Kto płaci ryczałt od przychodów osób duchownych?
Ryczałt od przychodów osób duchownych to osobna forma podatku dochodowego. Płacą go duchowni prawnie uznanych wyznań, np. katolickiego, prawosławnego czy ewangelickiego. Obejmuje przychody z opłat, które dostają w związku z funkcjami duszpasterskimi.
Ustawa nie wylicza tych opłat. Według Krajowej Informacji Skarbowej chodzi o ofiary za posługi religijne, np. pieniądze otrzymane przy ślubach, chrztach, pogrzebach, wypominkach czy kolędzie.
Ryczałt to stała kwota płacona co kwartał. Nie zależy od tego, ile ofiar faktycznie dostaniesz. Liczy się funkcja, którą pełnisz, i liczba mieszkańców parafii.
Nie myl ryczałtu duchownych z ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ten drugi płacą m.in. przedsiębiorcy, którzy go wybrali, i osoby wynajmujące prywatnie mieszkanie. Liczą go jako procent od przychodów i składają zeznanie PIT-28. Więcej znajdziesz w poradniku o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych.
Od czego zależy wysokość ryczałtu?
Wysokość ryczałtu ustala urząd skarbowy właściwy dla miejsca, w którym pełnisz funkcję. Na każdy rok wydaje osobną decyzję. Kwota zależy od:
- funkcji – inne stawki mają proboszczowie, a inne wikariusze,
- liczby mieszkańców parafii – według danych gminy na 31 grudnia poprzedniego roku. Liczą się wszyscy mieszkańcy, a nie tylko wierni,
- wielkości gminy albo miasta – przy stawkach dla wikariuszy. U wikariusza liczy się to, gdzie jest siedziba parafii. Według tej tabeli płacą też niektórzy inni duchowni – opisujemy ich niżej.
Te same stawki stosuje się do duchownych wszystkich wyznań, którzy pełnią podobne funkcje.
Jeśli wyznawcy Twojego wyznania są na danym terenie mniejszością, możesz złożyć wniosek o niższą stawkę. Dołączasz do niego oświadczenie, ilu wyznawców mieszka na tym terenie. Urząd odpowiednio obniży wtedy ryczałt.
Ile wynosi ryczałt w 2026 r.?
Stawki ryczałtu są kwartalne. Co roku rosną o wskaźnik wzrostu cen z pierwszych trzech kwartałów poprzedniego roku. Nowe kwoty minister finansów ogłasza w obwieszczeniu do 30 listopada. W 2026 r. proboszcz płaci za kwartał:
| Liczba mieszkańców parafii | Ryczałt za kwartał |
|---|---|
| do 1 000 | 656 zł |
| powyżej 1 000 do 2 000 | 746 zł |
| powyżej 2 000 do 3 000 | 803 zł |
| powyżej 3 000 do 4 000 | 881 zł |
| powyżej 4 000 do 5 000 | 959 zł |
| powyżej 5 000 do 6 000 | 1 048 zł |
| powyżej 6 000 do 7 000 | 1 142 zł |
| powyżej 7 000 do 8 000 | 1 234 zł |
| powyżej 8 000 do 9 000 | 1 331 zł |
| powyżej 9 000 do 10 000 | 1 446 zł |
| powyżej 10 000 do 12 000 | 1 576 zł |
| powyżej 12 000 do 14 000 | 1 708 zł |
| powyżej 14 000 do 16 000 | 1 859 zł |
| powyżej 16 000 do 18 000 | 2 012 zł |
| powyżej 18 000 do 20 000 | 2 178 zł |
| powyżej 20 000 | 2 363 zł |
Wikariusz płaci za kwartał kwotę zależną od liczby mieszkańców parafii i od tego, gdzie jest jej siedziba:
| Liczba mieszkańców parafii | Gmina albo miasto do 5 000 mieszkańców | Miasto powyżej 5 000 do 50 000 mieszkańców | Miasto powyżej 50 000 mieszkańców |
|---|---|---|---|
| do 1 000 | 193 zł | 410 zł | 593 zł |
| powyżej 1 000 do 3 000 | 593 zł | 622 zł | 622 zł |
| powyżej 3 000 do 5 000 | 622 zł | 663 zł | 687 zł |
| powyżej 5 000 do 8 000 | 636 zł | 687 zł | 705 zł |
| powyżej 8 000 do 10 000 | 663 zł | 721 zł | 742 zł |
| powyżej 10 000 | 687 zł | 742 zł | 760 zł |
Przykład. Ksiądz Piotr jest wikariuszem w parafii, która 31 grudnia 2025 r. miała 4 200 mieszkańców. Siedziba parafii jest w mieście liczącym 30 000 mieszkańców. W 2026 r. ksiądz Piotr płaci 663 zł za kwartał, czyli 2 652 zł za cały rok. Proboszcz tej parafii płaci 959 zł za kwartał, czyli 3 836 zł za rok.
