Jaki PIT dostajesz od ZUS albo KRUS?
Po zakończeniu roku ZUS, KRUS albo inny organ rentowy, który wypłaca Ci świadczenie, przesyła Ci PIT-40A albo PIT-11A. Dotyczy to emerytur i rent, w tym rent rodzinnych i socjalnych, a także m.in. świadczeń i zasiłków przedemerytalnych oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych.
| Pytanie | PIT-40A | PIT-11A |
|---|---|---|
| Co to jest | roczne obliczenie podatku – ZUS albo KRUS rozlicza Cię sam | informacja o wypłaconych świadczeniach, pobranych zaliczkach i składce zdrowotnej |
| Czy składasz zeznanie | nie musisz, jeśli nie dotyczy Cię żaden wyjątek opisany niżej | tak – zwykle PIT-37 |
| Do kiedy ZUS albo KRUS go wysyła | Tobie – do końca lutego, urzędowi skarbowemu – do końca stycznia | Tobie – do końca lutego, urzędowi skarbowemu – do końca stycznia |
PIT-40A dostajesz zwykle wtedy, gdy pobierasz świadczenie także na koniec roku, a podatek obliczony przez ZUS albo KRUS jest równy pobranym zaliczkom albo od nich wyższy. PIT-11A dostajesz zamiast niego m.in. wtedy, gdy:
- ZUS albo KRUS pobrał w ciągu roku więcej zaliczek, niż wynosi Twój podatek – masz wtedy nadpłatę do odzyskania,
- przestałeś pobierać świadczenie przed końcem roku,
- złożyłeś w ZUS albo KRUS oświadczenie, że rozliczysz się z małżonkiem albo jako samotny rodzic, i nie wycofałeś go do końca roku,
- złożyłeś wniosek, żeby ZUS albo KRUS nie sporządzał PIT-40A,
- podzieliłeś kwotę zmniejszającą podatek między ZUS albo KRUS a pracodawcę lub zleceniodawcę.
Jeśli po śmierci bliskiej osoby ZUS albo KRUS wypłacił Ci świadczenie, którego nie zdążyła odebrać, dostaniesz PIT-11. Te pieniądze wykazujesz w zeznaniu – zwykle w PIT-37.
Gdy ostatni dzień terminu wypada w dzień wolny, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Nie masz dokumentu na początku marca albo dane się nie zgadzają? Skontaktuj się z oddziałem ZUS albo KRUS, który wypłaca Ci świadczenie.
Kiedy PIT-40A wystarczy i nie składasz zeznania?
PIT-40A zastępuje zeznanie roczne. Nie musisz nic składać, jeśli za 2026 r.:
- dostałeś tylko jeden PIT-40A i żadnego innego dokumentu o zarobkach rozliczanych według skali podatkowej, np. PIT-11 od pracodawcy,
- nie miałeś firmy na skali podatkowej, nawet zawieszonej,
- nie miałeś innych zarobków na skali ani zarobków z zagranicy, które musisz wykazać w Polsce – np. ze zlecenia dla osoby prywatnej albo emerytury z zagranicy,
- nie chcesz skorzystać z żadnej ulgi,
- nie rozliczasz się z małżonkiem ani jako samotny rodzic,
- nie musisz doliczyć do dochodu ulgi odliczonej w latach ubiegłych – np. termomodernizacyjnej, gdy nie zakończyłeś termomodernizacji domu w terminie.
Podatek z PIT-40A jest wtedy Twoim podatkiem za 2026 r. Jeśli wynika z niego dopłata, nie płacisz jej sam. ZUS albo KRUS zwykle potrąci ją z emerytury lub renty za marzec albo kwiecień.
PIT-40A pozostaje ważny także wtedy, gdy obok emerytury masz zarobki rozliczane w osobnym zeznaniu – np. z najmu prywatnego, ze sprzedaży akcji albo mieszkania. Składasz wtedy tylko to osobne zeznanie. Szczegóły znajdziesz niżej.
Kiedy emeryt i rencista składa PIT-37?
PIT-37 składasz, jeśli nie dotyczy Cię żaden z warunków PIT-36 opisanych niżej, a przy tym:
- dostałeś PIT-11A zamiast PIT-40A,
- dostałeś PIT-40A od dwóch różnych organów rentowych, np. z ZUS i z KRUS,
- pracujesz na emeryturze – np. na etacie albo na zleceniu dla firmy – i dostałeś PIT-11,
- chcesz odliczyć ulgę, np. rehabilitacyjną albo darowiznę,
- chcesz rozliczyć się z małżonkiem albo jako samotny rodzic,
- Twój małżonek zmarł w 2026 r. albo po jego zakończeniu, ale przed złożeniem zeznania, a chcesz rozliczyć się z nim wspólnie.
W PIT-37 wykazujesz wszystkie zarobki na skali – także emeryturę albo rentę z PIT-40A. To częsty błąd: pracujący emeryt wpisuje tylko pensję z PIT-11, bo uważa, że emeryturę rozliczył już ZUS. Jeśli tak się stało, złóż korektę zeznania.
