7 milionów Polaków skorzystało z PITax w 2025 r.
Urzędy skarbowe wypłaciły już ponad MILIARD zł zwrotu podatku podatnikom rozliczonym w PITax
PIT-38 2026/2027 – kto składa i jak rozliczyć inwestycje
Sprzedaż akcji ze stratą też może wymagać złożenia PIT-38. Sprawdź, jak rozliczyć prywatne inwestycje, połączyć dane z kilku PIT-8C i oddzielić od nich kryptowaluty oraz zagraniczne dywidendy.
Spis treści:
- Kto składa PIT-38?
- Do kiedy złożyć PIT-38 za 2026 rok?
- Jakie dokumenty przygotować do PIT-38?
- Jak obliczyć podatek od akcji i funduszy?
- Przykład rozliczenia dwóch PIT-8C
- Jak odliczyć stratę z poprzednich lat w PIT-38?
- Jak rozliczyć kryptowaluty w PIT-38?
- Sprzedaż akcji za granicą i PIT/ZG
- Zagraniczne dywidendy i odsetki
- Jakie ulgi można rozliczyć w PIT-38?
- Jak rozliczyć PIT-38 online w PITax Rozliczenie PIT?
- Jak zapłacić podatek z PIT-38?
- Jak przekazać 1,5% podatku z PIT-38?
- Jak poprawić błąd w złożonym PIT-38?
- Źródła
Kto składa PIT-38?
PIT-38 służy do rozliczenia prywatnych inwestycji, takich jak sprzedaż akcji, odkupienie jednostek funduszu czy sprzedaż kryptowalut. Złożenie zeznania może być potrzebne także wtedy, gdy nie masz podatku do zapłaty.
PIT-38 obejmuje przychody ze sprzedaży papierów wartościowych, udziałów w spółkach i udziałów w spółdzielniach, sprzedaży instrumentów pochodnych oraz realizacji praw z papierów wartościowych i instrumentów pochodnych. Rozliczysz w nim również przychody z objęcia udziałów lub akcji w zamian za wkład niepieniężny oraz z umorzenia, odkupienia lub wykupu tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.
Poniższe sytuacje dotyczą zwykłego rachunku inwestycyjnego, poza produktami emerytalnymi i szczególnymi zwolnieniami podatkowymi.
| Twoja sytuacja | Obowiązek złożenia PIT-38 |
|---|---|
| Sprzedaż akcji z zyskiem albo stratą | Tak |
| Odkupienie jednostek funduszu z zyskiem albo stratą | Tak |
| Sam zakup i dalsze posiadanie akcji | Nie z tytułu samego zakupu |
| Zakup kryptowalut bez ich sprzedaży | Tak – wykazujesz koszty |
| Wyłącznie odsetki od polskiej lokaty, z prawidłowo pobranym podatkiem | Nie z tytułu tych odsetek |
PIT-38 składasz osobno od zeznania dotyczącego pensji, emerytury czy firmy. Przykładowo: pracę na etacie rozliczasz w PIT-37, a sprzedaż akcji na prywatnym rachunku – w PIT-38. Samo prowadzenie firmy nie zmienia prywatnych inwestycji w przychody z działalności. Inaczej rozlicza się obrót instrumentami wykonywany w ramach działalności gospodarczej.
Do kiedy złożyć PIT-38 za 2026 rok?
PIT-38 za 2026 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku. Zeznanie przesłane wcześniej uważa się za złożone 15 lutego. Przy samodzielnym rozliczeniu podatek wynikający z zeznania wpłać najpóźniej 30 kwietnia 2027 roku.
Nie czekaj z rozliczeniem do chwili wypłaty pieniędzy z rachunku maklerskiego. Sprzedaż akcji może powodować obowiązek podatkowy, nawet jeśli środki pozostają u brokera albo od razu kupujesz za nie kolejne akcje.
Jakie dokumenty przygotować do PIT-38?
Przygotuj PIT-8C z biur maklerskich i funduszy. Zależnie od twoich inwestycji potrzebne będą także:
- historia transakcji, potwierdzenia zakupu i sprzedaży oraz zestawienia prowizji – zwłaszcza przy zagranicznym brokerze i sprzedaży bez pośrednika;
- poprzednie PIT-38 i zestawienie już odliczonych strat;
- dokumenty zakupu i sprzedaży kryptowalut oraz kwota kosztów przenoszonych z poprzedniego zeznania;
- potwierdzenia podatku zapłaconego za granicą, jeśli chcesz go odliczyć.
Gdy masz kilka PIT-8C za ten sam rok, rozliczasz je w jednym PIT-38. Sumujesz odpowiednie przychody i koszty, a nie kwoty podatku obliczone osobno dla każdego rachunku. Sprawdź też, czy nie dodajesz po raz drugi prowizji uwzględnionej już w kosztach na PIT-8C.
