Co to jest raj podatkowy w polskich przepisach?
Raj podatkowy to potoczna nazwa kraju albo terytorium, w którym podatki są bardzo niskie albo ich nie ma, a dane o właścicielach firm i pieniędzy trudno uzyskać innym państwom. W polskich przepisach tego słowa nie ma. Ustawa o PIT mówi o krajach i terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.
Które to kraje, decyduje minister finansów w rozporządzeniu. Bierze pod uwagę m.in. ustalenia OECD, to, czy Polska może dostać od danego kraju informacje podatkowe, czy kraj przekazuje je na czas i rzetelnie, oraz cechy jego systemu podatkowego.
Są dwa rozporządzenia z identyczną listą: jedno dla PIT, drugie dla CIT. Oba obowiązują od 1 stycznia 2025 r. – także przy rozliczeniu PIT za 2026 r.
Na liście nie ma wielu krajów kojarzonych z niskimi podatkami, np. Cypru, Malty ani Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Dochody z tych krajów rozliczasz według umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska z nimi zawarła.
Jakie kraje są na liście rajów podatkowych w 2026 r.?
Polski wykaz ma 25 pozycji, które obejmują 26 krajów i terytoriów – w jednej pozycji są Sint-Maarten i Curaçao. Pogrupowaliśmy je według regionów, a pełne nazwy znajdziesz w rozporządzeniu.
| Region | Kraje i terytoria z listy |
|---|---|
| Karaiby i Ameryka Środkowa | Anguilla, Antigua i Barbuda, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Dominika, Grenada, Panama, Saint Lucia, Sint-Maarten i Curaçao, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych |
| Europa | Monako, Sark (terytorium zależne Korony Brytyjskiej) |
| Afryka | Liberia, Mauritius, Seszele |
| Azja | Bahrajn, Hongkong, Makau, Malediwy |
| Oceania | Nauru, Niue, Samoa, Tonga, Vanuatu, Wyspy Cooka, Wyspy Marshalla |
W porównaniu z poprzednią listą z 2019 r. ubyła tylko Andora. Od 1 stycznia 2025 r. nie jest już rajem podatkowym w rozumieniu polskich przepisów.
Czym różni się lista polska od unijnej?
Unia Europejska prowadzi własny wykaz jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych. Rada UE zmienia go zwykle dwa razy w roku. Minister finansów ogłasza w Monitorze Polskim te kraje z wykazu unijnego, których nie ma na liście polskiej.
Według obwieszczenia z 10 marca 2026 r. (wykaz unijny z 17 lutego 2026 r.) to:
- Guam,
- Palau,
- Rosja,
- Samoa Amerykańskie,
- Turks i Caicos,
- Wietnam.
Kraje z listy unijnej liczą się przy spółkach zagranicznych (zagranicznych jednostkach kontrolowanych) i przy zgłaszaniu schematów podatkowych. Nie odbierają natomiast ulgi abolicyjnej – tu liczy się tylko lista polska.
9 października 2026 r. Rada UE zaktualizowała wykaz i usunęła z niego Panamę oraz Wietnam. Panama nadal jest na polskiej liście rajów podatkowych. Przy Wietnamie – w sprawach spółek zagranicznych (CFC) i schematów podatkowych – sprawdź najnowsze obwieszczenie ministra finansów. Do 12 października 2026 r. nowe obwieszczenie się nie ukazało, więc najnowsze jest nadal to z 10 marca 2026 r.
Czy dochód z raju podatkowego rozliczasz w Polsce?
Tak, jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym. Płacisz wtedy w Polsce podatek od wszystkich swoich dochodów – bez względu na to, w jakim kraju je zarabiasz i czy zapłaciłeś tam podatek.
Polskim rezydentem jesteś, gdy masz w Polsce ośrodek interesów życiowych (np. rodzinę, dom, pracę) albo przebywasz tu dłużej niż 183 dni w roku.
To, że w kraju z listy nie płacisz podatku, nie zwalnia Cię z PIT w Polsce. Dochód z raju podatkowego wykazujesz w zeznaniu tak samo jak każdy inny dochód z zagranicy.
Jak liczysz podatek od dochodu z raju podatkowego?
Dochód z kraju, z którym Polska nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, rozliczasz metodą proporcjonalnego odliczenia. Przy skali podatkowej dodajesz go do pozostałych dochodów opodatkowanych skalą, liczysz od sumy podatek i odejmujesz podatek zapłacony za granicą. Przy firmie na podatku liniowym robisz to samo z dochodami opodatkowanymi liniowo. Podatek zagraniczny odliczysz jednak najwyżej do tej części polskiego podatku, która przypada na dochód zagraniczny.
Takie dochody wykazujesz zwykle w zeznaniu PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG – osobnym dla każdego kraju. Przy firmie na podatku liniowym składasz PIT-36L z PIT/ZG.
