- Przychód z kryptowalut powstaje tylko wtedy, gdy podatnik ma realną możliwość władania środkami. Jeśli wypłaty na giełdzie nie są w rezultacie realizowane, uznaje się, że przychód nie został postawiony do dyspozycji i obowiązek podatkowy jeszcze nie wystąpił.
- Ciężar udowodnienia braku dostępu do pieniędzy spoczywa na inwestorze, dlatego należy gromadzić zrzuty ekranu salda, historię odrzuconych zleceń oraz korespondencję z działem wsparcia. Takie dowody są niezbędne, aby rzetelnie uzasadnić stan faktyczny przed urzędem skarbowym w przypadku kontroli.
- W obliczu braku wypłaty środków po wykonaniu zlecenie, zalecane jest wystąpienie o indywidualną interpretację podatkową. Jednocześnie należy pamiętać o wykazaniu w deklaracji PIT-38 kosztów nabycia kryptowalut poniesionych w danym roku podatkowym.
Na czym polega afera Zonda Crypto?
W ostatnich tygodniach doszło do licznych doniesień, że polska giełda kryptowalutowa Zonda Crypto może mieć problemy z płynnością finansową. Wskazują na to w szczególności takie sygnały jak:
- spadek widocznych rezerw BTC,
- zgłoszenia opóźnień wypłat oraz
- informacje o zaległościach wobec partnerów biznesowych.
W związku z rosnącym niepokojem inwestorów powstaje wątpliwość, jak rozliczyć przychód z kryptowalut, gdy dochodzi do opóźnienia wypłaty środków przez giełdę.
Co to jest i kiedy powstaje przychód z kryptowalut?
Co to jest przychód z kryptowalut?
Przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej (kryptowaluty) zalicza się do kapitałów pieniężnych. Podstawą opodatkowania jest dochód, czyli różnica między sumą przychodów a kosztami ich uzyskania, opodatkowana stawką 19%.
Kiedy powstaje przychód z kryptowalut?
Przychód z kryptowalut powstaje w momencie pozostawienia do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Sformułowanie postawienie do dyspozycji stanowi oś sporu w kontekście blokowanych wypłat na Zonda Crypto.
W standardowych warunkach rynkowych uznaje się, że środki są postawione do dyspozycji inwestora w momencie, gdy transakcja sprzedaży na giełdzie zostaje sfinalizowana czyli, gdy odpowiednia kwota w walucie FIAT pojawia się w portfelu giełdowym użytkownika. Inwestor może bowiem w dowolnej chwili zlecić ich wypłatę lub przeznaczyć je na zakup innych aktywów.
Kiedy powstaje przychód z kryptowalut w sytuacji blokady wypłaty środków?
Kiedy powstaje przychód w sytuacji, gdy w wyniku sprzedaży kryptowaluty podatnik zlecił wypłatę środków, jednak w rzeczywistości ich nie otrzymał? Z perspektywy orzecznictwa sądów administracyjnych, przychód z kryptowalut powstaje wtedy, gdy podatnik ma realną możliwość władania nimi.
W wyroku o sygn. akt I SA/Po 434/24 z dnia 19 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że:
(...) generalną zasadą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest stwierdzenie, że przychód powstaje w momencie faktycznego uzyskania przez podatnika (postawienia do jego dyspozycji) określonych przysporzeń majątkowych. Postawionymi do dyspozycji są takie pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, które podatnik wykazując określoną aktywność ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z nich i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone środki do jego dyspozycji. Przysporzenie takie nastąpi w momencie otrzymania za walutę wirtualną waluty tradycyjnej, a także otrzymania za nią towaru lub usługi, których realną wartość na moment zawarcia transakcji można określić.
Jeśli konto na Zonda Crypto zostaje zablokowane natychmiast po sprzedaży kryptowaluty (np. BTC), a próby wypłaty są systematycznie odrzucane, to przychód nie powstał, gdyż podatnik nie odniósł korzyści majątkowej.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Dla celów bezpieczeństwa podatkowego, każdy inwestor uwikłany w problemy z giełdą kryptowalutową powinien przygotować solidną dokumentację na wypadek kontroli skarbowej. Aby zabezpieczyć swoją sytuację podatkową należy zbierać dokumentację:
- zrzuty ekranu – warto dokumentować informacje przedstawione w panelu użytkownika aplikacji z widocznym saldem i statusem transakcji i konta;
- historia transakcji – istotne jest również, aby pobrać wykaz zleceń wypłat, zwłaszcza tych ze statusem oczekujące lub odrzucone;
- korespondencję z zespołem technicznym giełdy – warto udokumentować konwersacje z supportem giełdy, nawet jeśli pozostaje ona bez odpowiedzi.
Ciężar udowodnienia, że przychód nie został postawiony do dyspozycji, spoczywa na podatniku. Milczenie giełdy nie zwalnia z rzetelnego udokumentowania stanu faktycznego przed urzędem skarbowym.
Jak uwzględnić koszty uzyskania przychodu?
W rozliczeniu PIT-38 kluczowe jest wykazanie zakupu kryptowalut (koszty uzyskania przychodu). Nawet jeśli przychód z giełdy jest zamrożony, podatnik musi wykazać wydatki poniesione na nabycie walut wirtualnych w danym roku podatkowym. Jak należy to zrobić, obrazuje poniższa tabela.
| Jaka operacja? | Co się dzieje z przychodem? | Co zrobić? |
|---|---|---|
| Sprzedaż BTC do PLN z brakiem wypłaty | Powstaje w dacie uzyskania środków ze sprzedaży | Wykazać w PIT-38, o ile jest dostęp do środków |
| Całkowita blokada konta | Wątpliwy status transakcji | Wystąpić o indywidualną interpretację podatkową |
| Wymiana BTC na stablecoiny | Transakcja neutralna podatkowo | Nie wykazywać jako przychód w Polsce |
Jak zabezpieczyć swoją sytuację?
Najskuteczniejszym narzędziem ochrony jest złożenie wniosku o wydanie wiążącej interpretacji indywidualnej do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Precyzyjne opisanie sytuacji, w której giełda uniemożliwia dysponowanie kapitałem, może pozwolić na legalne przesunięcie momentu rozpoznania przychodu do czasu faktycznego otrzymania środków.
Rekomendacja eksperta PITax
Opóźnienie wypłaty środków z giełdy kryptowalut nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, co oznacza, że podatnik nie osiąga przychodu z kapitałów pieniężnych. Kluczowe jest rozróżnienie między technicznym opóźnieniem przelewu a prawną blokadą możliwości dysponowania kapitałem. W każdym przypadku zalecana jest ostrożność, skrupulatna dokumentacja oraz złożenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Źródła:
- art. 11 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o Podatku dochodowym od osób fizycznych;
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I SA/Kr 217/23;
- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2024 r. o sygn. akt I SA/Po 434/24.
