Spis treści
- Czym jest ulga na nowe technologie?
- Czy ulga na nowe technologie nadal obowiązuje?
- Kogo może dotyczyć temat ulgi dzisiaj?
- Na czym polegała ulga na nowe technologie?
- Co uznawano za „nową technologię”?
- Jakie dokumenty były potrzebne?
- Kiedy ulga nie przysługiwała albo mogła zostać utracona?
- Czy istnieje dziś „ulga na oprogramowanie”?
- Co zamiast „ulgi na nowe technologie” w obecnych rozliczeniach?
- Jak wybrać właściwą ulgę „innowacyjną”?
- Podsumowanie
Czym jest ulga na nowe technologie?
Ulga na nowe technologie była preferencją w podatku PIT dla przedsiębiorców, którzy nabywali określoną wiedzę technologiczną w postaci praw (np. licencji, patentów, know-how). Ulga dotyczy wyłącznie wydatków poniesionych do 31 grudnia 2015 r. i dziś pojawia się głównie przy korektach starych rozliczeń lub analizie praw nabytych.
W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na pytania: Czy ulga na nowe technologie nadal obowiązuje?, Kogo może dotyczyć temat ulgi dzisiaj?, Na czym polegała ulga na nowe technologie?, Co uznawano za „nową technologię”?, Jakie dokumenty były potrzebne?, Kiedy ulga nie przysługiwała albo mogła zostać utracona?, Czy istnieje dziś „ulga na oprogramowanie”?, Co zamiast „ulgi na nowe technologie” w obecnych rozliczeniach?, Jak wybrać właściwą ulgę „innowacyjną”?
| Obszar | Stan na dziś | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|---|
| Ulga na nowe technologie | Nie działa dla nowych wydatków | Nie odliczysz wydatków poniesionych w 2025 r. w ramach tej ulgi |
| Korekty starych lat | Możliwe w szczególnych przypadkach | Znaczenie mają wydatki poniesione do 31 grudnia 2015 r. i spełnienie dawnych warunków |
| „Ulga na oprogramowanie” | Nie ma jednej, uniwersalnej ulgi | Najczęściej rozliczasz oprogramowanie jako koszt podatkowy albo amortyzację, a w wybranych sytuacjach jako koszt w preferencjach innowacyjnych |
Przy korektach starych rozliczeń sprawdź przedawnienie. Co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się po 5 latach, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.
Czy ulga na nowe technologie nadal obowiązuje?
Nie obowiązuje w bieżących rozliczeniach. Ulga na nowe technologie w PIT była uregulowana w art. 26c ustawy o PIT i została uchylona od 1 stycznia 2016 r., więc nie obejmuje wydatków poniesionych po 31 grudnia 2015 r.
Ulga na nowe technologie ma dziś znaczenie tylko dla wydatków poniesionych do 31 grudnia 2015 r. i rozliczeń opartych o dawne przepisy oraz prawa nabyte.
Kogo może dotyczyć temat ulgi dzisiaj?
Temat dotyczy osób, które rozliczają lub korygują lata podatkowe, gdy ulga jeszcze funkcjonowała, albo które kontynuują rozliczenie na zasadzie praw nabytych. Prawa nabyte zostały utrzymane w przepisach przejściowych ustawy nowelizującej z 25 września 2015 r.
- Składasz korektę zeznania za rok, w którym odliczenie było dopuszczalne (wydatki do 31 grudnia 2015 r.).
- Weryfikujesz, czy odliczenie zostało prawidłowo wykazane na podstawie dokumentacji z tamtego okresu.
- Kontynuujesz rozliczenie odliczenia w kolejnych latach według dawnych zasad, jeśli w pierwszym roku nie było dochodu.
- Kupujesz oprogramowanie lub licencje w 2025 r. i szukasz „ulgi na nowe technologie” dla nowych wydatków.
- Chcesz odliczyć zakup sprzętu jako „nową technologię” bez spełnienia dawnych warunków ulgi.
- Nie masz dokumentów potwierdzających nabycie praw i spełnienie dawnych wymogów ulgi.
Na czym polegała ulga na nowe technologie?
Ulga polegała na odliczeniu od dochodu części wydatków poniesionych na nabycie nowych technologii w rozumieniu dawnych przepisów. W praktyce mechanizm opierał się na odliczeniu do 50% kwalifikowanych wydatków i ograniczeniu odliczenia do wysokości dochodu z działalności gospodarczej.
| Element | Jak działało w uldze na nowe technologie |
|---|---|
| Rodzaj preferencji | Odliczenie od dochodu |
| Przedmiot | Nabycie wiedzy technologicznej w postaci praw (wartości niematerialnych i prawnych) |
| Limit roczny | Odliczenie nie przekraczało dochodu z działalności gospodarczej |
| Kontynuacja przy stracie lub niskim dochodzie | Możliwość rozliczania w kolejnych latach według dawnych reguł, w granicach limitu czasowego wskazywanego w dawnych przepisach |
Co uznawano za „nową technologię”?
