Spis treści
- Limit płatności gotówkowych w 2026 roku
- Limit płatności gotówkowych w 2027 roku
- Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na VAT, CIT, PIT
- Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym
- Porównanie stanu prawnego w 2026 i 2027 roku
- 17 listopada 2026 r. Sejm będzie głosował za podwyższeniem limitu transakcji gotówkowych między przedsiębiorcami z 15 000 zł do 25 000 zł. Zmiana ma na celu ograniczenie formalności związanych z regulowaniem zobowiązań w ramach działalności gospodarczej.
- Podwyższenie limitu wpłynie przede wszystkim na obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności, rozliczanie kosztów uzyskania przychodu w PIT i CIT oraz zasady korzystania z białej listy podatników VAT.
- Zmiany mają dotyczyć transakcji zawieranych przez przedsiębiorców od 1 stycznia 2027 r.
Limit płatności gotówkowych w 2026 roku
Ile wynosi limit płatności gotówkowych?
Płatności w transakcjach, którymi stronami są przedsiębiorcy powinny być realizowane za pośrednictwem rachunku płatniczego, gdy jednorazowa wartość przekracza 15 000 zł brutto (wraz z podatkiem VAT).
Kogo obowiązuje limit płatności gotówkowych?
Obowiązek dotyczy osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz spółek zawierających transakcje z innymi przedsiębiorcami.
Przykład
Przedsiębiorca otrzymał fakturę o wartości 14 000 zł netto i 3 220 zł VAT, co łącznie wynosi 17 220 zł. W tym przypadku wartość płatności przekroczy próg 15 000 zł, a co za tym idzie należy ją opłacić za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Przekroczenie limitu powoduje skutki rzutujące na rozliczenie PIT. Gdy przedsiębiorca zrealizuje płatność wyższą niż 15 000 zł w formie gotówkowej traci możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, w części opłaconej bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Wydatek gotówkowy przekraczający 15 000 zł i ujęty w kosztach uzyskania przychodu powoduje, że podatnik jest zobowiązany do ich zmniejszenia lub zwiększenia przychodów o kwotę wykraczającą poza limit.
Limit płatności gotówkowych w 2027 roku
Wysokość limitu płatności gotówkowych dla przedsiębiorców
Zmianę dotychczasowych zasad przedstawia druk sejmowy zarejestrowany pod numerem 2806.
Najbardziej oczekiwana zmiana zakłada podwyższenie limitu płatności gotówkowych dla przedsiębiorców z 15 000 zł do 25 000 zł, po przekroczeniu którego płatność powinna zostać zrealizowana z wykorzystaniem rachunku płatniczego.
Przyczyna podniesienia limitu płatności gotówkowych dla przedsiębiorców
Uzasadnienie projektu wskazuje, że zmiana wynika ze spadku siły nabywczej pieniądza, który następował od 2018 roku.
Bazując na analizach Głównego Urzędu Statystycznego oraz Narodowego Banku Polskiego skumulowana inflacja w okresie od 2018 do 2026 roku wynosi ok. 60%, co oznacza, ze limit płatności gotówkowych powinien zostać zwiększony do 23 961 zł, ale ostatecznie zaproponowano zaokrągloną kwotę 25 000 zł.
Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na VAT, CIT, PIT
Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na VAT
Split payment
Podwyższenie limitu płatności gotówkowych dla przedsiębiorców ma bezpośredni wpływ na obowiązek stosowania split payment.
Od 1 stycznia 2027 roku transakcje udokumentowane fakturą, której kwota należności przekracza 25 000 zł lub równowartość tej kwoty w walucie obcej będą wiązały się z koniecznością zastosowania mechanizmu podzielonej płatności.
Biała lista VAT
W uzasadnieniu projektu wskazano również na konsekwencje nowelizacji dla tzw. białej listy VAT (narzędzie umożliwiające weryfikację rachunków rozliczeniowych zgłoszonych przez podatników).
Dokonanie określonych płatności na rachunek niewykazany w tym rejestrze może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami podatkowymi, w tym z ograniczeniem rozpoznania kosztu uzyskania przychodów lub odpowiedzialnością solidarną na gruncie VAT.
Podwyższenie limitu płatności gotówkowych ograniczy obowiązki i ryzyka podatkowe towarzyszące rozliczeniom o wartości od 15 000 zł do 25 000 zł.
Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na PIT i CIT
Zgodnie z art. 22p ustawy o PIT oraz art. 15d ustawy o CIT nie można kwalifikować wydatków do kosztów uzyskania przychodów opłaconych z naruszeniem limitu płatności gotówkowej.
W sytuacji, gdy podatnik zakwalifikuje do kosztów uzyskania przychodu wartość transakcji zrealizowaną z naruszeniem limitu gotówkowego dochodzi do wyłączenia kosztu w tej części, w jakiej płatność została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Jeżeli wydatek został wcześniej rozpoznany jako koszt podatkowy, przedsiębiorca ma obowiązek skorygować rozliczenie PIT lub CIT.
Zwiększenie limitu do 25 000 zł prowadzi do zmniejszenia ilości przypadków, w których zapłata gotówką prowadzi do wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodu.
Wpływ podwyższenia limitu płatności gotówkowych na przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym
Wprowadzony w 2018 r. limit płatności gotówkowych miał na celu zwiększenie przejrzystości obrotu gospodarczego. Korzystanie z rachunków płatniczych ułatwia dokumentowanie przepływu środków i wspiera przeciwdziałanie oszustwom podatkowym, w szczególności ukrywaniu źródeł przychodu oraz praniu pieniędzy.
Nowelizacja zachowuje proporcję między interesem fiskalnym państwa a swobodą prowadzenia działalności gospodarczej, stąd uznał, że utrzymanie dotychczasowego limitu prowadzi do obejmowania coraz większej liczby transakcji obowiązkami, które pierwotnie miały dotyczyć operacji o większym znaczeniu ekonomicznym.
Podniesienie limitu miałoby więc przywrócić równowagę pomiędzy kontrolą obrotu gospodarczego a kosztami ponoszonymi przez przedsiębiorców. W uzasadnieniu podkreślono również, że krajowe zasady dotyczące rozliczeń gotówkowych w relacjach B2B należy odróżniać od regulacji przeciwdziałających praniu pieniędzy, które ustanawiają odrębne obowiązki i wartości progowe.
Porównanie stanu prawnego w 2026 i 2027 roku
Podwyższenie limitu płatności gotówkowych wpływa na kilka aspektów prowadzenia działalności gospodarczej. Tabela 1. przedstawia najważniejsze różnice między obowiązującym stanem prawnym, a zmianami procedowanymi w Sejmie.
| Obszar | Stan do 31 grudnia 2026 r. | Stan od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Limit płatności gotówkowych B2B | do 15 000 zł | do 25 000 zł |
| Obowiązek wykorzystania rachunku płatniczego | > 15 000 zł | > 25 000 zł |
| Obowiązek zastosowania split payment | > 15 000 zł | > 25 000 zł |
| Ograniczenie kosztów PIT i CIT z tytułu zapłaty gotówką | W części, gdy płatność gotówkowa stanowiącą nadwyżkę ponad 15 000 zł | W części, gdy płatność gotówkowa stanowiącą nadwyżkę ponad 25 000 zł |
Nowelizacja będzie przedmiotem głosowania w Sejmie w dniu 17 listopada 2026 roku.
Źródła:
- art. 22p ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 15d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych;
- art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców;
- art. 108a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
- poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o podatku od towarów i usług (druk 2806).
