Których przychodów nie wpisujesz do zeznania PIT?
Do zeznania PIT wpisujesz przychody, od których liczysz podatek w rozliczeniu rocznym – np. pensję, zlecenie, najem albo zyski z giełdy. Wielu pieniędzy, które dostajesz w ciągu roku, tam nie ma. Należą do trzech grup:
- Przychody zwolnione z podatku. Ustawa o PIT wymienia je w katalogu zwolnień, np. 800 plus, alimenty na dziecko czy świadczenia z funduszu socjalnego do limitu.
- Przychody poza PIT. Ustawa o PIT nie obejmuje m.in. darowizn, spadków i przychodów z działalności rolniczej. Nie płacisz też PIT od sprzedaży prywatnej rzeczy po pół roku ani nieruchomości po 5 latach.
- Przychody z podatkiem pobranym przy wypłacie. Od odsetek z lokaty czy większej wygranej w loterii podatek pobiera bank albo organizator. Takich przychodów nie łączysz z innymi i nie wpisujesz do zeznania rocznego.
| Przychód | Co z PIT |
|---|---|
| 800 plus, zasiłek rodzinny, zasiłki z MOPS i GOPS | Zwolnione – nie wpisujesz |
| Paczki i bilety z funduszu socjalnego | Zwolnione łącznie do 1000 zł w roku – nadwyżkę zwykle wykazuje pracodawca w PIT-11 |
| Alimenty na dziecko, które nie skończyło 25 lat | Zwolnione – nie wpisujesz |
| Darowizna od rodziców, spadek | Poza PIT – obowiązuje podatek od spadków i darowizn |
| Sprzedaż prywatnej rzeczy po pół roku od końca miesiąca jej nabycia | Poza PIT – nie wpisujesz |
| Sprzedaż mieszkania albo działki po 5 latach od końca roku nabycia | Poza PIT – nie wpisujesz |
| Odsetki z prywatnej lokaty w polskim banku | Bank pobiera 19% – nie wpisujesz |
| Wygrana w Lotto | Do 2280 zł zwolniona, od wyższej organizator pobiera 10% – nie wpisujesz |
Nie myl zwolnienia z kwotą wolną od podatku. Zarobki opodatkowane według skali wpisujesz do zeznania także wtedy, gdy mieszczą się w kwocie wolnej (30 000 zł w roku). Kwota wolna obniża podatek, ale nie zwalnia z wykazania zarobków.
Jakie świadczenia od państwa są wolne od podatku?
Większość świadczeń dla rodzin i osób w trudnej sytuacji jest zwolniona z podatku. Nie wpisujesz ich do zeznania. Zwolnione są m.in.:
- świadczenie wychowawcze 800 plus,
- świadczenia rodzinne: zasiłek rodzinny z dodatkami, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne, świadczenie rodzicielskie i „becikowe”, czyli jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka,
- zasiłek dla opiekuna, świadczenia z funduszu alimentacyjnego i zasiłek porodowy,
- jednorazowe świadczenie „Za życiem”, świadczenie wspierające i świadczenia z programu „Aktywny rodzic”,
- świadczenia z pomocy społecznej, np. zasiłki z MOPS i GOPS, a także dodatek mieszkaniowy,
- zasiłek pogrzebowy i odprawa pośmiertna,
- dodatek pielęgnacyjny, np. do emerytury lub renty,
- zasiłek chorobowy i macierzyński z KRUS.
Opodatkowane są za to emerytury i renty oraz zasiłki z ubezpieczenia społecznego, np. chorobowy, macierzyński i opiekuńczy z ZUS. Zaliczki pobiera od nich ten, kto je wypłaca – np. pracodawca, ZUS albo KRUS – i wykazuje je w PIT-11, PIT-11A albo PIT-40A. Zasiłek macierzyński może być jednak zwolniony w ramach niektórych ulg PIT-0, np. ulgi dla młodych. Więcej znajdziesz w poradniku o zasiłkach opodatkowanych i zwolnionych z PIT.
Co od pracodawcy jest zwolnione z podatku?
