Jesteś tutaj: Strona główna Wiedza Poradnik rozliczenia Ryczałt ewidencjonowany – czym jest podatek ryczałtowy?

Ryczałt ewidencjonowany – czym jest podatek ryczałtowy?

▪ 15 stycznia 2019 r. ▪ Zaktualizowano: 30 grudnia 2019 r. ▪ Autor: Redakcja PITax.pl

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to prosta forma opodatkowania działalności gospodarczej. Podatek płaci się od przychodu, bez pomniejszania go o koszty.

Ryczałt ewidencjonowany – czym jest podatek ryczałtowy?

W terminie do 31 stycznia 2019 roku należy złożyć formularz PIT-28 (wraz z załącznikami) w urzędzie skarbowym, właściwym według miejsca zamieszkania. 

Kto składa PIT-28? Obowiązuje on podatników, którzy rozliczają się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Przy tej formie opodatkowania podatek płaci się od przychodu bez możliwości odliczenia kosztów jego uzyskania. Z tej uproszczonej formy opodatkowania mogą skorzystać wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie indywidualnej lub spółki osobowej oraz podatnicy rozliczający przychód z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy i umów o podobnym charakterze.

Kto może rozliczać się na zasadach ryczałtu?

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne:

  1. prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, Osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mają możliwość opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego w formie: a) ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub b) karty podatkowej. Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych. 

  2. osiągające przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, 

  3. będące osobami duchownymi. W przypadku osób duchownych, prawnie uznanych wyznań, zryczałtowany podatek dochodowy jest opłacany od przychodów tych osób.

Jak i kiedy powiadomić urząd skarbowy?

Aby móc rozliczać się na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego od początku, należy złożyć w terminie do dnia poprzedzające­go dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej – nie później jednak niż w dniu uzy­skania pierwszego przychodu – pisem­nie oświadczenie skierowane do naczelni­ka urzędu skarbowego, właściwe­go według miejsca zamieszkania, o wybo­rze tej formy opodatkowania. Możliwy jest również bezpośredni wybór rozliczania ryczałtem przychodów z działalności na wniosku rejestracyjnym CEIDG-1.W la­tach następnych nie trzeba już składać żadnych oświad­czeń, jeśli nie zmienia się formy opodat­kowania.

W przypadku, gdy podatnik prowadzi działalność i zamierza zmienić formę opodatkowania, przykładowo z zasad ogólnych (księga przychodów i rozchodów) na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, to zawiadomienie w formie pisemnej do urzędu Skarbowego należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie do 20 stycznia roku podatkowego. W tym samym terminie należy składać ewentualną rezygnację z tej formy opodatkowania. W przypadku, gdy działalność jest lub ma być prowadzona w formie spółki, oświadczenie takie powinni zło­żyć wszyscy wspólnicy – każdy w swoim urzędzie skarbowym, właściwym według miejsca za­mieszkania.

Te same zasady dotyczą osób rozliczających przychód z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy.

Podstawa opodatkowania

Podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowi przychód, bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu. Ustalając podstawę opodatkowania, podatnicy mogą natomiast odliczyć od przychodu wydatki określone w art. 26 ust. 1 updof, jeżeli nie zostały już odliczone od dochodu lub nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych : 

  • składki na ZUS

  • składki na ubezpieczenie zdrowotne

  • ulg i odliczeń innego typu, odliczanych od dochodu, wskazanych w art. 26 ustawy o PIT (oprócz podanych powyżej),

  • ulgi abolicyjnej.

Możliwe jest także oddanie 1% podatku obliczonego na PIT-28 na rzecz OPP.

Ryczałtowcy nie mogą odliczyć ulgi prorodzinnej.

Pozostałe obowiązujące obecnie ulgi mogą odliczać od wykazanej kwoty. Mają też możliwość odliczać od przychodów straty z działalności gospodarczej poniesione w okresie korzystania z opodatkowania na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przed przejściem na ryczałt.

Jakie są stawki ryczałtu dla różnych rodzajów działalności?

Stawki ryczałtu nie są jednakowe dla wszystkich rodzajów działalności i wynoszą w rozliczeniu PIT za 2019:

  • 20% przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów;

  • 17% przychodów ze świadczenia niektórych usług niematerialnych m.in. pośrednictwa w handlu hurtowym, hoteli, wynajmu samochodów osobowych;

  • 12,5% od przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze od nadwyżki ponad 100 000 zł (stawka obowiązuje od 1 stycznia 2018 roku);

  • 8,5% od przychodów m.in. z działalności usługowej, w tym od przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%; od przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze do kwoty 100 000 zł;

  • 5,5% od przychodów m.in. z działalności wytwórczej, robót budowlanych;

  • 3,0% od przychodów m.in. z działalności usługowej w zakresie handlu oraz z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5% alkoholu, ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą;

  • 2% od przychodów ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu (z wyjątkami wskazanymi w art. 20 ust. 1c ustawy).

