- Przychody z odsetek od lokat i kont oszczędnościowych w polskich bankach podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu, znanemu powszechnie jako podatek Belki. Stawka tego podatku jest stała dla wszystkich podatników i wynosi 19% od wypracowanego przez kapitał zysku.
- W przypadku oszczędności zgromadzonych w krajowych instytucjach finansowych to bank pełni rolę płatnika i automatycznie pobiera należną daninę przed wypłatą środków. Dzięki temu podatnik otrzymuje kwotę netto i nie ma obowiązku wykazywania tych przychodów w swojej rocznej deklaracji PIT.
- Samodzielne rozliczenie staje się konieczne jedynie w sytuacji uzyskania odsetek od kapitału zgromadzonego w bankach zagranicznych, które nie pobrały polskiego podatku u źródła. W takim przypadku zysk należy wykazać w zeznaniu rocznym i samodzielnie odprowadzić należny podatek do właściwego urzędu skarbowego.
Czym są odsetki bankowe?
Odsetki bankowe to środki finansowe naliczane za gromadzenie pieniędzy w kapitale banku, które stanowią w szczególności:
- odsetki od wkładów oszczędnościowych,
- pieniądze zgromadzone na rachunkach bankowych,
- inne środki ulokowane w formach oszczędzania, inwestowania czy przechowywania przez bank.
Czy przychód z odsetek bankowych jest opodatkowany?
Jakim przychodem są odsetki bankowe?
Źródłem przychodu z odsetek bankowych są kapitały pieniężne.
Jaka jest stawka podatku od przychodu z odsetek bankowych?
Stawka podatku od odsetek bankowych jest taka sama jak dla innych przychodów z kapitałów pieniężnych (podatek Belki) i wynosi 19% dochodu (zryczałtowany podatek dochodowy).
Jak wypełnić rozliczenie PIT z przychodem z odsetek bankowych?
Przychód z odsetek bankowych osoby prywatnej
Przychody z odsetek bankowych są rozliczane osobno i nie łączy się ich z innymi dochodami podatnika (np. z wynagrodzenie z umowy o pracę).
Najczęściej przychody z odsetek bankowych nie są wykazywane w rozliczeniu PIT podatnika. W tym przypadku, podatek z kapitałów pieniężnych jest pobierany i odprowadzany przez bank albo inną instytucję finansową, która pełni funkcję płatnika.
Podatnik otrzymuje kwotę netto i nie musi podejmować żadnych dodatkowych czynności. Wyjątkiem są sytuacje, w których podatek nie został pobrany, np. w przypadku zagranicznych rachunków bankowych. Wówczas zastosowanie znajdują umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które często przewidują niższą stawkę podatku od odsetek, a niekiedy – całkowite zwolnienie. Warunkiem zastosowania preferencji jest jednak udokumentowanie rezydencji podatkowej certyfikatem.
Przychód z odsetek bankowych przedsiębiorcy
Odsetki z rachunku bankowego lub lokaty przypisanych do firmy są rozliczane w inny sposób niż w przypadku osób prywatnych. Wówczas odsetki są przychodem z działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu na zasadach właściwych dla formy opodatkowania przedsiębiorcy.
Kiedy powstaje przychód z odsetek bankowych w PIT?
W przypadku odsetek bankowych przychód powstaje dopiero w chwili ich faktycznego otrzymania albo postawienia do dyspozycji podatnika.
Nie ma znaczenia sam fakt posiadania środków na rachunku – opodatkowaniu podlegają wyłącznie naliczone i udostępnione odsetki.
Jeżeli odsetki są naliczane w walucie obcej, konieczne jest ich przeliczenie na złote. Stosuje się wówczas średni kurs Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Ma to znaczenie nie tylko dla ustalenia podstawy opodatkowania, ale również dla ewentualnego prawidłowego rozliczenia PIT w przypadku zagranicznych rachunków bankowych.
Aby prawidłowo przeliczyć zagraniczne odsetki bankowe warto skorzystać z kalkulatora walut.
Jak ustalić przychód z odsetek bankowych?
Podstawa opodatkowania od odsetek bankowych to pełna kwota przychodu z tego źródła.
Przepisy ustawy o PIT nie przewidują możliwości pomniejszenia przychodu z odsetek bankowych o jakiekolwiek koszty związane z ich uzyskaniem (np. opłaty za prowadzenie rachunku, prowizje bankowe czy inne wydatki).
Z punktu widzenia praktycznego rozliczenia PIT warto pamiętać, że nie ma również możliwości kompensowania dodatnich odsetek z odsetkami debetowymi czy karnymi. Każdy przychód z odsetek traktowany jest odrębnie i podlega opodatkowaniu w pełnej wysokości.
Jak rozliczyć odsetki zagraniczne?
Jeżeli podatnik uzyskuje odsetki od rachunków lub lokat prowadzonych poza Polską, sytuacja ulega zmianie. W takim przypadku bank zagraniczny zazwyczaj nie pełni funkcji polskiego płatnika podatku. Oznacza to, że obowiązek rozliczenia PIT w tym zakresie spoczywa bezpośrednio na podatniku.
Podatnik powinien wówczas obliczyć podatek według stawki 19% oraz wykazać go w PIT. Jednocześnie możliwe jest odliczenie podatku zapłaconego za granicą, jednak nie więcej niż do wysokości podatku należnego w Polsce.
Kiedy odsetki nie podlegają opodatkowaniu?
Przepisy przewidują jedno szczególne zwolnienie dotyczące odsetek od środków zgromadzonych przed 1 grudnia 2001 r. na podstawie umów zawartych na czas oznaczony. W praktyce ma ono obecnie marginalne znaczenie, ponieważ dotyczy bardzo wąskiej grupy historycznych umów, które nie były później zmieniane ani odnawiane.
| Rodzaj odsetek | Źródło przychodu | Stawka podatku | Czy wykazywać w rozliczeniu PIT |
|---|---|---|---|
| Lokata bankowa w Polsce | Kapitały pieniężne | 19% | Nie |
| Rachunek firmowy | Działalność gospodarcza | Według formy opodatkowania | Tak |
| Lokata zagraniczna | Kapitały pieniężne | 19% | Tak |
Rekomendacja eksperta PITax
Prawidłowe rozliczenie PIT w zakresie odsetek bankowych nie zawsze wymaga aktywności ze strony podatnika, ale wymaga świadomości obowiązujących zasad. W przypadku krajowych rachunków bankowych podatek jest pobierany automatycznie, co znacząco upraszcza sytuację. Inaczej jest przy odsetkach zagranicznych lub rachunkach związanych z działalnością gospodarczą. Warto jednak każdorazowo przeanalizować źródło uzyskiwanych odsetek. Pozwala to uniknąć błędów w rozliczeniu PIT i ewentualnych konsekwencji podatkowych, które mogą ujawnić się dopiero w toku kontroli.
Źródła:
- Art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 5, art. 17 ust. 1 pkt 2, art. 30a ust. 2 i 7, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o Podatku dochodowym od osób fizycznych.