Przykład. Pani Krystyna pobiera emeryturę z ZUS i dorabia na umowie zlecenia w sklepie. Dostała z ZUS PIT-40A, a ze sklepu PIT-11. Składa PIT-37 i wykazuje w nim oba źródła: emeryturę i zlecenie. Odliczy w nim też ulgi, np. na leki, jeśli ma do nich prawo.
Wspólne rozliczenie, także ze zmarłym małżonkiem, wymaga m.in. wspólności majątkowej. Warunki opisujemy w poradniku o wspólnym rozliczeniu małżonków.
Kiedy emeryt składa PIT-36?
PIT-36 zamiast PIT-37 składasz m.in. wtedy, gdy obok emerytury albo renty masz:
- Firmę na skali podatkowej – także zawieszoną.
- Emeryturę albo rentę z zagranicy, którą musisz wykazać w Polsce. Nie każde zagraniczne świadczenie wykazujesz w polskim zeznaniu – decyduje umowa z krajem, który je wypłaca. Wiele umów przewiduje podatek tylko w Polsce – np. z Czechami, Francją czy Wielką Brytanią. Jeśli emerytura podlega podatkowi także w kraju, który ją wypłaca, do PIT-36 dołączasz załącznik PIT/ZG. Gdy podlega podatkowi w Polsce, a nikt w Polsce nie potrąca Ci od niej zaliczek, płacisz je sam – do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień do 30 kwietnia.
- Zarobki ze zlecenia albo umowy o dzieło dla osoby prywatnej, która nie prowadzi firmy – np. za drobną naprawę u sąsiada. Taka osoba nie potrąca Ci podatku i nie wysyła PIT-11.
- Działalność nierejestrowaną, np. korepetycje albo sprzedaż robótek ręcznych.
- Sprzedaż prywatnej rzeczy ruchomej, np. samochodu, przed upływem pół roku od końca miesiąca, w którym ją nabyłeś – także ze stratą.
Przy wspólnym rozliczeniu wystarczy, że któryś z tych warunków dotyczy Twojego męża albo żony. Wtedy wspólne zeznanie też składacie na PIT-36. Rzadsze sytuacje opisujemy w poradniku PIT-37 czy PIT-36.
Jakie inne zeznania może złożyć emeryt?
Niektóre zarobki rozliczasz w osobnym zeznaniu – obok PIT-40A albo PIT-37, a nie zamiast nich:
| Masz dodatkowo | Co składasz |
|---|---|
| firmę na podatku liniowym | PIT-36L |
| firmę na ryczałcie albo najem prywatny, np. wynajem mieszkania | PIT-28 |
| sprzedaż np. akcji albo kryptowalut – także bez zysku | PIT-38 |
| sprzedaż np. mieszkania albo domu przed upływem 5 lat od końca roku nabycia albo wybudowania | PIT-39 |
Jeśli poza tymi zarobkami masz tylko emeryturę z PIT-40A i nie dotyczy Cię żaden wyjątek opisany wyżej, PIT-37 nie składasz. Najem prywatny rozliczasz wyłącznie ryczałtem, dlatego wynajem mieszkania nie jest powodem do złożenia PIT-36.
Przy odziedziczonym mieszkaniu 5 lat liczysz od końca roku, w którym nabył je albo wybudował spadkodawca. Gdy sprzedajesz mieszkanie z dawnego majątku wspólnego małżonków – np. po śmierci męża albo żony – liczysz od końca roku, w którym trafiło ono do majątku wspólnego albo zostało wybudowane w trakcie wspólności.
Z jakich ulg skorzysta emeryt i rencista?
PIT-40A nie uwzględnia ulg, z których chcesz skorzystać. Odliczysz je w PIT-37 albo PIT-36 z załącznikiem PIT/O. Jeśli masz też przychody na ryczałcie, np. z najmu prywatnego, wiele ulg – np. rehabilitacyjną, internetową czy darowizny – możesz odliczyć w PIT-28. Ulgę termomodernizacyjną odliczysz też w PIT-36L. Emeryci i renciści często odliczają:
- ulgę rehabilitacyjną – np. na leki (nadwyżkę ponad 100 zł miesięcznie, gdy zalecił je lekarz specjalista), turnus rehabilitacyjny albo używanie własnego samochodu. Orzeczenie o niepełnosprawności – albo decyzję o rencie z tytułu niezdolności do pracy, rencie szkoleniowej lub socjalnej – musi mieć osoba, której dotyczą wydatki. Może to być też utrzymywany przez Ciebie np. małżonek, jeśli jego dochody nie przekraczają 23 741,88 zł rocznie – do limitu nie wliczasz m.in. trzynastej i czternastej emerytury,
- darowizny, np. na organizację pożytku publicznego albo na kościół – zwykle do 6% dochodu,
- ulgę termomodernizacyjną, np. za ocieplenie domu jednorodzinnego,
- ulgę internetową – do 760 zł rocznie, ale tylko w dwóch kolejnych latach,
- ulgę na dzieci – także na wnuka, którego wychowujesz jako rodzina zastępcza albo opiekun prawny i który z Tobą mieszka,
- zwrot nienależnie pobranej emerytury albo renty – jeśli ZUS albo KRUS nie uwzględnił go w PIT-40A albo PIT-11A.