Gdy pensję wypłaca Ci pracodawca z zagranicy, zwykle nikt nie pobiera za Ciebie zaliczek na podatek. Wpłacasz je sam:
- jeśli czasowo pracujesz za granicą – do 20. dnia miesiąca po powrocie do Polski, a gdy ten termin wypada już w kolejnym roku – do terminu złożenia zeznania,
- jeśli dla zagranicznego pracodawcy pracujesz w Polsce – do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień do terminu złożenia zeznania.
Dlaczego przy dochodach z raju podatkowego nie ma ulgi abolicyjnej?
Ulga abolicyjna zmniejsza polski podatek, gdy dochód z zagranicy rozliczasz metodą proporcjonalnego odliczenia. Dotyczy np. dochodów z pracy, umów zlecenia, kontraktów menedżerskich i działalności gospodarczej. Zwykle odliczysz najwyżej 1360 zł. Limitu nie ma m.in. przy pracy wykonywanej poza lądem, np. na statku albo w samolocie.
Ulgi nie ma, gdy dochód uzyskałeś w kraju albo na terytorium z polskiej listy rajów podatkowych. Dotyczy to rozliczenia według skali, podatku liniowego i ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Podatek zapłacony za granicą odliczasz na zwykłych zasadach – zakaz dotyczy tylko ulgi abolicyjnej.
Według Ministerstwa Finansów ulgi nie ma też wtedy, gdy z danym krajem Polska nie ma umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a Ty nie zapłaciłeś tam podatku.
Przykład. Pan Marek przez cały 2026 r. pracował w Hongkongu dla tamtejszej firmy. Jego rodzina mieszka w Polsce, więc nadal jest polskim rezydentem. Zarobił równowartość 80 000 zł dochodu i zapłacił w Hongkongu równowartość 2 000 zł podatku. Innych dochodów nie miał.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Podatek według skali: 80 000 zł × 12% − 3600 zł | 6 000 zł |
| Podatek zapłacony w Hongkongu – odliczasz go | 2 000 zł |
| Podatek do zapłaty w Polsce – Hongkong jest na liście, więc bez ulgi abolicyjnej | 4 000 zł |
| Dla porównania: ulga abolicyjna w kraju spoza listy (bez umowy z Polską, podatek zapłacony) | 1360 zł |
| Dla porównania: podatek do zapłaty w Polsce w takim kraju | 2 640 zł |
Więcej o warunkach i liczeniu ulgi przeczytasz w poradniku Ulga abolicyjna.
Jak rozliczyć odsetki, dywidendy i akcje z raju podatkowego?
Odsetki z prywatnego rachunku za granicą i dywidendy opodatkujesz stawką 19% – osobno od dochodów z pracy czy firmy. Podatek wykazujesz w zeznaniu rocznym, zwykle w PIT-38. Odliczysz od niego podatek pobrany za granicą, ale najwyżej do kwoty, jaką dałaby stawka 19%.
Zysk ze sprzedaży zagranicznych akcji (poza firmą) rozliczasz w PIT-38 z załącznikiem PIT/ZG. Same odsetki i dywidendy do PIT/ZG nie trafiają.
Rozliczenie spółki zagranicznej jako CFC (niżej) nie zastępuje rozliczenia dywidendy, którą od niej dostałeś. Opodatkowaną dywidendę odejmujesz za to od dochodu CFC.
Co, jeśli masz udziały w spółce z raju podatkowego?
Spółka, fundacja, trust albo inna jednostka z siedzibą, zarządem, rejestracją albo położeniem w kraju z listy polskiej albo unijnej to zagraniczna jednostka kontrolowana (CFC). Wystarczy, że masz w niej np. udziały, prawo głosu albo prawo do zysku – także jako założyciel albo beneficjent fundacji czy trustu. Nie ma znaczenia, ile masz udziałów, czy zarządzasz spółką ani ile podatku płaci ona na miejscu. Krajowa Informacja Skarbowa uznała za CFC spółkę z Brytyjskich Wysp Dziewiczych, w której podatniczka miała ok. 1% akcji.
Od dochodu takiej jednostki płacisz w Polsce 19% podatku – także wtedy, gdy nie wypłaciła Ci dywidendy. Dochód liczysz według polskich przepisów, bez odliczania strat z poprzednich lat. Wliczasz go też do dochodów, od których sprawdzasz daninę solidarnościową – 4% od nadwyżki ponad 1 mln zł, rozliczaną w deklaracji DSF-1.
Przy jednostce z raju podatkowego przepisy przyjmują, że cały jej zysk przez cały rok należy do udziałowców z Polski. Gdy jest ich kilku, przyjmuje się, że dzielą go po równo – chyba że wykażesz inny podział.
