Alimenty w PIT za 2026 rok – kiedy są wolne od podatku i jak rozliczyć nadwyżkę

Które alimenty są wolne od podatku?

Ustawa o PIT zalicza alimenty do przychodów z tak zwanych innych źródeł. Większość alimentów jest jednak zwolniona z podatku. Alimentów zwolnionych nie wpisujesz do zeznania. W PIT wykazujesz tylko alimenty opodatkowane – całe albo tę część, która przekracza limit.

To, czy alimenty są zwolnione, zależy od dwóch rzeczy: kto je dostaje i na jakiej podstawie są płacone.

Kiedy alimenty na dziecko są wolne od podatku w całości?

Alimenty na dziecko, które nie skończyło 25 lat, są zwolnione z podatku w całości. Nie ma limitu kwoty – zwolnione jest i 500 zł, i 5 000 zł miesięcznie. Nie ma też znaczenia, czy dziecko się uczy ani na jakiej podstawie drugi rodzic płaci. Zwolnienie działa przy wyroku sądu, ugodzie, umowie i ustnym porozumieniu.

Bez względu na wiek zwolnione są alimenty na dziecko, które dostaje zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną.

Takich alimentów nie wpisujesz do zeznania – ani swojego, ani dziecka. Dotyczy to także sytuacji, gdy pieniądze wpływają na Twoje konto.

Liczy się to, na czyją rzecz sąd zasądził alimenty. Jeśli wyrok przyznaje alimenty byłemu małżonkowi, a nie dzieciom, obowiązuje limit 700 zł miesięcznie – nawet gdy pieniądze idą na dzieci.

Zwolnione z podatku są też świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dostajesz je wtedy, gdy egzekucja alimentów jest bezskuteczna.

Alimenty zwolnione z podatku nie liczą się do limitu zarobków dorosłego dziecka, który sprawdzasz przy uldze na dzieci i przy rozliczeniu jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Kiedy alimenty są zwolnione tylko do 700 zł miesięcznie?

Inne alimenty – np. na byłego małżonka, na rodzica albo na dziecko po 25. urodzinach, które nie dostaje zasiłku ani dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej – są zwolnione z podatku do 700 zł miesięcznie. Warunek: dostajesz je na podstawie wyroku sądu albo ugody sądowej.

• Ugodą sądową jest też ugoda zawarta przed mediatorem, jeśli zatwierdził ją sąd.
• Zwolnienie obejmuje także alimenty, które sąd przyznał w wyroku orzekającym separację.
• Nadwyżka ponad 700 zł miesięcznie podlega podatkowi według skali.

Jeśli takie alimenty – np. na byłego małżonka – są płacone bez wyroku i bez ugody sądowej, zwolnienie nie działa. Dotyczy to ustnego porozumienia, zwykłej umowy i umowy w formie aktu notarialnego. Podatek płacisz wtedy od całej kwoty.

Przykład. Sąd zasądził pani Ewie od byłego męża alimenty w wysokości 1 000 zł miesięcznie. W 2026 r. były mąż płacił je co miesiąc. Zwolnione jest 700 zł miesięcznie, czyli 8 400 zł w roku. Pozostałe 300 zł miesięcznie, czyli 3 600 zł w roku, pani Ewa wykazuje w PIT-36.

Więcej o podatkach po rozstaniu przeczytasz w poradniku o rozwodzie i jego skutkach podatkowych.

Jak rozliczyć zaległe alimenty i odsetki?

Alimenty są przychodem dopiero wtedy, gdy je dostaniesz. Zasądzonych, ale niezapłaconych alimentów nie wykazujesz w PIT. Zaległe alimenty, np. ściągnięte przez komornika, rozliczasz za rok, w którym je dostałeś.

Zwolnienie ustalasz jednak według miesięcy, za które alimenty się należały. Limit 700 zł liczysz osobno za każdy taki miesiąc. Jeśli sąd zasądził 600 zł miesięcznie, a były mąż zapłacił w grudniu zaległości za cały rok, cała kwota jest zwolniona – alimenty za każdy miesiąc mieszczą się w limicie.

• Zaległe alimenty za okres, zanim dziecko skończyło 25 lat, są zwolnione w całości – nawet jeśli wypłacono je po 25. urodzinach.
• Zaległe alimenty za okres po 25. urodzinach są zwolnione do 700 zł za każdy miesiąc. Tak samo zaległe alimenty na inne osoby. Warunkiem jest wyrok albo ugoda sądowa. Wyjątek: alimenty na dziecko, które dostaje zasiłek lub dodatek pielęgnacyjny albo rentę socjalną, są zwolnione w całości.
• Odsetki od zaległych alimentów są zwolnione w tej części, w jakiej zwolnione są same alimenty. Odsetki od części opodatkowanej podlegają podatkowi.
• Jeśli za dany miesiąc dostałeś wcześniej część alimentów, z limitu 700 zł zostaje Ci tylko różnica.