Stawki na 2027 r. minister finansów ogłosi do 30 listopada 2026 r.
Ile płaci rektor, zastępca proboszcza albo rekolekcjonista?
Ustawa ma osobne zasady dla duchownych, którzy nie są zwykłym proboszczem ani wikariuszem:
- wikariusz albo inny duchowny, który czasowo zastępuje proboszcza – płaci według stawek dla proboszczów,
- duchowny, który kieruje wydzieloną częścią parafii z własną administracją – płaci według stawek dla proboszczów. Liczy się liczba mieszkańców tej części. Proboszcz płaci wtedy od liczby mieszkańców parafii pomniejszonej o tę część,
- rektor kościoła albo inny duchowny, który kieruje jednostką kościelną z własną administracją, ale bez wydzielonej części parafii – płaci według stawki wikariusza dla parafii powyżej 1 000 do 3 000 mieszkańców. Kolumnę tabeli wybiera się według siedziby jednostki albo miejsca zatrudnienia,
- duchowny, który prowadzi np. rekolekcje, misje albo inne posługi religijne, a nie jest proboszczem, wikariuszem ani rektorem – jeśli zgłosi te przychody w urzędzie skarbowym, płaci według tej samej stawki wikariusza. Kolumnę wybiera się według miejsca zamieszkania.
W 2026 r. stawka wikariusza dla parafii powyżej 1 000 do 3 000 mieszkańców wynosi 593 zł za kwartał w gminie albo mieście do 5 000 mieszkańców i 622 zł w większym mieście.
Jak i kiedy płacisz ryczałt?
Gdy obejmujesz funkcję duszpasterską, w ciągu 14 dni zawiadamiasz o tym urząd skarbowy właściwy dla miejsca jej pełnienia. Urząd wydaje decyzję, w której ustala wysokość ryczałtu na dany rok.
Ryczałt płacisz sam, bez wezwania, na rachunek urzędu skarbowego. Terminy są takie:
| Kwartał | Termin wpłaty |
|---|---|
| I kwartał (styczeń–marzec) | do 20 kwietnia |
| II kwartał (kwiecień–czerwiec) | do 20 lipca |
| III kwartał (lipiec–wrzesień) | do 20 października |
| IV kwartał (październik–grudzień) | do 28 grudnia tego samego roku |
Za czwarty kwartał płacisz jeszcze przed jego końcem – do 28 grudnia, a nie w styczniu następnego roku.
Od przychodów objętych ryczałtem nie składasz zeznania rocznego. Nie doliczasz ich też do innych dochodów, które rozliczasz w PIT.
Co, gdy zaczynasz, przerywasz albo zmieniasz funkcję?
Ryczałt płacisz za czas, w którym pełnisz funkcję. Przepisy przewidują kilka sytuacji:
- Początek w trakcie kwartału – za okres od dnia objęcia funkcji do końca kwartału płacisz 1/90 stawki kwartalnej za każdy dzień.
- Koniec pełnienia funkcji – gdy przestajesz ją pełnić na stałe i zgłosisz to urzędowi skarbowemu, ryczałt zmniejsza się w ten sam sposób.
- Przerwa dłuższa niż miesiąc – jeśli zawiadomisz urząd w ciągu 3 dni od jej rozpoczęcia, stawka kwartalna zmniejsza się o 1/90 za każdy dzień przerwy ponad miesiąc.
- Zmiana miejsca pełnienia funkcji – w ciągu 7 dni zawiadamiasz urzędy skarbowe właściwe dla dotychczasowego i nowego miejsca. Podajesz dane potrzebne do ustalenia nowego ryczałtu.
- Zmiana funkcji, np. gdy wikariusz zostaje proboszczem – też zawiadamiasz urząd w ciągu 7 dni.
Po zmianie miejsca albo funkcji urząd ustala nowy ryczałt do końca roku. Za część kwartału po zmianie liczy 1/90 nowej stawki kwartalnej za każdy dzień, a za kolejne pełne kwartały – całą nową stawkę.
Czy możesz zrezygnować z ryczałtu?