Brak PIT-8C nie zwalnia z rozliczenia. Jeśli dokument powinien wystawić polski pośrednik, zwróć się o niego lub o poprawienie błędnych danych. Przy transakcjach niewymagających PIT-8C oblicz przychody i koszty z własnych dokumentów. PIT-8C i historii transakcji nie dołączasz do zeznania – zachowujesz je do udokumentowania rozliczenia.
Jak obliczyć podatek od akcji i funduszy?
Podatek od dochodu ze sprzedaży akcji i odkupienia jednostek funduszy wynosi 19%. Najpierw od przychodów odejmujesz koszty uzyskania przychodów, a następnie uwzględniasz przysługujące odliczenie strat z poprzednich lat.
Przy kupionych akcjach kosztem jest cena nabycia sprzedanych papierów oraz związane z transakcjami prowizje. Zakupu akcji, które nadal masz w portfelu, nie odejmujesz od przychodu ze sprzedaży innych akcji. Koszty nabycia tych papierów rozliczysz przy ich sprzedaży. Przy akcjach otrzymanych w spadku, darowiźnie lub objętych za wkład niepieniężny obowiązują odrębne zasady ustalania kosztów.
Przykład rozliczenia dwóch PIT-8C
Anna sprzedała akcje i zleciła odkupienie jednostek funduszu. Otrzymała dwa PIT-8C. Nie ma innych transakcji, strat z poprzednich lat ani dochodów zwolnionych z podatku. Koszty w tabeli obejmują prowizje.
| Inwestycja | Przychód | Koszty | Wynik |
|---|---|---|---|
| Sprzedaż akcji | 30 000 zł | 35 000 zł | 5 000 zł straty |
| Odkupienie jednostek funduszu | 20 000 zł | 12 000 zł | 8 000 zł dochodu |
| Łącznie | 50 000 zł | 47 000 zł | 3 000 zł dochodu |
Anna zapłaci 570 zł podatku: (50 000 zł − 47 000 zł) × 19%. Strata na akcjach zmniejszyła dochód z funduszu w tym samym roku. Nie stosuje się tu limitu odliczenia połowy straty – ten limit dotyczy odliczania strat z wcześniejszych lat.
Przychody z odkupienia jednostek funduszy rozliczasz samodzielnie według tych zasad od 2024 r. Szczegóły, w tym różnicę między zamianą a konwersją jednostek, znajdziesz w poradniku o funduszach inwestycyjnych w PIT-38.
Jak odliczyć stratę z poprzednich lat w PIT-38?
Stratę z akcji lub innych inwestycji rozliczanych razem z nimi możesz odliczać od dochodu z tego samego źródła przez pięć kolejnych lat po roku poniesienia straty. Odliczenie nie może przekroczyć dochodu, który w danym roku pomniejszasz.
Różnica między sposobami odliczenia polega na tym, ile straty możesz rozliczyć w jednym roku:
- Limit 50% rocznie – w każdym roku odliczasz najwyżej połowę pierwotnej kwoty straty. Nawet przy wysokim dochodzie nie odliczysz całej straty od razu.
- Jednorazowe odliczenie do 5 mln zł – w wybranym roku możesz odliczyć całą stratę mieszczącą się w tym limicie, jeśli masz wystarczający dochód. Nie obowiązuje wtedy ograniczenie do połowy straty. Ewentualną resztę rozliczasz w pozostałych latach tego samego pięcioletniego okresu, już z limitem 50% pierwotnej straty rocznie.
Przykładowo: masz 12 000 zł nierozliczonej straty ze sprzedaży akcji z poprzedniego roku i 20 000 zł bieżącego dochodu z akcji. Nie korzystasz z innych odliczeń. Porównanie pokazuje, dlaczego odliczenie jednorazowe pozwala szybciej wykorzystać stratę.
| Sposób odliczenia | Odliczenie w tym roku | Podatek za ten rok |
|---|---|---|
| Limit 50% rocznie | 6 000 zł | (20 000 zł − 6 000 zł) × 19% = 2 660 zł |
| Odliczenie jednorazowe | 12 000 zł | (20 000 zł − 12 000 zł) × 19% = 1 520 zł |
Straty z odkupienia jednostek funduszy rozliczane na tych zasadach to straty powstałe od 2024 r. Straty z akcji nie odejmiesz natomiast od pensji, dywidendy ani dochodu z kryptowalut.
Jak rozliczyć kryptowaluty w PIT-38?
W formularzu PIT-38(16) przychody i koszty kryptowalut wykazujesz w części E, a podatek obliczasz w części F. Nie łączysz ich wyniku z akcjami i funduszami. Podatek wynosi 19% dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty bieżącego roku i nierozliczone koszty przeniesione z lat poprzednich.
