Etat, zlecenie i dzieło
• 1 grudnia 2023 r. • Zaktualizowano: 25 listopada 2024 r. • Autor: Redakcja PITax
Umowa o pracę oraz zlecenie stanowią podstawową formę zatrudnienia większości osób wykonujących czynności zarobkowe. Nawiązanie współpracy za ich pośrednictwem wiąże się z licznymi obowiązkami formalnymi po stronie podatnika i płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
Co wpływa na wysokość wynagrodzenia netto?
Podstawowym źródłem utrzymania większości podatników są przychody osiągane na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenie. Od kilku lat pracownicy i zleceniobiorcy mogą odliczyć większe koszty uzyskania przychodu, które przyczyniają się do zapłaty mniejszego podatku PIT. Do pomniejszenia podstawy opodatkowania przyczyną się zarówno zwykłe koszty pracownicze, jak również autorskie koszty uzyskania przychodu.
Nie należy również zapominać o konieczności uwzględnienia takich elementów naszego stosunku pracowniczego jak np. krajowa/zagraniczna podróż służbowa, premie i nagrody otrzymane od naszego pracodawcy czy nawet rozliczenie prezentów świątecznych.
Warto również sprawdzić, czy wartości naszego wynagrodzenia netto nie uda się zwiększyć poprzez złożenie formularza PIT-2. W przeciwieństwie do większości druków PIT jest on składany naszemu pracodawcy/zleceniodawcy/o dzieło.
Dokumenty od płatnika
Niezależnie od tego, czy chcemy skorzystać z możliwości automatycznego rozliczenia przez urząd skarbowy czy podejmiemy decyzję o samodzielnym wypełnieniu przez nas deklaracji podatkowej, powinniśmy dokładnie przeanalizować PIT-11, który powinniśmy otrzymać od pracodawcy/zleceniodawcy/zlecającego dzieło.
Błąd popełniony przez płatnika nie zwalnia z odpowiedzialności podatnika, którego dotyczy rozliczenie.
Nierzadko zdarza się również, że podatnik nie ma dostępu do PIT-11. Może tak się zdarzyć, gdy pracodawca uchybił swojemu obowiązkowi wypełnienia formularza, jak również może dojść do zagubienia dokumentu. W takiej sytuacji dobrze jest wiedzieć, jak postępować w razie braku informacji stanowiących podstawę rozliczenia PIT. Coraz częściej odnotowywane są przypadki osób fizycznych, które otrzymują wiele formularzy PIT-11. Wówczas pojawia się pytanie, jak rozliczyć dochód osoby zatrudnionej np. na umowie o pracę i zlecenie w różnych firmach
Rozliczenie PIT dla młodych
Młodzi podatnicy stoją przed dylematem, jak po raz pierwszy rozliczyć się przed urzędem skarbowym. O ile w przypadku dużej części pracowników czy zleceniobiorców korzystających z ulgi dla młodych pojawia się możliwość skorzystania z automatycznego mechanizmu jakim jest rozliczenie PIT przez organ podatkowy, o tyle początkujący przedsiębiorcy nie mogą zrezygnować ze złożenia właściwej deklaracji podatkowej.
Również rodzice i opiekunowie prawni niepełnoletnich nie powinni zapominać o rozliczeniu przychodów swoich dzieci. W tym celu należy pamiętać o wypełnieniu załącznika PIT-M, który służy wykazaniu części dochodów małoletnich.
Wiele młodych osób stara się uzupełnić comiesięczny budżet domowy o dodatkowe środki finansowe pochodzące np. z udzielania korepetycji.
Dodatkowe świadczenia z zakładu pracy
W ramach wykonywanych obowiązków służbowych zdarzają się również sytuacje niepożądane z perspektywy pracownika. Wówczas dochodzi do wypłaty takich świadczeń jak np. jednorazowe odszkodowanie za wypadek w pracy czy ekwiwalent za pracę zdalną.
Minimalne wynagrodzenie za pracę
Począwszy od 2022 r. dochodzi do regularnych podwyżek wskaźnika, jaki stanowi minimalne wynagrodzenie za pracę.
Niezależnie od kolejnych podwyżek najniższej krajowej, sytuacja gospodarcza (presja płacowo-inflacyjna) zdeterminowała również nieustannie wznoszone średnie wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw.
Przychody obcokrajowca
Obcokrajowiec rozpoczynający swoją aktywność zawodową na terenie Rzeczypospolitej powinien znać odpowiedź na następujące pytania:
Przychody zagraniczne
Wielu podatników uzyskujących przychody w oparciu o umowę o pracę (zlecenie bądź dzieło), jednocześnie godzi swoje obowiązki służbowe z dodatkową działalnością świadczoną na rzecz zagranicznych podmiotów. Coraz więcej jest przypadków aktywności freelancerskiej z klientem zagranicznym czy pracy zdalnej na rzecz podmiotu spoza terenu Rzeczypospolitej.
