Spis treści
- Co to jest ryczałt ewidencjonowany?
- Kto może skorzystać z ryczałtu ewidencjonowanego?
- Jak i do kiedy wybrać ryczałt ewidencjonowany?
- Do kiedy rozliczyć ryczałt i złożyć PIT-28?
- Gdzie złożyć PIT-28?
- Kiedy wpłaca się ryczałt w trakcie roku?
- Jakie są stawki ryczałtu ewidencjonowanego?
- Kto nie może rozliczać się ryczałtem ewidencjonowanym?
- Składka zdrowotna przy ryczałcie
- Zalety i wady opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym
| Element rozliczenia | Jak działa ryczałt | Najważniejsza konsekwencja |
|---|---|---|
| Podstawa opodatkowania | Przychód | Nie rozliczasz kosztów uzyskania przychodu |
| Formularz roczny | PIT-28 | Składasz odrębne zeznanie dla przychodów na ryczałcie |
| Wpłaty w trakcie roku | Miesięczne albo kwartalne (jeśli spełniasz warunki) | Wpłacasz na swój mikrorachunek podatkowy |
| Stawki podatku | Zależą od rodzaju przychodów | Stawkę przypisujesz do konkretnej działalności/usługi |
- Rozliczaj podatek od przychodu, jeśli Twoje koszty są niskie lub trudne do udokumentowania.
- Stosuj stawki ryczałtu zgodnie z rodzajem przychodów, w tym 8,5% i 12,5% dla najmu prywatnego.
- Wpłacaj ryczałt do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni albo kwartalnie po spełnieniu warunków.
- Składaj PIT-28 od 15 lutego do 30 kwietnia.
- Pomniejszaj przychód o 50% zapłaconych składek zdrowotnych, jeśli spełniasz warunki ustawowe.
Co to jest ryczałt ewidencjonowany?
Ryczałt ewidencjonowany to forma opodatkowania, w której podatek liczysz od przychodu. Oznacza to, że przy obliczaniu podatku nie uwzględniasz kosztów uzyskania przychodu.
Ryczałt ewidencjonowany jest formą opodatkowania przychodu. Ryczałt nie jest podatkiem od dochodu.
Kto może skorzystać z ryczałtu ewidencjonowanego?
Z ryczałtu korzystają podatnicy, którzy uzyskują przychody, które ustawa przypisuje do tej formy opodatkowania. Najczęściej dotyczy to działalności gospodarczej i najmu prywatnego.
- Rozliczaj działalność gospodarczą ryczałtem, jeśli spełniasz warunki ustawowe i nie należysz do grup wyłączonych.
- Rozliczaj najem prywatny ryczałtem, jeśli uzyskujesz przychody z najmu poza działalnością gospodarczą.
- Rozliczaj rolniczy handel detaliczny ryczałtem, jeśli spełniasz warunki tej formy.
Ryczałt stosują m.in. podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą i wspólnicy wybranych spółek osobowych. Zakres zależy od warunków z ustawy o ryczałcie.
Jak i do kiedy wybrać ryczałt ewidencjonowany?
Wybór ryczałtu zależy od tego, czy zaczynasz działalność, czy ją kontynuujesz oraz z jakiego źródła pochodzą Twoje przychody.
| Rodzaj przychodów | Termin wyboru | Sposób wyboru |
|---|---|---|
| Działalność gospodarcza (nowa) | Przy rejestracji lub najpóźniej w dniu uzyskania pierwszego przychodu | Wniosek CEIDG-1 albo oświadczenie do urzędu skarbowego |
| Działalność gospodarcza (kontynuowana) | Do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w roku | Oświadczenie do urzędu skarbowego (możliwy wybór przez CEIDG-1) |
| Najem prywatny | Do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu z najmu | Dokonanie pierwszej wpłaty ryczałtu na mikrorachunek podatkowy |
| Rolniczy handel detaliczny | Do 20. dnia miesiąca po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu | Dokonanie pierwszej wpłaty ryczałtu na mikrorachunek podatkowy |
Najem prywatny małżonków działa inaczej niż działalność gospodarcza. Stawka 8,5% dotyczy przychodów do 100 000 zł, a stawka 12,5% nadwyżki ponad 100 000 zł. Jeżeli małżonkowie rozliczają przychody po połowie, limit 100 000 zł dotyczy każdego z nich osobno, co daje łącznie [rycz-prog-razy-2] zł przy stawce 8,5%.
Więcej szczegółów o rozliczeniu najmu małżonków znajdziesz w artykule: Najem prywatny dla małżonków.
Do kiedy rozliczyć ryczałt i złożyć PIT-28?
PIT-28 składasz od 15 lutego do 30 kwietnia. Termin dotyczy rozliczenia przychodów opodatkowanych ryczałtem za 2025 rok.
PIT-28 za 2025 rok składasz w okresie od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r.
Gdzie złożyć PIT-28?
PIT-28 (z załącznikami, jeśli są wymagane) składasz w urzędzie skarbowym właściwym według Twojego miejsca zamieszkania.
Kiedy wpłaca się ryczałt w trakcie roku?