Przychód powstaje przy wymianie kryptowaluty na pieniądze, towar, usługę lub inne prawo majątkowe niż waluta wirtualna, a także przy regulowaniu nią zobowiązań. Sama wymiana jednej waluty wirtualnej na inną nie powoduje przychodu.
W kosztach uwzględniasz udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie walut wirtualnych oraz koszty związane z ich zbyciem. Wykazujesz je za rok poniesienia, także bez sprzedaży kryptowalut. Jeśli koszty są wyższe od przychodów, nadwyżkę przenosisz na następny rok. Nie jest to strata rozliczana według limitu 50% i pięciu lat. Niewykorzystane koszty przenosisz w kolejnym PIT-38 również wtedy, gdy w tym kolejnym roku nie było transakcji.
Sprzedaż akcji za granicą i PIT/ZG
Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym, w rozliczeniu uwzględniasz także zagraniczne inwestycje podlegające opodatkowaniu w Polsce. Brak polskiego PIT-8C od zagranicznego brokera nie zwalnia z tego obowiązku. Sposób rozliczenia zależy od rodzaju dochodu i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z danym państwem.
Zagraniczne przychody i koszty ze sprzedaży akcji rozliczasz razem z krajowymi przychodami i kosztami tego rodzaju. Przychód w walucie obcej przelicz na złote według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego przed uzyskaniem przychodu. Koszt przelicz osobno – według kursu z ostatniego dnia roboczego przed jego poniesieniem. Nie wystarczy przeliczyć całego rocznego zysku kursem z końca roku.
Podatek dochodowy zapłacony za granicą możesz odliczyć w granicach polskiego podatku przypadającego proporcjonalnie na ten dochód, z uwzględnieniem właściwej umowy podatkowej. Kwotę zagranicznego podatku przeliczasz kursem z ostatniego dnia roboczego przed jego zapłatą.
Jeżeli uzyskujesz zagraniczne dochody z inwestycji objęte tą metodą rozliczenia, do PIT-38 dołącz załącznik PIT/ZG – osobny dla każdego państwa uzyskania dochodu. Sam adres siedziby brokera nie przesądza o państwie, z którego pochodzi dochód.
Zagraniczne dywidendy i odsetki
Podatek od zagranicznych dywidend i odsetek rozliczasz odrębnie od wyniku ze sprzedaży akcji. W PIT-38 służą do tego pola dotyczące zryczałtowanego podatku od przychodów zagranicznych i podatku zapłaconego za granicą. Strata giełdowa nie obniża podatku od dywidend.
Obliczasz polski podatek według stawki 19% i odliczasz podatek zapłacony za granicą, z uwzględnieniem właściwej umowy i limitu polskiego podatku od danego przychodu. Zagraniczne potrącenie nie oznacza automatycznie zwolnienia w Polsce. Samych takich dywidend i odsetek nie wykazujesz w PIT/ZG.
Jakie ulgi można rozliczyć w PIT-38?
W PIT-38 nie odliczysz ulgi na dzieci, wydatków na internet ani wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Nie stosujesz też kwoty wolnej właściwej dla skali podatkowej. Dochód z inwestycji możesz pomniejszyć o właściwe koszty oraz – przy akcjach i funduszach – dopuszczalne straty z poprzednich lat.
Istnieją natomiast szczególne zwolnienia, na przykład dla dochodu ze sprzedaży akcji nabytych w pierwszej ofercie publicznej. Wymagają sprawdzenia warunków nabycia akcji i powiązań ze spółką. Okres uprawniający do zwolnienia liczy się od dopuszczenia akcji do obrotu na rynku regulowanym albo wprowadzenia do alternatywnego systemu obrotu, a nie od ich zakupu. Sam brak podatku nie zawsze oznacza brak obowiązku wykazania transakcji w PIT-38.
PIT-38 rozliczasz indywidualnie. Nie łączysz w nim swoich inwestycji z inwestycjami małżonka. Samo złożenie PIT-38 nie wyklucza wspólnego rozliczenia innych dochodów z małżonkiem, jeśli spełniacie warunki takiego rozliczenia.
Jak rozliczyć PIT-38 online w PITax Rozliczenie PIT?
W PITax Rozliczenie PIT możesz przygotować PIT-38, obliczyć podatek na podstawie wprowadzonych danych i wysłać zeznanie do urzędu. Uzupełnij dane ze wszystkich PIT-8C oraz transakcje niewykazane w tych dokumentach. Osobno uwzględnij kryptowaluty, straty z wcześniejszych lat i podatek zapłacony za granicą.
Przed wysyłką porównaj przychody i koszty z dokumentami, sprawdź rok rozliczenia, dane identyfikacyjne i urząd skarbowy właściwy według miejsca zamieszkania w dniu składania zeznania. Po wysyłce pobierz urzędowe poświadczenie odbioru (UPO), które potwierdza przyjęcie zeznania.
