Spis treści
- Czym różni się PIT-37 od PIT-36?
- Kto może złożyć PIT-37?
- Kiedy musisz złożyć PIT-36 zamiast PIT-37?
- Czy dochody dziecka albo strata z lat ubiegłych wymagają PIT-36?
- Jak liczyć pół roku przy sprzedaży samochodu albo innej rzeczy?
- Jak wybrać zeznanie przy wspólnym rozliczeniu z małżonkiem?
- Kiedy PIT-37 nadal wystarczy?
- Co się zmienia, gdy składasz PIT-36?
Czym różni się PIT-37 od PIT-36?
PIT-37 i PIT-36 to zeznania roczne dla osób, które płacą podatek według skali podatkowej – 12% i 32%. Różni je to, skąd pochodzą Twoje zarobki.
PIT-37 jest dla zarobków, za które po roku pracodawca, firma albo ZUS wystawia Ci PIT-11, PIT-40A albo podobny dokument. Ten, kto Ci płaci, zwykle też w ciągu roku potrąca Ci podatek. PIT-36 składasz m.in. wtedy, gdy masz też zarobki, za które nikt nie wystawia Ci PIT-11 ani podobnego dokumentu – np. z własnej firmy, z zagranicy albo z dorywczej pracy dla sąsiada.
Nie myl PIT-36 z PIT-36L. PIT-36L to zeznanie dla firmy na podatku liniowym. Ryczałt rozliczasz w PIT-28, sprzedaż m.in. akcji i kryptowalut w PIT-38, a sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat – w PIT-39. To osobne zeznania. Jeśli rozliczasz się też w PIT-37 albo PIT-36, składasz je dodatkowo.
Kto może złożyć PIT-37?
Na PIT-37 rozliczysz się, jeśli za wszystkie Twoje zarobki na skali za 2026 r. ten, kto Ci płaci – np. pracodawca, firma albo ZUS – wystawia Ci PIT-11, PIT-11A, PIT-40A, PIT-R albo IFT-1R. Chodzi np. o:
- pensję z umowy o pracę, a także ze stosunku służbowego, spółdzielczego stosunku pracy i pracy nakładczej,
- polską emeryturę albo rentę, świadczenie przedemerytalne i zasiłek przedemerytalny,
- zasiłki z ubezpieczenia społecznego, np. chorobowy albo macierzyński,
- umowę zlecenia albo o dzieło dla firmy albo instytucji, np. fundacji czy szkoły, a także kontrakt menedżerski i zasiadanie w radzie nadzorczej,
- prawa autorskie, np. honorarium od wydawnictwa,
- stypendium, praktyki absolwenckie albo staż uczniowski,
- świadczenia z Funduszu Pracy albo z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Przychody muszą pochodzić ze źródeł w Polsce – wyjątek opisujemy niżej, przy dochodach z zagranicy. Do tego muszą być spełnione m.in. te warunki:
- nie prowadziłeś firmy na skali podatkowej – także zawieszonej – ani działów specjalnych produkcji rolnej na skali, czyli np. upraw w szklarniach albo fermy drobiu,
- nie doliczasz do swoich dochodów dochodów niepełnoletniego dziecka,
- nie odliczasz straty z lat ubiegłych od dochodów na skali.
Na PIT-37 rozliczysz się sam, z małżonkiem albo jako samotny rodzic – jeśli spełniasz warunki takiego rozliczenia. Odliczysz w nim też ulgi z załącznika PIT/O.
Kiedy musisz złożyć PIT-36 zamiast PIT-37?
PIT-36 składasz, jeśli w 2026 r. dotyczy Cię choć jedna z tych sytuacji:
- Prowadzisz firmę na skali podatkowej – także wtedy, gdy była zawieszona. To samo dotyczy działów specjalnych produkcji rolnej na skali.
- Pracujesz na zlecenie albo na umowę o dzieło dla osoby prywatnej, która nie prowadzi firmy – np. remontujesz mieszkanie sąsiadowi. Taka osoba nie potrąca Ci podatku i nie wysyła PIT-11, więc te pieniądze rozliczasz sam w PIT-36.
- Masz dochody z zagranicy, które musisz wykazać w Polsce – np. pensję za pracę za granicą albo zagraniczną emeryturę, od której nikt w Polsce nie potrąca Ci podatku. Do PIT-36 dołączasz wtedy zwykle załącznik PIT/ZG. Wyjątek: pensję za pracę za granicą od polskiego pracodawcy, opodatkowaną tylko w Polsce, wykazujesz w PIT-37. PIT-36 składasz też, gdy pracujesz w Polsce dla zagranicznej firmy, która nie potrąca Ci polskiego podatku. Wtedy płacisz go sam.