Część świadczeń od pracodawcy jest zwolniona z podatku – często tylko do określonej kwoty. Limitu zwykle pilnuje pracodawca: od nadwyżki pobiera zaliczkę i wykazuje ją w PIT-11 razem z pensją. Wtedy niczego nie dopisujesz.
| Świadczenie | Ile jest zwolnione |
|---|---|
| Paczki, bilety, karnety i pieniądze sfinansowane w całości z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) albo z funduszu związków zawodowych | Łącznie do 1000 zł w roku |
| Zapomoga z powodu wypadku losowego, klęski żywiołowej, długotrwałej choroby lub śmierci | Z ZFŚS albo funduszu związków zawodowych – bez limitu; z innych źródeł – do 6000 zł w roku |
| Dopłata do zorganizowanego wypoczynku (np. kolonii, obozu) albo leczenia sanatoryjnego dziecka do 18 lat | Z ZFŚS – bez limitu; z innych źródeł – do 2000 zł w roku |
| Dopłata do żłobka, klubu dziecięcego albo przedszkola | Z ZFŚS – bez limitu; spoza ZFŚS (także do dziennego opiekuna) – do 1000 zł miesięcznie na dziecko |
| Diety i zwrot kosztów podróży służbowej | Do limitów z przepisów o podróżach służbowych |
| Dowóz do pracy autobusem organizowany przez pracodawcę | W całości – autobus to pojazd na więcej niż 9 osób razem z kierowcą |
| Mieszkanie opłacone przez pracodawcę | Do 500 zł miesięcznie, jeśli mieszkasz poza miejscowością, w której pracujesz, i nie korzystasz z podwyższonych kosztów dla dojeżdżających |
Limit 1000 zł dla świadczeń z funduszu socjalnego jest jeden na cały rok – także wtedy, gdy dostajesz je od kilku pracodawców albo związków zawodowych. Jeśli razem dostałeś więcej niż 1000 zł, a nadwyżki nie ma w PIT-11, doliczasz ją w zeznaniu. Świadczenie od pracodawcy doliczasz do przychodu z pracy, a od związku zawodowego – do innych źródeł.
Jesteś emerytem albo rencistą, a były pracodawca daje Ci paczkę świąteczną albo dopłatę do wczasów? Takie świadczenia są zwolnione do 4500 zł w roku. Od nadwyżki były pracodawca pobiera 10% podatku, więc jej też nie wpisujesz do zeznania.
Czy pieniądze od rodziny trzeba wykazać w PIT?
Darowizny i spadki nie podlegają PIT – obowiązuje je podatek od spadków i darowizn. Najbliższa rodzina nie płaci go, jeśli zgłosi darowiznę albo spadek w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2. Masz na to 6 miesięcy – przy spadku liczonych zwykle od uprawomocnienia postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Najbliższa rodzina to małżonek, dzieci, wnuki i dalsi potomkowie, rodzice, dziadkowie i dalsi przodkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha.
- Zgłoszenia nie składasz, gdy wartość tego, co dostałeś od tej samej osoby (albo po niej) w tym roku i w 5 latach wcześniej, nie przekracza łącznie 36 120 zł.
- Zgłoszenia nie składasz też, gdy umowę darowizny zawarto w formie aktu notarialnego.
- Darowizna pieniężna razem z tym, co wcześniej dostałeś od tej osoby (w tym roku i w 5 latach wcześniej), przekracza 36 120 zł? Wtedy pieniądze musisz dostać na swój rachunek – płatniczy albo inny w banku lub SKOK – albo przekazem pocztowym. Zachowaj dowód przekazania. Gotówka przekazana z ręki do ręki nie daje wtedy prawa do zwolnienia.
Darowizny od dalszej rodziny i obcych osób też rozliczasz według ustawy o podatku od spadków i darowizn – kwota wolna zależy od grupy podatkowej.
Poza PIT jest też majątek, który dostajesz przy podziale majątku wspólnego małżonków, np. po rozwodzie. Nie płacisz PIT także wtedy, gdy rodzina z I lub II grupy podatkowej świadczy Ci coś za darmo – np. bez opłat mieszkasz w mieszkaniu rodziców, teściów albo ciotki. Wyjątek: świadczenia, które dostajesz od tej osoby w ramach pracy u niej albo umowy, np. zlecenia czy o dzieło.
Czy alimenty trzeba wykazać w PIT?
Alimenty na dziecko, które nie skończyło 25 lat, są zwolnione w całości. Bez względu na wiek zwolnione są alimenty na dziecko, które dostaje zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną. Inne alimenty – np. od byłego małżonka – są zwolnione do 700 zł miesięcznie, jeśli zasądził je sąd albo wynikają z ugody sądowej. Nadwyżkę wykazujesz w zeznaniu, a alimenty bez wyroku i bez ugody sądowej – w całości. Szczegóły znajdziesz w poradniku o alimentach w PIT.
Czy sprzedaż rzeczy albo mieszkania trzeba wykazać w PIT?