Często zadawane pytania
Ile wynosi minimalne wynagrodzenie i kto może z niego skorzystać?
Płaca minimalna jest regularnie podwyższana i od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. wynosi 4300 zł, zaś od 1 stycznia 2025 r. osiągnie poziom 4666 zł. Przepisy stanowiące o najniższej krajowej dotyczą osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, zlecenie oraz części umów o świadczenie usług (w przypadku przedsiębiorców).
Czy można odliczyć koszty dojazdów do pracy?
Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, zlecenie lub dzieło nie mają możliwości pomniejszenia podstawy opodatkowania o rzeczywistą wartość wydatków poniesionych w związku z dojazdem do miejsca zatrudnienia. Wyjątek stanowi sytuacja, w której podatnik dojeżdża do zakładu pracy korzystając z biletów imiennych w komunikacji miejskiej lub podmiejskiej.
Czy osoba, która nie ukończyła 25. roku życia musi składać PIT?
Duża część podatników do ukończenia 25. roku życia ma możliwość skorzystania z ulgi dla młodych. Jest to zwolnienie podatkowe obejmujące 85 528 zł przychodu i dotyczy wynagrodzeń uzyskiwanych na podstawie umowy zlecenie oraz umowy o pracę. Osoby rozliczające się wyłącznie za pośrednictwem płatnika (PIT-37 i PIT-38) nie mają obowiązku złożenia deklaracji PIT.
Jak obliczyć wynagrodzenie netto?
Aby obliczyć wynagrodzenie netto w pierwszej kolejności należy pomniejszyć płacę brutto o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pokrywane przez pracownika, a następnie zastosować właściwą stawkę podatku względem dochodu (przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania) uwzględniając przy tym kwotę zmniejszającą podatek.
Czemu powinienem złożyć PIT-2?
PIT-2 jest formularzem składanym przez podatnika płatnikowi podatku. W ramach wskazanego dokumentu możemy zasygnalizować osobie odprowadzającej podatek dochodowy od naszych zarobków o np. niepobieraniu zaliczek na PIT w sytuacji, gdy przewidujemy, że nasz zarobek nie przekroczy kwoty wolnej od podatku.
Czytaj również
Rozliczenie PIT obywateli Ukrainy – PIT-11, IFT-1R i rezydencja
Rozliczenie PIT obywatela Ukrainy zależy od rezydencji podatkowej, rodzaju umowy i miejsca wykonywania pracy. Sprawdź, kiedy składasz PIT-37 lub PIT-36,...
Kod podatkowy w Wielkiej Brytanii – co oznacza tax code?
Kod podatkowy (tax code) wskazuje brytyjskiemu pracodawcy, jak obliczać podatek potrącany z twojej pensji. Uwzględnia kwotę wolną i twoją sytuację...
Zwrot nadpłaty PIT z odsetkami – kiedy urząd dopłaci oprocentowanie
Spóźniony zwrot nadpłaty PIT może oznaczać odsetki za cały okres od złożenia zeznania, a nie tylko za dni opóźnienia urzędu.
Koszty uzyskania przychodów innych niż z pracy w rocznym PIT
Koszty uzyskania przychodów obniżają dochód do opodatkowania także przy zleceniu, dziele, honorarium i wynagrodzeniu za funkcję w spółce. Rodzaj...
PIT w krajach Unii Europejskiej – stawki, ulgi i rozliczenie
Kraje Unii Europejskiej ustalają własne stawki PIT, kwoty wolne i ulgi. Żeby porównać podatek od pensji, trzeba uwzględnić nie tylko najwyższą stawkę,...
Emerytura stażowa – od kiedy, warunki i wysokość
Emerytura stażowa miałaby pozwalać na wcześniejsze zakończenie pracy po 35 latach stażu u kobiet i 40 latach u mężczyzn. Nadal jednak pozostaje...
PIT cudzoziemców zatrudnionych w Polsce 2026/2027
Cudzoziemiec będący polskim rezydentem podatkowym rozlicza w Polsce dochody z kraju i zagranicy, a nierezydent – dochody osiągane w Polsce...
Autorskie koszty uzyskania przychodu – warunki i rozliczenie
Autorskie koszty uzyskania przychodu pozwalają twórcom i artystom wykonawcom obniżyć dochód do opodatkowania. Wynoszą 50% honorarium po odjęciu właściwych...
Minimalne wynagrodzenie w Polsce i Europie – stawki i zasady
Minimalne wynagrodzenie, potocznie najniższa krajowa, wyznacza dolną granicę pensji za pracę. W Polsce jest to kwota brutto za pełny etat; porównując...