Stare ulgi mieszkaniowe, np. odsetki od kredytu z lat 2002–2006, odliczasz w załączniku PIT/D.
Kiedy ulga nic nie da i czego nie odliczysz?
Ulga zmniejsza podatek najwyżej do zera. Gdy rozliczasz się sam, masz tylko emeryturę albo rentę, a podatek z PIT-40A wynosi 0 zł, odliczenie zwykle niczego nie zmieni. Jeśli dorabiasz, liczy się podatek od wszystkich zarobków na skali – ulga może go zmniejszyć. Wyjątkiem jest ulga na dzieci – jej niewykorzystaną część możesz dostać jako zwrot. Ten zwrot ma limit, który zależy m.in. od zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych.
Składki zdrowotnej, którą ZUS albo KRUS potrąca z emerytury albo renty, od 2022 r. nie odliczysz – ani od dochodu, ani od podatku.
Nie myl ulg dla emerytów z ulgą dla pracujących seniorów. Ta ulga zwalnia z podatku zarobki osób w wieku emerytalnym, które pracują i nie pobierają emerytury – np. z ZUS albo KRUS – ani innych świadczeń wymienionych w ustawie. Więcej przeczytasz w poradniku o uldze dla pracujących seniorów.
Jak przekazać 1,5% podatku, gdy masz tylko PIT-40A?
Masz tylko PIT-40A i nie składasz zeznania? Możesz przekazać 1,5% podatku organizacji pożytku publicznego (OPP) bez PIT-37:
- chcesz wesprzeć tę samą organizację co w poprzednim roku – nie musisz nic robić. Urząd skarbowy przekaże jej 1,5% sam, jeśli nadal jest w wykazie OPP,
- chcesz wybrać inną organizację – złóż oświadczenie PIT-OP z jej numerem KRS,
- nie chcesz przekazywać 1,5% – w PIT-OP możesz wycofać wcześniejszą zgodę.
PIT-OP składasz w urzędzie skarbowym do 30 kwietnia 2027 r. – papierowo albo przez internet w e-Urzędzie Skarbowym. Jeśli składasz PIT-37 albo PIT-36, numer KRS organizacji wpisujesz w zeznaniu.
Do kiedy i jak złożyć zeznanie?
Zeznanie za 2026 r. składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r. W tym samym terminie płacisz dopłatę, jeśli wynika z zeznania. Zeznanie wyślesz przez internet albo złożysz papierowo – w urzędzie skarbowym lub pocztą.
Jeśli masz PIT-11A, urząd skarbowy zwykle przygotowuje Ci zeznanie PIT-37 w e-Urzędzie Skarbowym. Dotąd takie zeznanie było akceptowane automatycznie z upływem terminu. Od 2027 r. to, które zeznania urząd zaakceptuje sam, określi minister finansów w rozporządzeniu. Nie czekaj na to – sprawdź zeznanie i złóż je sam do 30 kwietnia.
Nadpłatę urząd zwraca zwykle w ciągu 45 dni, gdy złożysz zeznanie przez internet, albo w ciągu 3 miesięcy przy zeznaniu papierowym. Więcej o dokumentach od ZUS i KRUS przeczytasz na stronie o rozliczeniu PIT-40A i PIT-11A.
Rekomendacja PITax Rozliczenie PIT
Rozlicz PIT w programie PITax. Przeniesiesz w nim dane z PIT-40A albo PIT-11A i z PIT-11, dodasz ulgi z PIT/O i wyślesz PIT-37 albo PIT-36 elektronicznie.
Źródła:
- art. 6 ust. 2, 4c i 8, art. 6a ust. 1, art. 9a ust. 6, art. 21 ust. 1 pkt 154, art. 26 ust. 1 pkt 5, 6, 6a i 9, ust. 7a pkt 12 i ust. 7d, art. 26h ust. 9, art. 27 ust. 8, art. 27b (uchylony), art. 27f ust. 1 i 8, art. 31b ust. 3 i 4, art. 32 ust. 3, art. 34 ust. 1, 7–10 i 12–14, art. 42g ust. 1, art. 44 ust. 1a pkt 2 i ust. 3a, art. 45 ust. 1 i 4 oraz art. 45c ust. 3a, 3c, 3e i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 35b ust. 6 pkt 8 i art. 35ca ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej – od 1 stycznia 2027 r., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1098);
- Ministerstwo Finansów, Rozliczenie dochodów z emerytury – PIT-40A, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Rozliczenie dochodów z emerytury – PIT-11A, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, KAS przypomina: Zasady rocznego rozliczenia PIT emerytów i rencistów, którzy otrzymali od organu rentowego PIT-40A albo PIT-11A, 26 lutego 2026 r., podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Krajowa Administracja Skarbowa, Poradnik dla Emerytów i Rencistów. Jak prawidłowo rozliczyć PIT, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Formularze PIT dla osób fizycznych, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 07.10.2026].