Przykład. Pani Ewa ma 10% udziałów w spółce z Seszeli. Resztę mają cudzoziemcy, którzy nie płacą podatku w Polsce. Spółka miała 200 000 zł dochodu policzonego według polskich przepisów i nie zapłaciła podatku. Nie wypłaciła też dywidendy. Pani Ewa zapłaci 19% od całego dochodu, czyli 38 000 zł – a nie od jednej dziesiątej.
Jak rozliczyć dochód spółki z raju podatkowego?
Od dochodu CFC odejmujesz dywidendę od tej spółki i dochód ze sprzedaży udziałów w niej – jeśli już je opodatkowałeś. Czego nie odejmiesz w danym roku, możesz odjąć w kolejnych 5 latach.
Od podatku odliczysz też podatek zapłacony przez spółkę – w części, która przypada na Twój dochód z tej spółki. Warunek: Polska musi mieć podstawę prawną, żeby dostać informacje podatkowe od kraju, w którym spółka zarobiła pieniądze.
Twoje obowiązki:
- prowadzisz rejestr zagranicznych jednostek kontrolowanych,
- prowadzisz osobną ewidencję zdarzeń w spółce, z której ustalisz jej dochód,
- składasz zeznanie PIT-CFC z załącznikiem PIT/CFI – osobne dla każdej spółki – i płacisz podatek do końca 9. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego spółki (przy roku kalendarzowym – do 30 września).
Na żądanie urzędu skarbowego musisz pokazać rejestr i ewidencję w ciągu 7 dni. Jeśli tego nie zrobisz, urząd oszacuje dochód spółki.
Na co uważać, gdy Twoja firma handluje z kimś z raju podatkowego?
Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, transakcje z firmą albo osobą z raju podatkowego mają dodatkowe zasady:
- cena musi być rynkowa – inaczej urząd może określić Twój dochód tak, jakby była rynkowa; dotyczy to także kontrahenta, z którym nie jesteś powiązany,
- gdy wartość transakcji w roku przekroczy 500 000 zł (przy transakcji finansowej, np. pożyczce – 2 500 000 zł), przygotowujesz dokumentację cen transferowych do końca 10. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego i składasz informację TPR do końca 11. miesiąca – także gdy nie jesteś z kontrahentem powiązany; próg liczysz dla wszystkich jednorodnych transakcji w roku, osobno dla sprzedaży i zakupów, a nie dla każdej faktury, a przy pożyczce liczy się jej kwota, a nie odsetki,
- przychodów z transakcji z kontrahentem z polskiej listy nie rozliczysz metodą kasową (kasowy PIT),
- płatności zaliczane do kosztów na rzecz powiązanej firmy z kraju z listy polskiej albo unijnej mogą wymagać zgłoszenia schematu podatkowego (MDR).
Źródła:
- art. 3 ust. 1, 1a i 2a, art. 14 ust. 2 pkt 5, art. 14c ust. 5 pkt 2, art. 23u, art. 23v ust. 2, art. 23w ust. 1 i 2a, art. 23x ust. 1, art. 23za ust. 1, art. 23zf ust. 1 i 3, art. 27 ust. 9 i 9a, art. 27g, art. 30a ust. 1 pkt 3 i 4, ust. 9 i 11, art. 30b ust. 1 i 5a, art. 30c ust. 4 i 5, art. 30db ust. 1, art. 30f, art. 30h ust. 1 i 2, art. 44 ust. 1a, 3a i 7 oraz art. 45 ust. 1aa ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.);
- art. 13a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.);
- art. 86a § 2 pkt 13 i 15 lit. b oraz § 8 (w brzmieniu od 1 października 2026 r.) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.);
- § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wykazu krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1929);
- § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wykazu krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1928);
- § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 599) – uchylone;
- obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia listy krajów i terytoriów wskazanych w unijnym wykazie jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych… (M.P. z 2026 r. poz. 288);
- Rada Unii Europejskiej, Taxation: Council updates the EU list of non-cooperative jurisdictions for tax purposes, komunikat prasowy z 9.10.2026 [dostęp: 12.10.2026];
- interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: 0114-KDIP3-2.4011.538.2025.2.JM (praca na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych a ulga abolicyjna) i 0112-KDIL2-1.4011.802.2025.2.JK (ok. 1% akcji spółki z Brytyjskich Wysp Dziewiczych jako zagraniczna jednostka kontrolowana);
- Ministerstwo Finansów, Ulga abolicyjna PIT, podatki.gov.pl [dostęp: 9.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Wykaz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, podatki.gov.pl [dostęp: 9.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Formularze PIT – PIT-CFC(5), PIT/CFI, PIT/ZG(8), podatki.gov.pl [dostęp: 9.10.2026].
