Jesteś tutaj: Strona główna Wiedza Aktualności Likwidacja ulgi „Pałacyk+” niezgodna z konstytucją

Likwidacja ulgi „Pałacyk+” niezgodna z konstytucją

▪ 6 kwietnia 2022 r. ▪ Zaktualizowano: 6 kwietnia 2022 r. ▪ Autor: Mateusz Musiał

Ulga na zabytki, która była ukierunkowana na pielęgnację dziedzictwa kulturowego spotkała się z wieloma głosami sprzeciwu. Pogłębiające się niezadowolone społeczne, co do zakresu preferencji podatkowej spowodowało w rezultacie jej likwidację. Pojawia się jednak wątpliwość, co do zasadności wycofania ulgi w kontekście zasad wytyczonych przez ustawę zasadniczą.

Likwidacja ulgi „Pałacyk+” niezgodna z konstytucją

„Pałacyk+” na tle innych likwidowanych ulg

Uchwalenie nowelizacji ustawy o PIT w kształcie zademonstrowanym 24 marca 2022 roku, doprowadzi do likwidacji trzech istotnych preferencji podatkowych. Wszystkie zostały wprowadzone do systemu podatkowego wraz z początkiem roku w ramach realizacji programu „Polski Ład” oraz dotyczą:

  • ulgi dla klasy średniej,
  • ulgi na zabytki,
  • abolicji podatkowej.


Najwięcej kontrowersji wzbudziła pierwsze z wymienionych powyżej odliczeń. U podstaw zastrzeżeń formułowanych wobec ulgi dla klasy średniej leżały złożoność jej konstrukcji, w szczególności zaś godzenie w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Abolicja podatkowa natomiast została wycofana z systemu podatkowego przed możliwością ze skorzystania z niej.

O ile w przypadku ulgi dla klasy średniej zastrzeżenia konstytucyjne budziło jej zaimplementowanie do polskiego porządku podatkowego, o tyle problem z ulgą na zabytki przejawia się w ugodzenie zasady - ochrony praw nabytych oraz ochronę interesów w toku - poprzez jej likwidację.

Na czym polega ochrona praw nabytych?

Ochrona praw nabytych jest jedną z naczelnych zasad konstytucyjnych co oznacza, że obowiązuje od początku istnienia w polskim obrocie prawnym ustawy zasadniczej. Jej istota została jednoznacznie wyeksponowana w utrwalonym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, z czego najlepszym przykładem jest wyrok z dnia 4 stycznia 2000 r. o sygn. akt K 18/99. W świetle tego orzeczenia u podstaw praw nabytych znajduje się dążenie do zapewnienia jednostce bezpieczeństwa prawnego i umożliwienia jej racjonalnego planowania przyszłych działań.

Innymi słowy ochronę praw nabytych można określić jako niemożność odebrania praw już nabytych przez cały okres trwania uprawnień.

Wydatki poniesione przez podatników

Mając na uwadze powyższe nie sposób uznać, iż zapowiedź wycofania ulgi na zabytki w okresie kwartału od początku jej obowiązywania, wypełnia standard stabilności i bezpieczeństwa prawa. Nie ulega wątpliwości, że duże grono podatników podejmując nakłady finansowe związane z nabyciem nieruchomości bądź jej renowacją, dokonywało inwestycji ze świadomością ich wykorzystania w dalekiej perspektywie czasu.

Ponadto spostrzeżenia wymaga, iż ilość oraz wartość inwestycji związanych z zabytkowymi obiektami uległa znaczącemu wzrostowi wraz z początkiem roku. Można zatem postawić wniosek, że wiele osób powzięła nakłady na nieruchomości, z uwagi na ujęcie w swoich kalkulacjach wartości ulgi na zabytki. Abstrahując już od samej wartości zabytkowych budowli, podatnicy ponieśli również wydatki na modernizację bądź renowację nieruchomości w wyniku sporządzenia kosztorysów obejmujących okres dłuższy aniżeli 3 miesiące.

Reasumując, należy uznać, że likwidacja ulgi na zabytki – zwanej również ulgą „Pałacyk+” – stanowi oczywiste naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych. Osoby ponoszące wydatki mieszczące się w zakresie przedmiotowym wycofywanej ulgi, nabyły bowiem ekspektatywę uwzględnienia ulgi w ich wyniku podatkowym.

Specjalista ds. postępowań sądowo-administracyjnych 

mateusz.musial@pitax.pl

Mateusz Musiał

Doświadczenie zawodowe jako prawnik zdobywał, współpracując z kancelariami doradztwa podatkowego oraz sprawując samodzielną obsługę prawną podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. Specjalizuje się w postępowaniach podatkowych, egzekucyjnych przed administracją skarbową oraz sądowoadministracyjnych. Aktywnie uczestniczył w opracowywaniu strategii procesowych oraz analizie transakcji pod kątem występowania ryzyka podatkowego. (...)

Program ten umożliwia swobodny wybór i przekazanie 1% podatku dochodowego od osób fizycznych wybranej Organizacji Pożytku Publicznego.

Pomoc Techniczna

  • 534 30 50 40
  • pn-pt 9:00 – 16:00
  • ikona emailpomoc@pitax.pl

Krajowa Informacja Skarbowa

  • 22 330 0 330
  • pn-pt 7:00 – 18:00