Przykład. Pan Marek ma 27 lat. Po 25. urodzinach nie dostawał zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej. W 2026 r. komornik wypłacił mu zaległe alimenty od ojca razem z odsetkami. Sąd zasądził 1 000 zł miesięcznie. Zaległość obejmuje 12 miesięcy przed 25. urodzinami pana Marka i 6 miesięcy po nich – za te miesiące ojciec wcześniej nic nie zapłacił. Alimenty za 12 miesięcy przed urodzinami (12 000 zł) i odsetki od nich są zwolnione w całości. Za 6 miesięcy po urodzinach zwolnione jest 700 zł miesięcznie. Pan Marek wykazuje w zeznaniu 1 800 zł (6 × 300 zł) i odsetki, które przypadają na tę kwotę.

W którym PIT wykazać opodatkowane alimenty?

Opodatkowane alimenty, które dostajesz bezpośrednio od osoby zobowiązanej, wykazujesz w zeznaniu PIT-36. Taka osoba nie jest płatnikiem. Nie pobiera zaliczek i nie wystawia PIT-11. Kwotę alimentów ustalasz sam, np. z wyciągów bankowych.

PIT-37 jest dla osób, których przychody wykazują w informacjach podatkowych np. pracodawca, zleceniodawca albo ZUS – w PIT-11, PIT-11A czy PIT-40A. Jeśli opodatkowane alimenty albo odsetki od nich wypłacił Ci komornik i wykazał je w PIT-11, możesz rozliczyć je w PIT-37 – o ile spełniasz pozostałe warunki tego zeznania.

• Gdzie wpisać. W PIT-36 opodatkowaną kwotę alimentów wpisujesz jako przychód w części E, w wierszu „Inne źródła”. Przy alimentach zwykle nie ma kosztów uzyskania przychodu, więc dochód jest równy przychodowi.
• Inne dochody. W tym samym PIT-36 wykazujesz też pensję i inne dochody opodatkowane według skali, np. z PIT-11. Nie składasz osobno PIT-37. Firmę na podatku liniowym albo ryczałcie rozliczasz jak dotąd w osobnym zeznaniu.
• Termin. Zeznanie za 2026 r. składasz do 30 kwietnia 2027 r. Składasz je, nawet jeśli podatek wyjdzie 0 zł.
• Dorosłe dziecko. Dziecko po 25. urodzinach, które dostaje opodatkowane alimenty, składa własne zeznanie.

Ile podatku zapłacisz od alimentów?

Alimenty sumujesz z innymi dochodami opodatkowanymi według skali, np. z pensją. Podatek wynosi 12%, a od nadwyżki ponad 120 000 zł – 32%. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł.

W trakcie roku nie płacisz zaliczek od alimentów. Podatek płacisz raz – do terminu złożenia zeznania.

Przykład. Pani Ewa z wcześniejszego przykładu pracuje na etacie. Jej dochód z pensji po odliczeniu składek wynosi 60 000 zł. Do tego dolicza 3 600 zł alimentów. Cały dochód mieści się w pierwszym progu skali, więc od alimentów zapłaci dodatkowo 12% z 3 600 zł, czyli 432 zł. Gdyby pani Ewa nie miała innych dochodów, podatek wyniósłby 0 zł, bo 3 600 zł mieści się w kwocie wolnej. Zeznanie PIT-36 musiałaby jednak złożyć.

Płacisz alimenty – czy obniżysz swój podatek?

Nie. Ustawa o PIT nie pozwala odliczyć płaconych alimentów – ani od dochodu, ani od podatku.

Jeśli płacisz alimenty, możesz jednak skorzystać z ulgi na dzieci, gdy spełniasz jej warunki. Przy małoletnim dziecku ulga przysługuje rodzicowi, który wykonuje władzę rodzicielską – także gdy dziecko mieszka z drugim rodzicem. Rodzice mogą podzielić ulgę w dowolnej proporcji. Jeśli się nie porozumiecie, każdy odlicza połowę – przy pieczy naprzemiennej ustalonej przez sąd albo gdy dziecko ma to samo miejsce zamieszkania co oboje rodzice, np. wszyscy mieszkacie na stałe w tej samej miejscowości. W pozostałych przypadkach całą ulgę odlicza rodzic, u którego dziecko mieszka.

Przy pełnoletnim dziecku ulga przysługuje rodzicowi, który utrzymuje je w ramach obowiązku alimentacyjnego – np. gdy dziecko przed 25. urodzinami się uczy i mieści się w limicie zarobków.

Samo płacenie alimentów nie wystarczy, żeby rozliczyć się jako samotny rodzic. Z tej preferencji korzysta rodzic, który sam wychowuje dziecko na co dzień. Alimenty, które dostaje od drugiego rodzica, zwykle mu w tym nie przeszkadzają.

Rekomendacja PITax Rozliczenie PIT

Zanim rozliczysz się w programie PITax, przygotuj wyrok albo ugodę sądową i zestawienie wpłat alimentów za 2026 r. Dzięki temu łatwo policzysz, czy i jaka nadwyżka ponad 700 zł miesięcznie trafia do zeznania.