Sprzedaż prywatnych rzeczy – np. samochodu, roweru, telefonu czy ubrań – jest poza PIT, jeśli od końca miesiąca, w którym stały się Twoje – np. je kupiłeś albo dostałeś – minęło pół roku. Kupiłeś rower w marcu? Od 1 października sprzedasz go bez podatku. Sprzedaż przed upływem pół roku wykazujesz w PIT-36. Przychód pomniejszasz wtedy o koszt nabycia rzeczy i nakłady na nią, więc podatek płacisz tylko od zysku. Te zasady dotyczą rzeczy sprzedawanych prywatnie, a nie w ramach firmy. Uważaj na rzeczy, które były w Twojej firmie, np. firmowy samochód: jeśli sprzedasz je przed upływem 6 lat, liczonych od pierwszego dnia miesiąca po miesiącu wycofania rzeczy z firmy albo likwidacji działalności, zwykle rozliczasz przychód jak z działalności. Więcej przeczytasz w poradniku o sprzedaży rzeczy w PIT.
Sprzedaż mieszkania, domu albo działki jest poza PIT, jeśli minęło 5 lat, licząc od końca roku, w którym ją nabyłeś (np. kupiłeś albo dostałeś w darowiźnie) albo wybudowałeś. Tak samo jest ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu i z użytkowaniem wieczystym. Mieszkanie kupione w 2021 r. sprzedasz bez podatku od 1 stycznia 2027 r. Przy nieruchomości ze spadku 5 lat liczysz od końca roku, w którym nabył ją albo wybudował zmarły. Wcześniejszą sprzedaż wykazujesz w PIT-39.
Od jakich przychodów podatek pobiera ktoś inny?
Od części przychodów podatek pobiera ten, kto wypłaca pieniądze – bank, organizator gry albo firma. To podatek zryczałtowany: zwykle liczony od całej kwoty, bez łączenia z innymi dochodami. Takich przychodów nie wpisujesz do zeznania rocznego.
| Przychód | Podatek | Kto go pobiera |
|---|---|---|
| Odsetki od lokat, kont oszczędnościowych i obligacji | 19% | Wypłacający – zwykle bank albo dom maklerski |
| Dywidendy od polskich spółek | 19% | Spółka albo dom maklerski |
| Premie od banku w promocjach, np. za założenie konta | 19% – chyba że to nagroda w sprzedaży premiowej: wtedy do 2000 zł zwolniona, wyższa – 10% | Bank |
| Wygrane w grach liczbowych, loteriach i zakładach wzajemnych, np. w Lotto czy u bukmachera | Do 2280 zł – zwolnione; wyższe – 10% | Organizator |
| Wygrane w kasynie – na automatach, w karty, w kości i w ruletkę | Zwolnione | – |
| Nagrody w konkursach organizowanych i ogłaszanych przez radio, telewizję albo prasę, w konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu oraz w sprzedaży premiowej | Do 2000 zł jednorazowo – zwolnione; wyższe – 10% | Organizator |
| Nagrody w innych konkursach | 10% | Organizator |
| Umowa zlecenia albo o dzieło z firmą na kwotę do 200 zł, jeśli nie jesteś w tej firmie zatrudniony na etacie | 12% | Firma |
Zwolnienie wygranych w grach dotyczy gier u legalnego organizatora w Polsce albo w innym kraju Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Tabela dotyczy pieniędzy prywatnych. Odsetki od rachunku firmowego i lokat na nim oraz nagrody związane z firmą rozliczasz w przychodach z działalności.
Jeśli polskiego podatku nikt nie pobrał – np. dostałeś odsetki albo dywidendę z zagranicy – podatek zryczałtowany wykazujesz sam w zeznaniu, zwykle w PIT-38.
Jakie inne przychody są wolne od podatku?
Ustawa o PIT ma długą listę zwolnień. Poza świadczeniami i pracą najczęściej przydają się te:
- Odszkodowania z ubezpieczeń – np. z AC, z NNW albo z ubezpieczenia mieszkania. Wyjątek: odszkodowania za mienie firmy i zysk z polis inwestycyjnych.
- Odszkodowania i zadośćuczynienia z wyroku albo ugody sądowej – do kwoty w nich określonej. Wyjątek: odszkodowania związane z firmą i za korzyści, które mógłbyś osiągnąć.
- Stypendia dla studentów i doktorantów wypłacane na podstawie prawa o szkolnictwie wyższym, np. socjalne albo rektora – bez limitu.
- Stypendia od gminy, powiatu albo województwa oraz np. od fundacji i stowarzyszeń dla uczniów i studentów – do 3800 zł w roku, jeśli zasady ich przyznawania określa uchwała albo publicznie dostępny regulamin.
- Sprzedaż jagód, grzybów, owoców leśnych i dziko rosnących ziół, które zebrałeś sam albo z najbliższą rodziną.