„Nowa technologia” oznaczała wiedzę technologiczną w postaci wartości niematerialnych i prawnych. Najczęściej były to prawa do korzystania z technologii, takie jak licencje, autorskie prawa majątkowe do oprogramowania, patenty i know-how.
W praktyce znaczenie miało potwierdzenie spełnienia warunku „nowości” w rozumieniu dawnych regulacji, w tym dokumentacja potwierdzająca charakter technologii.
Jakie dokumenty były potrzebne?
Dokumentacja obejmowała dowody poniesienia wydatku i dokumenty potwierdzające spełnienie warunków ulgi. Dokumentów co do zasady nie dołączało się do zeznania, ale należało je przechowywać na wypadek weryfikacji rozliczenia.
- Zachowaj faktury, umowy i dowody zapłaty dotyczące nabycia praw.
- Przechowuj dokument potwierdzający spełnienie warunków „nowej technologii” w rozumieniu dawnych zasad.
- Zgromadź dokumenty dotyczące ujęcia technologii w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeśli miało to zastosowanie w danym przypadku.
Kiedy ulga nie przysługiwała albo mogła zostać utracona?
Ulga nie przysługiwała albo podlegała utracie w sytuacjach wskazanych w dawnych przepisach, w szczególności gdy doszło do zdarzeń, które powodowały obowiązek „oddania” korzyści podatkowej (np. określone rozporządzenie prawami, zwrot wydatków, likwidacja lub upadłość w okresie wskazanym w dawnych regulacjach).
Przy analizie starej ulgi sprawdź brzmienie przepisów obowiązujących w roku poniesienia wydatku oraz zdarzenia, które wystąpiły po odliczeniu (np. zwrot wydatków, zmiana statusu działalności, przeniesienie praw).
Przykład (historyczny)
Przedsiębiorca nabył w 2015 r. licencję na specjalistyczne oprogramowanie za 10 000 zł i spełnił warunki dawnej ulgi. W 2015 r. wykazał stratę, więc nie rozliczył odliczenia w tym roku. Rozliczenie mogło być kontynuowane w kolejnych latach na zasadach przewidzianych w dawnych przepisach, jeśli podatnik miał prawo do kontynuacji na podstawie praw nabytych i spełniał warunki ustawowe.
Czy istnieje dziś „ulga na oprogramowanie”?
Nie ma jednej, uniwersalnej „ulgi na oprogramowanie” działającej jak dawna ulga na nowe technologie. W obecnych rozliczeniach oprogramowanie najczęściej ujmujesz jako koszt uzyskania przychodu albo rozliczasz przez amortyzację, jeśli wydatek dotyczy wartości niematerialnej i prawnej.
| Sytuacja | Najczęstszy sposób rozliczenia w PIT | Podstawa w ustawie o PIT |
|---|---|---|
| Abonament, usługa, dostęp czasowy | Ujęcie w kosztach uzyskania przychodów | art. 22 ust. 1 |
| Nabycie praw (np. licencja) spełniających warunki WNiP | Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych | art. 22b ust. 1 |
Co zamiast „ulgi na nowe technologie” w obecnych rozliczeniach?
W bieżących rozliczeniach przedsiębiorcy korzystają z innych preferencji, które obejmują koszty innowacyjne albo preferencyjne opodatkowanie dochodu z kwalifikowanych praw. Poniżej znajdują się najczęściej stosowane rozwiązania w PIT.
