeniem, zwolnienie obejmuje również zaakceptowaną nadwyżkę.

Jak uwzględnić należności z podróży w rozliczeniu rocznym?

W rozliczeniu rocznym uwzględnij przychody podlegające opodatkowaniu wykazane przez pracodawcę w PIT-11. Nie dopisuj drugi raz nadwyżki diety, jeśli pracodawca ujął ją już w przychodach z pracy. Gdy nie wiesz, czy wypłata została prawidłowo uwzględniona, poproś dział płac o wyjaśnienie.

Jeżeli rozliczasz dochody na PIT-37, możesz przygotować zeznanie w PITax Rozliczenie PIT na podstawie danych od pracodawcy. Sprawdź przychody i zaliczki; zwolnionych diet ani zwrotów kosztów podróży nie dodawaj do kwot opodatkowanych.

Często zadawane pytania

Tak. Według rozporządzenia za krajową podróż trwającą dokładnie 8 godzin przysługuje 22,50 zł przed pomniejszeniem o zapewnione posiłki. Dieta nie przysługuje za delegowanie do miejscowości stałego lub czasowego pobytu pracownika.

Nie, jeśli otrzymujesz dietę. Do jej rozliczenia nie wymaga się rachunków za samodzielnie kupione posiłki. Trzeba natomiast podać informacje o bezpłatnie zapewnionym wyżywieniu, które wpływa na wysokość diety.

Tak. Przy rozliczeniu według rozporządzenia śniadanie w cenie noclegu opłacanego lub rozliczanego przez pracodawcę pomniejsza dietę o 11,25 zł. Pomniejszenie oblicza się od pełnej stawki 45 zł, także gdy z czasu podróży wynika połowa diety.

Nie. Wymóg co najmniej 6 godzin między 21.00 a 7.00 dotyczy ryczałtu za nocleg. Przy zwrocie kosztu hotelu na podstawie rachunku stosuje się limit 900 zł za dobę hotelową, z możliwością jego przekroczenia za zgodą pracodawcy w uzasadnionym przypadku. Zwrot nie przysługuje za czas przejazdu ani gdy pracodawca uzna, że pracownik może codziennie wracać do miejscowości stałego lub czasowego pobytu.


O Autorze: Krzysztof Ulicki

Specjalista ds. podatków i rachunkowości

krzysztof.ulicki@pitax.pl

Krzysztof Ulicki

Ekonomista, wykładowca, główny księgowy posiadający 15-letnie doświadczenie w prowadzeniu spółek prawa handlowego. Współpracuje z jedną z przodujących grup doradztwa podatkowego w Wielkopolsce, kancelarią podatkowo-prawną, jak również z wieloma profesjonalnymi wydawnictwami podatkowymi i ośrodkami szkoleniowymi w Polsce. Specjalizuje się w obowiązku podatkowym w PIT, CIT na płaszczyźnie przekształceń, połączeń i likwidacji spółek kapitałowych oraz towarzyszącym temu operacjach optymalizacji podatkowej (aport, struktury podatkowe, strategie podatkowe). (...)

więcej...

Aplikacja PITax na ekranie telefonu

Sprawdź najwyżej oceniany w Polsce program do rozliczeń PIT

PITax Rozliczenie PIT to wygodny, szybki i darmowy sposób na Twoje PITy.

Rozlicz PIT Online