- Wynajem pokoi turystom na wsi – w budynku mieszkalnym w gospodarstwie rolnym, do 5 pokoi, razem z wyżywieniem gości.
- Przychody z działalności rolniczej, np. ze sprzedaży zboża czy mleka z własnego gospodarstwa, oraz dopłaty bezpośrednie z Unii Europejskiej. Wyjątek: działy specjalne produkcji rolnej, np. większe uprawy w szklarniach albo fermy drobiu – te rozliczasz w PIT.
Kiedy zwolniony przychód trzeba jednak wykazać w zeznaniu?
Zwolnienie nie zawsze oznacza, że kwoty nie ma w zeznaniu. W tych sytuacjach wykazujesz ją, choć podatku od niej nie płacisz:
- Ulga dla młodych i inne ulgi PIT-0. Zarobki objęte ulgą dla młodych, ulgą na powrót, ulgą dla rodzin 4+ i ulgą dla pracujących seniorów są zwolnione łącznie do 85 528 zł w roku. Jeśli składasz zeznanie, wpisujesz je w osobnej części zeznania. Przy etacie i zleceniu kwoty znajdziesz w PIT-11. Jeśli pracujesz na etacie albo zleceniu i wszystkie Twoje przychody w roku są w całości objęte tymi ulgami, zeznania nie musisz składać. Przy uldze dla rodzin 4+ składasz wtedy jednak informację PIT-DZ z danymi dzieci – w terminie zeznania. Jeśli składasz zeznanie, dane dzieci podajesz w załączniku PIT/O.
- Sprzedaż nieruchomości z ulgą mieszkaniową. Sprzedałeś mieszkanie przed upływem 5 lat i w ciągu 3 lat od końca roku sprzedaży wydasz pieniądze na własne cele mieszkaniowe? Dochód jest wtedy zwolniony w takiej części, w jakiej przychód ze sprzedaży wydasz na te cele. Mimo to składasz PIT-39 i wykazujesz w nim dochód zwolniony. Więcej przeczytasz w poradniku o uldze mieszkaniowej w PIT-39.
- Zarobki z zagranicy zwolnione na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeśli masz też dochody opodatkowane w Polsce według skali, wykazujesz zagraniczne dochody w PIT-36 i w załączniku PIT/ZG. Tak samo, gdy rozliczasz się wspólnie z małżonkiem, który ma takie dochody w Polsce. Nie płacisz od zagranicznych dochodów podatku, ale wpływają na stawkę podatku od dochodów z Polski. To tak zwana metoda wyłączenia z progresją.
Czy przy samych takich przychodach składasz zeznanie?
Masz tylko przychody zwolnione, spoza PIT albo takie, od których podatek pobrano przy wypłacie? Zwykle nie składasz wtedy zeznania. Wyjątki to m.in. PIT-39 przy uldze mieszkaniowej i podatek zryczałtowany, którego nikt nie pobrał. Więcej przeczytasz w poradniku „Kiedy nie trzeba składać PIT?”.
Rekomendacja PITax Rozliczenie PIT
Rozliczasz PIT w programie PITax? Przepisz dane z informacji od pracodawcy, zleceniodawcy albo ZUS – PIT-11, PIT-11A czy PIT-40A. Świadczeń zwolnionych, darowizn ani odsetek z prywatnej lokaty w polskim banku nie dopisujesz. Zarobki z ulgi dla młodych i innych ulg PIT-0 wpiszesz w osobnej części zeznania.
Źródła:
- art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 oraz ust. 3 i 3a, art. 10 ust. 1 pkt 8, ust. 2 pkt 3 i ust. 5, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 5 i 17 oraz ust. 3 pkt 12, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3b, 4, 6a, 7, 8, 8a, 8b, 8e, 8f, 14a, 16, 19, 26, 38, 39, 40b, 43, 65, 67, 67a, 67b, 68, 72, 78, 79, 97, 116, 125, 127, 131, 148 i 152–154 oraz ust. 14, 20, 44, 46 i 48, art. 27 ust. 8, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4, 4b i 5a, art. 30a ust. 1 pkt 2–4, art. 30e ust. 4, art. 41 ust. 4 oraz art. 45 ust. 1, 1a, 3 i 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 4a ust. 1 i 4, art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn;
- art. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych;
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.801.2021.1.JK2 – dowóz pracowników autobusem;
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDWL.4011.105.2026.2.DK – jeden limit zwolnienia świadczeń z ZFŚS niezależnie od liczby pracodawców;
- Ministerstwo Finansów, Ulgi i zwolnienia – podatek od spadków i darowizn, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Broszura informacyjna do PIT-37 za 2025 r., podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Broszura do PIT-36 za 2025 r., podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026].