| Preferencja | Mechanizm | Co obejmuje | Podstawa w ustawie o PIT |
|---|---|---|---|
| Ulga B+R | Dodatkowe odliczenie kosztów kwalifikowanych | Wybrane koszty działalności badawczo-rozwojowej | art. 26e |
| IP Box | Preferencyjna stawka 5% dla kwalifikowanego dochodu | Dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej | art. 30ca i art. 30cb |
| Ulga na innowacyjnych pracowników | Pomniejszanie zaliczek na PIT przy braku możliwości pełnego odliczenia B+R | Zaliczki od wynagrodzeń osób zaangażowanych w B+R, przy spełnieniu warunków ustawowych | art. 26eb |
| Ulga na robotyzację | Dodatkowe odliczenie od podstawy obliczenia podatku | Koszty robotyzacji poniesione w 2022 r., 2023 r., 2024 r., 2025 r. i 2026 r., na zasadach ustawowych | art. 52jb |
| Ulga na prototyp | Dodatkowe odliczenie kosztów | Koszty produkcji próbnej i wprowadzenia produktu na rynek, na zasadach ustawowych | art. 26ga |
| Ulga na ekspansję | Dodatkowe odliczenie kosztów | Koszty zwiększania przychodów ze sprzedaży produktów, z limitem 1 000 000 zł rocznie | art. 26gb |
| Ulga na sponsoring | Dodatkowe odliczenie kosztów | Wybrane koszty działalności sportowej, kulturalnej oraz wspierającej naukę | art. 26ha |
Ulga B+R (działalność badawczo-rozwojowa)
Ulga B+R polega na odliczeniu od podstawy obliczenia podatku kosztów kwalifikowanych działalności badawczo-rozwojowej. Jeśli w danym roku wystąpi strata albo dochód jest niższy niż kwota przysługującego odliczenia, pozostałą część odliczenia rozliczasz w zeznaniach za kolejno następujące po sobie 6 lat podatkowych.
IP Box (5% dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej)
IP Box oznacza opodatkowanie kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej stawką 5%. Warunkiem rozliczenia jest spełnienie wymogów ustawowych, w tym prowadzenie ewidencji na potrzeby ustalenia kwalifikowanego dochodu.
Ulga na innowacyjnych pracowników
Ulga na innowacyjnych pracowników działa jako mechanizm powiązany z ulgą B+R. Rozwiązanie dotyczy płatników, którzy ponieśli stratę albo osiągnęli dochód niższy od kwoty przysługującego odliczenia B+R, i spełniają warunki do pomniejszania zaliczek na PIT od określonych wypłat.
Ulga na robotyzację
Ulga na robotyzację jest preferencją czasową dla kosztów poniesionych w 2022 r., 2023 r., 2024 r., 2025 r. i 2026 r. Zakres kosztów i warunki rozliczenia wynikają z przepisów ustawy o PIT.
Ulga na prototyp
Ulga na prototyp dotyczy kosztów związanych z produkcją próbną nowego produktu i wprowadzeniem go na rynek, w granicach i na zasadach określonych w ustawie.
Ulga na ekspansję
Ulga na ekspansję dotyczy kosztów ponoszonych w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów, w tym działań marketingowych i sprzedażowych. Limit odliczenia wynosi 1 000 000 zł w roku podatkowym.
Ulga na sponsoring (CSR)
Ulga na sponsoring dotyczy kosztów poniesionych na określone działania sportowe, kulturalne oraz wspierające szkolnictwo wyższe i naukę. Zakres kosztów i warunki rozliczenia wynikają z przepisów ustawy.
Jak wybrać właściwą ulgę „innowacyjną”?
Wybór ulgi zależy od rodzaju działań i kosztów oraz od tego, czy osiągasz dochód z kwalifikowanego prawa. Poniższe pytania porządkują decyzję:
- Ustal, czy prowadzisz działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu przepisów. Jeśli tak, sprawdź ulgę B+R.
- Ustal, czy uzyskujesz dochody z kwalifikowanego IP i prowadzisz wymaganą ewidencję. Jeśli tak, sprawdź IP Box.
- Ustal, czy ponosisz koszty kwalifikowane w ulgach celowanych (robotyzacja, prototyp, ekspansja, sponsoring). Jeśli tak, dopasuj ulgę do rodzaju kosztu.
Rekomendacje PITax
Uporządkuj dokumenty do rozliczenia wydatków (faktury, umowy, dowody zapłaty i ewidencje), a następnie uzupełnij roczne zeznanie z właściwymi załącznikami w PITax Twoje rozliczenie PIT.
Podsumowanie
Ulga na nowe technologie nie obejmuje wydatków poniesionych po 31 grudnia 2015 r., ponieważ art. 26c ustawy o PIT został uchylony od 1 stycznia 2016 r. Dzisiejsze „następcy funkcjonalni” to m.in. ulga B+R, IP Box, ulga na innowacyjnych pracowników, ulga na robotyzację, ulga na prototyp, ulga na ekspansję i ulga na sponsoring. Wydatki na oprogramowanie rozliczasz najczęściej jako koszt podatkowy albo przez amortyzację wartości niematerialnych i prawnych.
Źródła:
- art. 22 ust. 1, art. 22b ust. 1, art. 26c, art. 26e, art. 26e ust. 8, art. 26eb, art. 26ga, art. 26gb, art. 26ha, art. 30ca, art. 30cb i art. 52jb ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 1 i art. 11 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (Dz.U. z 2015 r. poz. 1767),
- art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.),
- „Wydatki na nowe technologie – ulga na zasadzie praw nabytych” – archiwum Ministerstwa Finansów.