- Prowadzisz działalność nierejestrowaną, czyli drobną działalność, której nie musisz rejestrować jako firmy – np. sprzedajesz własnoręcznie robioną biżuterię. Nie płacisz od niej zaliczek w ciągu roku, tylko rozliczasz ją w PIT-36.
- Sprzedałeś rzecz przed upływem pół roku – np. samochód, rower albo telefon. Jak liczyć ten termin, wyjaśniamy niżej.
- Masz inne zarobki na skali, za które nikt nie wystawia Ci PIT-11 ani podobnego dokumentu. Podatek od nich płacisz sam – w ciągu roku albo dopiero w zeznaniu.
Masz wyłącznie dochody z pracy za granicą, które umowa z danym krajem zwalnia z podatku w Polsce (metoda wyłączenia z progresją)? Wtedy nie musisz składać zeznania – chyba że chcesz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem.
Czy dochody dziecka albo strata z lat ubiegłych wymagają PIT-36?
Tak. PIT-36 składasz też wtedy, gdy doliczasz do swoich dochodów dochody niepełnoletniego dziecka, z których jako rodzic masz prawo korzystać – np. z praw autorskich odziedziczonych przez dziecko. Wykazujesz je w załączniku PIT/M, który dołącza się tylko do PIT-36. Nie doliczasz dochodów z pracy dziecka, jego renty (np. renty rodzinnej), stypendium ani dochodów z rzeczy oddanych mu do swobodnego użytku.
PIT-36 wybierasz również wtedy, gdy odliczasz stratę z lat ubiegłych od dochodów na skali – np. z firmy. Stratę odliczasz tylko od dochodu z tego samego źródła, w ciągu 5 kolejnych lat. Strata odliczana w osobnym zeznaniu, np. w PIT-38, nie zmienia formularza.
To najczęstsze sytuacje. Kilka rzadszych dotyczy głównie przedsiębiorców – pełną listę podaje broszura Ministerstwa Finansów do PIT-36.
Jak liczyć pół roku przy sprzedaży samochodu albo innej rzeczy?
Sprzedaż rzeczy poza firmą wykazujesz w PIT-36, jeśli nastąpiła przed upływem pół roku. Pół roku liczysz od końca miesiąca, w którym rzecz nabyłeś – np. kupiłeś albo dostałeś. Zasada dotyczy rzeczy innych niż nieruchomości, np. samochodu, sprzętu albo mebli. Inne zasady dotyczą rzeczy wycofanych z firmy oraz rzeczy wykupionych prywatnie z firmowego leasingu, np. samochodu. Ich sprzedaż może nadal być przychodem z działalności, nawet po upływie pół roku.
Przykład. Pan Marek pracuje na etacie. Kupił rower 10 marca, a sprzedał go 20 lipca tego samego roku. Pół roku liczy od 31 marca, więc mija ono 30 września. Sprzedał wcześniej, dlatego musi złożyć PIT-36, choć poza tym ma tylko etat. Dochodem ze sprzedaży jest cena sprzedaży pomniejszona o koszt zakupu i nakłady na rower. Gdyby sprzedał rower w październiku albo później, sprzedaż nie podlegałaby podatkowi i zostałby przy PIT-37. Gdyby sprzedał rower ze stratą, nie odliczyłby jej w kolejnych latach.
Jak wybrać zeznanie przy wspólnym rozliczeniu z małżonkiem?
Przy wspólnym rozliczeniu składacie jedno zeznanie. Jeśli choć jedno z Was spełnia którykolwiek warunek PIT-36, wspólne zeznanie musi być na PIT-36 – nawet gdy drugie z Was ma tylko etat. Jeśli jedno z Was nie miało żadnych przychodów na skali, liczy się tylko sytuacja drugiego.
Przykład. Pani Anna pracuje na etacie, a jej mąż prowadzi firmę na skali podatkowej. Jeśli chcą rozliczyć się razem, składają wspólny PIT-36. Gdyby mąż rozliczał przychody z firmy podatkiem liniowym albo ryczałtem, nie mogliby rozliczyć się wspólnie. Wyjątkiem jest ryczałt od najmu prywatnego – on wspólnego rozliczenia nie wyklucza. Więcej o warunkach przeczytasz w poradniku o wspólnym rozliczeniu małżonków.
Kiedy PIT-37 nadal wystarczy?
