Spis treści
- Wzrost minimalnego wynagrodzenia w 2020 r.
- Poziom minimalnego wynagrodzenia od 2003 r. oraz prognozy na przyszłość
- Jak liczyć minimalne wynagrodzenie
- Wpływ zmiany wysokości wynagrodzenia minimalnego na inne składniki wynagrodzenia
Wzrost minimalnego wynagrodzenia w 2020 r.
Porównując te wartości z minimalnym wynagrodzeniem obowiązującym w roku 2019, zauważalny jest istotny wzrost, bo aż o 350 zł – co stanowi nominalnie i procentowo najwyższy wzrost płacy minimalnej w ostatnich latach.
Poziom minimalnego wynagrodzenia od 2003 r. oraz prognozy na przyszłość
Analizując, jak do tej pory kształtował się poziom minimalnego wynagrodzenia w Polsce, należy zauważyć, że począwszy od roku 2011 (kiedy kończył się ostatni kryzys gospodarczy) coroczny przyrost wynagrodzenia oscylował w granicach 4-8%.
Dynamika wzrostu płacy minimalnej ma jednak znacząco przyśpieszyć począwszy od roku 2020. Porównując wynagrodzenie z roku 2019 do tego planowanego na rok 2020, zauważalny jest jego wzrost aż o 16%. Taka dynamika (rzędu 10-15%) ma się też utrzymywać w latach kolejnych. Podwyższenie płacy minimalnej zapowiedział na jednej z konwencji partyjnych prezes PiS Jarosław Kaczyński. Zgodnie z treścią zapowiedzi, na koniec 2020 r., minimalna pensja będzie wynosiła 3000 zł, natomiast na koniec 2023 r. wzrośnie aż do poziomu 4000 zł.
Źródło: dane ZUS, zapowiedzi polityków PIS
|
Rok |
Minimalne wynagrodzenie (PLN) |
Wzrost wynagrodzenia rocznie (%) |
Wzrost wynagrodzenia rocznie (PLN) |
|
2003 |
800 |
- |
- |
|
2004 |
824 |
3 |
24 |
|
2005 |
849 |
3 |
25 |
|
2006 |
899,1 |
6 |
50,1 |
|
2007 |
936 |
4 |
36,9 |
|
2008 |
1126 |
20 |
190 |
|
2009 |
1276 |
13 |
150 |
|
2010 |
1317 |
3 |
41 |
|
2011 |
1386 |
5 |
69 |
|
2012 |
1500 |
8 |
114 |
|
2013 |
1600 |
7 |
100 |
|
2014 |
1680 |
5 |
80 |
|
2015 |
1750 |
4 |
70 |
|
2016 |
1850 |
6 |
100 |
|
2017 |
2000 |
8 |
150 |
|
2018 |
2100 |
5 |
100 |
|
2019 |
2250 |
7 |
150 |
|
2020 |
2600 |
16 |
350 |
|
2021 |
3000 |
15 |
400 |
|
2022 |
3300 |
10 |
300 |
|
2023 |
3630 |
10 |
330 |
|
2024 |
4000 |
10 |
370 |
Źródło: własne, dane ZUS, zapowiedzi polityków PIS
Jak liczyć minimalne wynagrodzenie
Poziom minimalnego wynagrodzenia wyznacza dolną granicę, poniżej której nie może spaść pensja pracownika (zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy).
Co istotne, wartość minimalnego wynagrodzenia nie zawsze jest tym samym, co wysokość wynagrodzenia zasadniczego.
Może się zdarzyć sytuacja, że wynagrodzenie zasadnicze (kalkulowane w formie czasowej, akordowej, prowizyjnej bądź innej) będzie niższe, jednakże pracownikowi przysługują określone dodatkowe składniki wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy. Wymienia się tutaj w szczególności:
- dodatki lub dodatkowe wynagrodzenia za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy;
- wynagrodzenia dodatkowe za prace wykonywane w ramach obowiązującego wymiaru czasu pracy, lecz niewynikające z zakresu czynności;
- dodatek stażowy;
- premie czy nagrody regulaminowe i uznaniowe;
- wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, wypłacane ze środków pracodawców (wynagrodzenia za urlopy wypoczynkowe i dla poratowania zdrowia, za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, za czas przestoju niezawinionego przez pracownika i inne);
- wyrównanie do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Taka sytuacja, w której wynagrodzenie zasadnicze jest niższe, jednak pracownikowi po uwzględnieniu powyższych dodatków, wypłacana jest pensja przekraczająca minimalne wynagrodzenie – jest jak najbardziej dopuszczalna.
Przepisy wymieniają również składniki wynagrodzenia, które nie są wliczane do kalkulacji minimalnego wynagrodzenia:
- nagrody jubileuszowe;
- odprawy pieniężne przysługujące pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
- wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;
- dodatki do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej.
Oznacza to, że sytuacja, w której wynagrodzenie zasadnicze jest niższe o wynagrodzenia minimalnego, a pracownik otrzymuje, przykładowo, nagrodę jubileuszową o relatywnie dużej wysokości, nie będzie zgodna z przepisami ustawy o minimalnym wynagrodzeniu, ponieważ takiej nagrody nie uwzględnia się przy kalkulacji minimalnego wynagrodzenia.
Warto podkreślić, że na mocy nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę przygotowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przewidziano, że od 2020 r. dodatek do wynagrodzenia przysługujący za staż pracy (tzw. dodatek stażowy) nie będzie uwzględniany na potrzeby kalkulacji minimalnego wynagrodzenia, więc powyższa lista wydłuży się o kolejny punkt.
Wpływ zmiany wysokości wynagrodzenia minimalnego na inne składniki wynagrodzenia
Należy wspomnieć, że podwyższenie płacy minimalnej ma wpływ z jednej strony na wysokość wielu innych składników wynagrodzenia, ale dotyka także kilku istotnych wskaźników pozapłacowych.
Uwzględniając oba aspekty, wymienia się tutaj:
- wynagrodzenie za przestój – przysługujące pracownikowi, jeżeli był on gotów do wykonywania pracy, jednak nie mógł jej wykonywać z przyczyn dotyczących pracodawcy;
- wynagrodzenie za miesiąc, w którym pracownik nie świadczy pracy – przysługujące pracownikowi, jeżeli w danym miesiącu nie ma on obowiązku wykonywania pracy ze względu na rozkład czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (często spotykane w przeszłości w branży budowlanej);
- dodatek za pracę w porze nocnej – przysługujący pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej,
- odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy – przysługującą pracownikowi, z którym pracodawca rozwiązuje stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracownika;
- odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu;
- odszkodowanie dla pracownika, wobec którego stosowany był mobbing;
- kwoty wolne od potrąceń;
- minimalną podstawę zasiłku chorobowego;
- minimalną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorców;
- maksymalną kwotę rocznego przychodu uprawniającego do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne wg preferencyjnych zasad – tzw. mały ZUS.