Ryczałt wpłacasz miesięcznie albo kwartalnie. Termin wpłaty co do zasady wynosi do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
| Tryb wpłat | Termin wpłaty | Warunek |
|---|---|---|
| Miesięczny | Do 20. dnia następnego miesiąca | Brak dodatkowych warunków |
| Kwartalny | Do 20. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału | Przychody za poprzedni rok nie przekroczyły 200 000 euro |
| Za grudzień / IV kwartał | Do 20 stycznia następnego roku | Dotyczy odpowiednio rozliczenia miesięcznego albo kwartalnego |
W trakcie roku nie składasz odrębnych deklaracji „miesięcznych” dla ryczałtu. Obowiązek rozliczenia rocznego realizuje PIT-28.
Jakie są stawki ryczałtu ewidencjonowanego?
Stawki ryczałtu zależą od rodzaju przychodów. Ustawa przewiduje kilka poziomów stawek, a właściwą stawkę dobierasz do wykonywanej działalności lub usługi.
| Stawka | Przykładowe przychody | Uwagi |
|---|---|---|
| 8,5% | Najem prywatny do 100 000 zł i wybrane usługi | Stawka dotyczy przychodów do limitu |
| 12,5% | Najem prywatny od nadwyżki ponad 100 000 zł | Stawka dotyczy nadwyżki |
| 17% | Wolne zawody (w zakresie wskazanym w ustawie) | Zakres zależy od definicji ustawowej |
| 15% | Wybrane usługi, w tym część usług niematerialnych | Kluczowe jest przypisanie rodzaju usług |
| 14% | Wybrane usługi określone w ustawie | Stawka dotyczy konkretnych rodzajów usług |
| 12% | Wybrane usługi, w tym część usług IT | Zakres zależy od rodzaju usług |
| 10% | Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek | Dotyczy wskazanych przychodów |
| 5,5% | Roboty budowlane i działalność wytwórcza | Dotyczy wskazanych przychodów |
| 3% | Handel i wybrane usługi | Dotyczy wskazanych przychodów |
| 2% | Sprzedaż przetworzonych nieprzemysłowo produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy/hodowli | Zakres zależy od warunków ustawowych |
Pełny wykaz stawek ryczałtu znajduje się w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Kto nie może rozliczać się ryczałtem ewidencjonowanym?
Ryczałt nie obejmuje wszystkich rodzajów działalności. Ustawa wskazuje grupy podatników i rodzaje działalności, które są wyłączone z ryczałtu.
- Wyłączanie ryczałtu dla działalności wskazanych w art. 8 ustawy, w tym dla części działalności i usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy.
- Wyłączanie ryczałtu w sytuacjach, gdy podatnik spełnia przesłanki ustawowe uniemożliwiające tę formę opodatkowania.
- Przechodzenie na zasady ogólne, jeżeli przychody dotyczą działalności, która nie może być opodatkowana ryczałtem.
Składka zdrowotna przy ryczałcie
Składka zdrowotna na ryczałcie zależy od progu rocznych przychodów. W 2025 r. dla ryczałtu stosuje się 3 progi: do 60 000 zł, powyżej 60 000 zł do 300 000 zł oraz powyżej 300 000 zł.
| Roczny przychód | Miesięczna składka zdrowotna w 2025 r. |
|---|---|
| Do 60 000 zł | 461,66 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 769,43 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1 384,97 zł |
Przychody opodatkowane ryczałtem mogą być pomniejszane o 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach wynikających z ustawy o ryczałcie.
Odpowiedz na serię prostych pytań i PITax wyśle Twój PIT do urzędu skarbowego!
PIT w kilka minutZalety i wady opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym
Ryczałt upraszcza rozliczenie, ale działa dobrze głównie wtedy, gdy koszty uzyskania przychodu są niskie.
Zalety ryczałtu obejmują:
- Prowadzenie ewidencji przychodów zamiast rozliczania kosztów w KPiR.
- Stosowanie stawek ryczałtu, które w wielu przypadkach są niższe niż stawki skali podatkowej.
- Pomniejszanie przychodu o 50% składek zdrowotnych na zasadach ustawowych.
Wady ryczałtu obejmują:
- Brak rozliczania kosztów uzyskania przychodu przy obliczaniu podatku.
- Konieczność prawidłowego przypisania stawek do rodzajów przychodów.
- Wyłączanie ryczałtu dla części rodzajów działalności na podstawie art. 8 ustawy.
PIT-28 składa się odrębnie. Wspólne rozliczenie małżonków na PIT-36/PIT-37 zależy od spełnienia warunków z ustawy o PIT i od tego, jakie formy opodatkowania dotyczą małżonków.
Rekomendacje PITax
Porównaj stawkę ryczałtu z efektywną stawką podatku na skali lub podatku liniowego, jeśli ponosisz wysokie koszty uzyskania przychodu. Ryczałt działa najlepiej przy przewidywalnych przychodach i niskich kosztach.
Źródła:
- art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.),
- art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.),
- art. 11 ust. 1a i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.),
- art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 1a, art. 21 ust. 1b i art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.),
- art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