Jak zapłacić podatek z PIT-38?
Podatek z samodzielnie złożonego PIT-38 wpłać na swój mikrorachunek podatkowy do 30 kwietnia 2027 roku. W bankowości wybierz przelew podatkowy, wskaż PIT-38, rok 2026 i kwotę do zapłaty z zeznania. Numer mikrorachunku sprawdzisz w oficjalnym generatorze Ministerstwa Finansów lub w e-Urzędzie Skarbowym.
Wysłanie zeznania nie oznacza zapłaty podatku. Zachowaj potwierdzenie przelewu. Gdy podatek do zapłaty wynosi zero, nie wykonujesz przelewu.
Przy wysokich dochodach sprawdź także obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej. Dochody z akcji, funduszy i kryptowalut wchodzą do sumy dochodów uwzględnianych przy jej obliczeniu. Jeśli suma ta, po przewidzianych odliczeniach, przekracza 1 mln zł, danina wynosi 4% nadwyżki. Rozlicza się ją odrębnie, a nie przez podwyższenie stawki w PIT-38.
Jak przekazać 1,5% podatku z PIT-38?
W PITax Rozliczenie PIT kwota 1,5% podatku jest obliczana automatycznie. Wybierz organizację pożytku publicznego (OPP) lub sprawdź tę wskazaną w rozliczeniu oraz jej numer w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Możesz też podać cel szczegółowy.
Pieniądze przekazuje urząd skarbowy – nie wykonujesz osobnego przelewu do OPP. Złóż zeznanie i zapłać podatek w terminie. Jeśli podatek należny będący podstawą przekazania wynosi zero, nie przekażesz z tego PIT-38 pieniędzy organizacji. Szczegółowe warunki oraz terminy dotyczące korekty i zapłaty opisujemy w poradniku jak przekazać 1,5% podatku.
Jak poprawić błąd w złożonym PIT-38?
Błąd w wysłanym PIT-38 poprawiasz przez złożenie korekty zeznania. Wypełnij kompletne rozliczenie z prawidłowymi danymi, zaznacz cel „korekta” i ponownie je wyślij.
Termin 30 kwietnia nie zamyka możliwości korekty. Jeśli poprawka zwiększa podatek, ureguluj brakującą kwotę, a po terminie płatności sprawdź również należne odsetki. Zasady, ograniczenia i terminy opisujemy w poradniku jak złożyć korektę PIT.
Źródła:
- Art. 9 ust. 2–3a i 6, art. 11a, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9–11 i ust. 1ab, 1f, art. 22 ust. 14–16, art. 23 ust. 1 pkt 38, art. 26 ust. 1, art. 27 i 27f ust. 1, art. 30a ust. 1, 6–9 i 11, art. 30b, art. 30h, art. 45 ust. 1, 1a, 1b, 3b i 4 oraz art. 45c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- Ministerstwo Finansów – formularz PIT-38 i wykaz formularzy PIT;
- Ministerstwo Finansów – broszura informacyjna do PIT-38 za 2025 r., objaśnienia kosztów, strat, kryptowalut, podatku zagranicznego, PIT/ZG i korekty;
- Ministerstwo Finansów – Zbycie akcji, w tym zwolnienia i łączenie wyniku z funduszami;
- Ministerstwo Finansów – zapłata podatku i przelew na mikrorachunek.
Często zadawane pytania
Czy sam zakup akcji oznacza obowiązek złożenia PIT-38?
Nie. Sam zakup i posiadanie akcji na zwykłym rachunku inwestycyjnym nie wymagają złożenia PIT-38. Koszt ich nabycia rozliczasz przy sprzedaży. Inaczej jest z kryptowalutami: koszty zakupu wykazujesz za rok ich poniesienia, także bez sprzedaży.
Czy trzeba składać osobny PIT-38 dla każdego biura maklerskiego?
Nie. Za jeden rok składasz jeden PIT-38, w którym uwzględniasz odpowiednie przychody i koszty ze wszystkich PIT-8C oraz transakcje niewykazane w tych dokumentach.
Czy PIT-38 zastępuje PIT-37 z pracy?
Nie. Dochody z pracy i prywatnych inwestycji rozliczasz w odrębnych zeznaniach. Jeżeli pensja podlega rozliczeniu w PIT-37, składasz go niezależnie od PIT-38.
Specjalista ds. postępowań sądowo-administracyjnych
mateusz.musial@pitax.pl
Pobierz druk PIT-38 za rok 2026 obowiązujący podczas rozliczenia w 2027 r.
Sprawdź najwyżej oceniany w Polsce program do rozliczeń PIT
PITax Rozliczenie PIT to wygodny, szybki i darmowy sposób na Twoje PITy.
Rozlicz PIT Online
