Spis treści
- Czy można uzyskać darmową pomoc prawną dotyczącą PIT?
- Kto może skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej?
- Jaką pomoc zapewnia system nieodpłatnej pomocy?
- Czego system nie obejmuje?
- Gdzie uzyskać bezpłatną pomoc prawną?
- Jak umówić wizytę w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej?
- Czy bezpłatna porada prawna wpływa na rozliczenie PIT?
- Czy można uzyskać poradę zdalnie?
Nieodpłatna pomoc prawna dotyczy porad przedsądowych. Obejmuje informację prawną, wskazanie rozwiązań i przygotowanie pism. Nie obejmuje prowadzenia sprawy w sądzie przez pełnomocnika w ramach tego systemu.
| Temat | Co zyskujesz | Gdzie załatwisz |
|---|---|---|
| PIT i rozliczenia roczne | Wyjaśnienie przepisów i wsparcie w przygotowaniu pisma | Punkt NPP w Twoim powiecie |
| Wezwanie z urzędu | Analiza pisma i pomoc w napisaniu odpowiedzi | Punkt NPP lub dyżur specjalistyczny (jeśli dostępny) |
| Działalność gospodarcza | Pomoc przed rozpoczęciem działalności i w ograniczonym zakresie | Punkt NPP (zakres zależy od sprawy) |
| Forma porady | Wizyta w punkcie lub kontakt na odległość | Rejestracja w powiecie (telefonicznie lub online) |
Czy można uzyskać darmową pomoc prawną dotyczącą PIT?
Tak, bezpłatna pomoc prawna obejmuje także sprawy PIT. Porada może dotyczyć m.in. obowiązków podatnika, dokumentów do rozliczenia, odpowiedzi na pismo z urzędu skarbowego lub przygotowania wniosku albo wyjaśnień.
Zakres wsparcia zależy od tego, czy chodzi o rozliczenie osoby prywatnej (PIT), czy o sprawę podatkową związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Kto może skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej?
Skorzystać może osoba, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Warunkiem jest złożenie oświadczenia o braku możliwości poniesienia kosztów. Z systemu może skorzystać także osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli nie zatrudniała innych osób w ciągu ostatniego roku.
- Skorzystanie z pomocy po złożeniu oświadczenia o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej porady.
- Uzyskanie porady także wtedy, gdy sprawa dotyczy PIT i kontaktu z urzędem.
- Skorzystanie z pomocy przez osobę prowadzącą JDG bez pracowników (warunek dotyczy ostatniego roku).
Jaką pomoc zapewnia system nieodpłatnej pomocy?
System zapewnia informację prawną, wskazanie sposobu rozwiązania problemu i pomoc w przygotowaniu pism. Pomoc dotyczy etapu przedsądowego, czyli zanim sprawa trafi do sądu albo niezależnie od postępowania, gdy potrzebujesz zrozumieć sytuację i przygotować dokumenty.
| Rodzaj wsparcia | Na czym polega | Przykład w sprawach PIT |
|---|---|---|
| Informacja o przepisach | Wyjaśnienie praw i obowiązków | Co oznacza pismo z urzędu i jak liczyć termin odpowiedzi |
| Wskazanie rozwiązania | Opis możliwych działań i skutków | Jakie dokumenty zebrać do korekty zeznania |
| Przygotowanie pisma | Pomoc w napisaniu wniosku lub odpowiedzi | Odpowiedź na wezwanie do złożenia wyjaśnień |
| Nieodpłatna mediacja | Wsparcie w polubownym rozwiązaniu sporu | Spór o zapłatę, który wpływa na rozliczenia finansowe |
Czego system nie obejmuje?
System nie obejmuje prowadzenia sprawy w sądzie w ramach tego programu. Pomoc dotyczy porad i przygotowania dokumentów, a nie stałej obsługi prawnej.
- Prowadzenie sprawy sądowej przez pełnomocnika w ramach NPP.
- Stała obsługa prawna firmy w bieżących sprawach podatkowych.
- Sprawy podatkowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli nie dotyczą przygotowania do rozpoczęcia działalności (zakres pomocy w podatkach zależy od sprawy i organizacji punktu).
Gdzie uzyskać bezpłatną pomoc prawną?
Pomoc uzyskasz w punktach działających na terenie powiatów. Punkty prowadzą adwokaci, radcowie prawni lub organizacje pozarządowe wyłonione w konkursie. W punktach powierzonych organizacjom pozarządowym porady może udzielać także doradca podatkowy w zakresie prawa podatkowego (z wyłączeniem spraw podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).
Najczęstsze sprawy w punktach NPP dotyczą pism urzędowych, świadczeń, spraw rodzinnych i mieszkaniowych. Sprawy PIT pojawiają się zwykle wtedy, gdy podatnik dostaje pismo z urzędu lub potrzebuje przygotować wyjaśnienia.
Jak umówić wizytę w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej?
Wizytę umawia się przez powiat, najczęściej telefonicznie lub online. Po rejestracji otrzymujesz termin, miejsce i informację o formie porady (w punkcie lub na odległość).
- Znajdź swój punkt NPP w powiecie właściwym dla miejsca zamieszkania.
- Umów termin porady w sposób wskazany przez powiat (telefonicznie lub przez rejestrację online).
- Przygotuj krótki opis sprawy i dokumenty, które pokazują stan faktyczny.
- Złóż oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej porady.
Rekomendacje PITax
Przed wizytą zbierz dokumenty, które wpływają na rozliczenie PIT: informacje od płatników (np. PIT-11), potwierdzenia wpłat i przelewów, korespondencję z urzędem oraz kopie wcześniejszych zeznań. To skraca poradę i ułatwia przygotowanie pisma.
Czy bezpłatna porada prawna wpływa na rozliczenie PIT?
Wartości porady nie wpisuje się do zeznania rocznego. Nieodpłatna pomoc prawna nie jest wynagrodzeniem, a korzystanie z porady nie wiąże się z otrzymaniem informacji podatkowej (np. PIT-11 albo PIT-8C) z tego tytułu. W ustawie o PIT znajduje się też zwolnienie obejmujące wartość określonej nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 21 ust. 1 pkt 117a).
Jeżeli sprawa dotyczy rozliczenia działalności gospodarczej, zakres wsparcia w NPP jest węższy niż przy rozliczeniach osoby prywatnej. To wynika z przepisów o tym, kto i w jakim zakresie może udzielać porad podatkowych w systemie.
Czy można uzyskać poradę zdalnie?
Tak, przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. przewidują korzystanie z pomocy także na odległość. Forma zdalna zależy od organizacji zapisów i możliwości danego punktu. Informację o dostępnych formach podaje powiat podczas rejestracji.
Źródła:
- art. 3 ust. 1 i art. 3a ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1534 z późn. zm.),
- art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1534 z późn. zm.),
- art. 11 ust. 3 i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1534 z późn. zm.),
- art. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1166),
- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