Ryczałt opłaca się za okresy miesięczne do 20 następnego miesiąca lub kwartalnie (jedynie ci podatnicy, których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo w formie spółki nie przekroczyły 25.000 euro) do 20 następnego miesiąca po zakończeniu kwartału. Za grudzień i ostatni kwartał ryczałt należy opłacić w terminie złożenia zeznania podatkowego. W trakcie roku nie składa się żadnych deklaracji podatkowych dotyczących ryczałtu. 

Deklarację roczną (PIT-28) składa się do 31 stycznia.

Deklaracje PIT-28 i załączniki 

  • PIT-28: Zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

  • PIT-28/A: Informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko oraz z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

  • PIT-28/B: Informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki (spółek) osób fizycznych.

  • PIT/O: Informacja o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku w roku podatkowym.

  • PIT/D: Informacja o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w roku podatkowym (załącznik do PIT-28, PIT-36 i PIT-37).

  • NIP-2: Zgłoszenie identyfikacyjne (zgłoszenie aktualizacyjne) osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem – obowiązujące od 1 grudnia 2014.

  • ZAP-3: Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem – obowiązujące od 1 grudnia 2014.

Kto nie może rozliczać się na zasadach ryczałtu?

Warunkiem opłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest uzyskanie w roku poprzedzającym rok podatkowy przychodu z tej działalności prowadzonej: wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 250.000 euro, w formie spółki, gdy suma przychodów wspólników z tej działalności nie przekroczyła 250.000 euro.

Ryczałt może zostać również wybrany przez podatników rozpoczynających wykonywanie działalności gospodarczej w danym roku podatkowym bez względu na wysokość przychodów pod warunkiem nie korzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej.

Nie każdy przedsiębiorca może rozliczać się z urzędem skarbowym na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego. W art. 8 ust. 1 oraz załączniku nr 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wskazano określone grupy działalności, dla których nie można wybrać ryczałtu.

Dotyczy to aptek, lombardów, kantorów, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych czy wytwarzających wyroby opodatkowane akcyzą. 

Ryczałtu nie mogą również wybrać osoby wykonujące inny zawód, niż wymieniony w art. 11 ust. 1 pkt 11 ustawy.

W przypadku, gdy podatnik uzyskuje całość lub część przychodów z wyżej wymienionych działalności bądź rodzajów usług, nie może być opodatkowany ryczałtem, lecz na zasadach ogólnych.

Zalety i wady opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych

Uwzględniając fakt, że ryczałt ewidencjonowany oblicza się od przychodu niepomniejszonego o koszty jego uzyskania, ten sposób opodatkowania może okazać się korzystny dla osób, które ponoszą niewielkie koszty działalności.

Jako zalety tej formy opodatkowania można wskazać:

Uproszczoną księgowość w postaci ewidencji przychodów. Prowadzi się ją odręb­nie na każdy rok podatkowy. W ewidencji przychodów ujmuje się wyłącznie przychody z pro­wadzonej działalności gospodar­czej. Nie ma natomiast potrzeby ewidencjonowania kosztów, gdyż przy tej formie opodatkowania nie bierze się ich pod uwagę przy ustalaniu wysokości podatku. Trzeba jed­nak gromadzić i przechowywać dowody zakupu towarów, na wypadek kontroli urzędu skarbowego. Wykonując działalność gospo­darczą opodatkowaną w formie ryczałtu, poza ewidencją przychodów należy prowadzić także inne ewidencje, takie jak ewidencja środków trwałych, ewidencja wyposażenia czy ewidencja zatrudnienia. Konieczne jest to jednak tylko wówczas, gdy firma posiada składniki majątku trwałego lub zatrudnia pracowników.

Niższe stawki ryczałtu od stawek podatku rozliczanego według skali podatkowej i podatku liniowego.

Decydując się na opodatkowanie działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, należy pamiętać, że wybór tej formy pozbawia prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Wybierając ryczałt ewidencjonowany nie można się rozliczać wspólnie również z przychodów opodatkowanych poza ryczałtem, według skali podatkowej. Ryczałt eliminuje taką możliwość rozliczeń. Wyjątkiem jest, gdy ryczałtem opodatkowane są przychody z najmu i dzierżawy prywatnej lub umów podobnych. Wówczas uzyskiwanie takich przychodów nie wyłącza prawa do opodatkowania innych przychodów łącznie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Jeżeli oprócz dochodów opodatko­wanych ryczałtem ewidencjono­wanym, w trakcie roku uzyskało się inne dochody (np. z pra­cy, z umów zlecenia lub o dzieło), należy w terminie do 30 kwietnia złożyć odrębne zeznanie roczne na od­powiednim formularzu. W ze­znaniu tym nie wykazuje się jednak dochodów objętych ry­czałtem.

Pomoc Techniczna

  • 534 30 50 40
  • pn-pt 9:00-16:00

Krajowa Informacja Skarbowa

  • 22 330 0 330
  • pn-pt 7:00-18:00