Tak. Możesz zrezygnować z ryczałtu i rozliczać podatek według skali podatkowej (12% i 32%). Wtedy prowadzisz podatkową księgę przychodów i rozchodów, a dochód wykazujesz w zeznaniu PIT-36. Zrezygnować z ryczałtu możesz:
- do 20 stycznia – składasz w urzędzie skarbowym pisemne oświadczenie i za ten rok płacisz podatek według skali,
- przed objęciem funkcji w trakcie roku – oświadczenie składasz najpóźniej dzień przed rozpoczęciem jej pełnienia. Jeśli rezygnujesz od pierwszego dnia funkcji, możesz to zrobić w zawiadomieniu o jej objęciu,
- w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji o wysokości ryczałtu – zawiadamiasz na piśmie urząd skarbowy, że rezygnujesz z ryczałtu.
Po rezygnacji płacisz podatek od faktycznego dochodu i musisz prowadzić księgę. Zanim się zdecydujesz, porównaj, ile zapłacisz w każdej z tych form.
Jak rozliczasz inne dochody?
Ryczałt obejmuje tylko opłaty związane z funkcjami duszpasterskimi. Inne zarobki duchownego rozliczasz tak jak każdy podatnik, np.:
- wynagrodzenie za nauczanie religii w szkole albo za wykłady na uczelni – z umowy o pracę albo zlecenia,
- wynagrodzenie kapelana, np. w szpitalu albo w wojsku,
- opłaty za pracę adwokata kościelnego przed sądem kościelnym. Według Krajowej Informacji Skarbowej nie są objęte ryczałtem, bo tę funkcję może pełnić też osoba świecka.
Takie zarobki rozliczasz osobno, bez przychodów objętych ryczałtem. Wynagrodzenie z umowy o pracę albo zlecenia jest zwykle opodatkowane według skali podatkowej. Jeśli dostajesz je od pracodawcy albo zleceniodawcy i nie masz innych dochodów do rozliczenia, zwykle składasz PIT-37.
Ryczałt wpływa też na sposób rozliczenia. Jeśli w danym roku Ty albo Twój małżonek byliście opodatkowani ryczałtem duchownych, za ten rok nie możecie rozliczyć PIT wspólnie. Z tego samego powodu duchowny płacący ryczałt nie rozliczy się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Ma to znaczenie np. w wyznaniach, w których duchowni mogą zawierać małżeństwa.
Jakie składki płaci duchowny?
Od 2022 r. ryczałtu nie obniżasz o składkę zdrowotną. Wcześniej można go było zmniejszyć o zapłaconą składkę (do 7,75% jej podstawy), a po roku składało się deklarację PIT-19A. Te przepisy uchylono w ramach Polskiego Ładu.
Jako duchowny zwykle podlegasz też obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz zdrowotnemu. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu bycia duchownym są jednak dobrowolne m.in. wtedy, gdy:
- pracujesz na etacie, a miesięczna podstawa składek od pensji wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie,
- masz ustalone prawo do emerytury albo renty.
Składki finansuje się tak:
- obowiązkowe składki emerytalna, rentowa i wypadkowa – zwykle 20% składki płacisz Ty, a 80% Fundusz Kościelny. Podstawą składek emerytalnej i rentowej jest zwykle minimalne wynagrodzenie,
- składki dobrowolne – chorobową, a w sytuacjach opisanych wyżej także emerytalną i rentową, finansujesz w całości sam,
- składka zdrowotna – Fundusz Kościelny nie finansuje jej za duchownych, którzy płacą PIT albo ryczałt duchownych. Jeśli płacisz ryczałt duchownych, składkę zdrowotną z tytułu bycia duchownym opłacasz sam.
Źródła:
- art. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2, art. 3, art. 42, art. 43, art. 45–51, art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1 oraz załączniki nr 5 i 6 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
- art. 44 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1993), uchylony przez art. 9 pkt 23 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw;
- Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 17 listopada 2025 r. w sprawie stawek karty podatkowej i kwoty, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług, z wyjątkiem świadczeń dla ludności, oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2026 r. (M.P. poz. 1209), załączniki nr 2 i 3;
- art. 6 ust. 2, 4c, 4d i 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 9 ust. 1, 1a i 5, art. 11 ust. 2, art. 16 ust. 10 i 11 oraz art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
- art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacja indywidualna nr 0113-KDIPT2-1.4011.972.2025.1.KD (przychody objęte ryczałtem od przychodów osób duchownych);
- Ministerstwo Finansów, Broszura informacyjna do zeznania PIT-36 za 2025 rok, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 09.10.2026].