Wiele sytuacji nie zmienia formularza. Zostajesz przy PIT-37, jeśli spełniasz jego warunki, a przy tym np.:
- odliczasz ulgi z PIT/O – np. ulgę na dzieci, internetową, rehabilitacyjną, termomodernizacyjną albo darowizny,
- korzystasz z ulgi dla młodych albo innej ulgi zerowego PIT – na powrót, dla rodzin 4+ albo dla pracujących seniorów,
- rozliczasz się z małżonkiem albo jako samotny rodzic,
- przekazujesz 1,5% podatku organizacji pożytku publicznego,
- masz kilka PIT-11 od różnych pracodawców albo zleceniodawców,
- zwracasz ulgę odliczoną w latach ubiegłych, np. po dotacji do termomodernizacji.
Niektóre zarobki rozliczasz w osobnym zeznaniu – obok PIT-37, a nie zamiast niego. Dotyczy to sytuacji, w których Twoje pozostałe zarobki spełniają warunki PIT-37:
| Masz dodatkowo | Co składasz |
|---|---|
| firmę na podatku liniowym | PIT-37 i PIT-36L |
| firmę na ryczałcie albo najem prywatny | PIT-37 i PIT-28 |
| sprzedaż np. akcji albo kryptowalut – także bez zysku | PIT-37 i PIT-38 |
| sprzedaż np. mieszkania albo domu przed upływem 5 lat od końca roku nabycia albo wybudowania | PIT-37 i PIT-39 |
Informację PIT-8C z biura maklerskiego, np. o sprzedaży akcji, rozliczasz w PIT-38. Przy mieszkaniu odziedziczonym 5 lat liczysz od końca roku, w którym nabył je albo wybudował spadkodawca. Najem prywatny rozliczasz wyłącznie ryczałtem, dlatego wynajem mieszkania poza firmą nie jest powodem do złożenia PIT-36.
Co się zmienia, gdy składasz PIT-36?
Termin jest ten sam: zeznanie za 2026 r. składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r. W obu zeznaniach odliczysz ulgi z PIT/O i przekażesz 1,5% podatku. Różnice są trzy:
| Różnica | PIT-37 | PIT-36 |
|---|---|---|
| Zaliczki | zwykle potrąca je pracodawca, firma albo ZUS | wpisujesz też zaliczki, które płaciłeś sam, np. z firmy albo z zagranicy |
| Załączniki | PIT/O, PIT/D, PIT-2K, certyfikat rezydencji | te same oraz m.in. PIT/B, PIT/M i PIT/ZG |
| Zeznanie przygotowane przez urząd | dotąd zwykle akceptowane automatycznie z upływem terminu | dotąd bez automatycznej akceptacji – trzeba je było złożyć samemu |
Od 2027 r. automatyczna akceptacja działa na nowych zasadach. To, które zeznania urząd zaakceptuje sam, określi minister finansów w rozporządzeniu. Jeśli musisz złożyć PIT-36, nie czekaj na automatyczną akceptację – wyślij zeznanie sam do 30 kwietnia.
Rekomendacja PITax Rozliczenie PIT
Rozlicz PIT w programie PITax. Przygotujesz w nim zarówno PIT-37, jak i PIT-36 – razem z załącznikami, np. PIT/O i PIT/M – i wyślesz zeznanie elektronicznie.
Źródła:
- art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 2 i 8, art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 3 i 3a pkt 1, art. 9a ust. 6, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d i pkt 9, ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 5, art. 14 ust. 2 pkt 19, art. 13 pkt 8, art. 20 ust. 1ba, art. 29 ust. 4, art. 32 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 1, art. 44 ust. 1a i 1c, art. 45 ust. 1 i 1a, art. 45c ust. 1 oraz art. 45cd ust. 4 (w brzmieniu do 31 grudnia 2026 r.) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców;
- art. 35b ust. 6 pkt 8 i art. 35ca ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej – od 1 stycznia 2027 r., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1098);
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 marca 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.111.2026.2.EC (działalność nierejestrowana);
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. 0115-KDIT2.4011.301.2024.1.ENB (praca zdalna dla zagranicznego pracodawcy);
- Ministerstwo Finansów, Broszura informacyjna do PIT-37 za 2025 r., podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Broszura informacyjna do zeznania PIT-36 za 2025 rok, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Broszura informacyjna do zeznania PIT-38 za 2025 rok, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Dochody z pracy wykonywanej za granicą, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Formularze PIT dla osób fizycznych, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026].
