Czy każda pomoc od rodziców to darowizna?
Darowizna to umowa, w której ktoś przekazuje Ci coś za darmo ze swojego majątku. Może to być np. przelew, mieszkanie, samochód, działka albo udział w domu. Podatek od darowizny płaci obdarowany. Obowiązki ma więc dziecko, a nie rodzic, który daje.
Nie każda pomoc od rodziców jest darowizną. Rodzice mają obowiązek utrzymywać dziecko, które nie jest jeszcze w stanie samo się utrzymać. Może to dotyczyć także dorosłego dziecka, np. studenta. Pieniądze na jedzenie, czynsz za stancję, czesne czy kieszonkowe to zwykle wykonanie tego obowiązku (tzw. obowiązku alimentacyjnego). Takiej pomocy zwykle nie traktuje się jak darowizny.
Inaczej jest z większymi prezentami, np. mieszkaniem, samochodem albo pieniędzmi na wkład własny do kredytu. To są darowizny i dotyczą ich zasady opisane niżej.
Nie myl tego z odliczeniem darowizny w PIT. Darowizny dla dziecka ani innej osoby prywatnej nie odliczysz od dochodu. W zeznaniu odliczasz tylko niektóre darowizny, np. na cele pożytku publicznego albo kult religijny. Piszemy o tym w poradniku o odliczaniu darowizn w PIT.
Kiedy darowizna dla dziecka jest bez podatku?
Darowizna od najbliższej rodziny może być w całości zwolniona z podatku – bez względu na kwotę. Dziecko może skorzystać ze zwolnienia, gdy dostaje darowiznę od rodzica, dziadka, babci, pradziadka, rodzeństwa, ojczyma albo macochy. Działa to także w drugą stronę, np. gdy dorosłe dziecko daje coś rodzicom. Z tego samego zwolnienia korzystają małżonkowie.
Za dziecko uważa się też dziecko przysposobione oraz osobę, która przebywa lub przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej. Darowizna od osób, które tworzą taką rodzinę zastępczą, prowadzą taki dom dziecka albo pracują z dziećmi w takiej placówce, też może więc być zwolniona.
Zwolnienie nie działa jednak automatycznie. Muszą być spełnione trzy warunki:
- Zgłoszenie. Dziecko zgłasza darowiznę w urzędzie skarbowym na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Nie musi tego robić, gdy darowizny od tej samej osoby nie przekraczają 36 120 zł albo gdy umowę albo oświadczenie jednej ze stron sporządzono w formie aktu notarialnego.
- Rachunek dziecka przy większych kwotach. Gdy suma darowizn pieniężnych od tej samej osoby przekracza 36 120 zł, darczyńca musi przekazać pieniądze na rachunek dziecka albo przekazem pocztowym – całą darowiznę, a nie tylko część ponad 36 120 zł. Szczegóły opisujemy niżej.
- Obywatelstwo albo miejsce zamieszkania. W dniu darowizny dziecko ma obywatelstwo polskie albo innego państwa UE, Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu – albo mieszka w Polsce lub w jednym z tych państw.
Kto zapłaci podatek od darowizny dla dziecka?
Pozostali krewni i inne osoby mogą zwykle przekazać dziecku bez podatku tylko kwotę wolną. Jej wysokość zależy od grupy podatkowej:
| Od kogo dziecko dostaje darowiznę | Grupa podatkowa | Pełne zwolnienie | Kwota wolna od podatku |
|---|---|---|---|
| Rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, rodzeństwo, ojczym, macocha | I | Tak, po spełnieniu warunków | 36 120 zł |
| Teściowie – darowizna dla zięcia albo synowej | I | Nie | 36 120 zł |
| Rodzeństwo rodziców, czyli ciocia albo wujek | II | Nie | 27 090 zł |
| Inne osoby, np. partner rodzica bez ślubu albo niespokrewniony chrzestny | III | Nie | 5 733 zł |
Kwota wolna dotyczy łącznie wszystkich darowizn od tej samej osoby z roku ostatniej darowizny i z 5 poprzednich lat. Od nadwyżki płaci się podatek według skali – w I grupie 3%, 5% albo 7%.
Gdy darowizna od takiej osoby przekracza kwotę wolną, obdarowany składa zeznanie SD-3 w ciągu miesiąca od jej otrzymania. Nie składa go, gdy podatek pobrał notariusz.
Więcej o grupach podatkowych, skali i zeznaniu SD-3 przeczytasz w poradniku o podatku od spadków i darowizn.
Zięć, synowa i teściowie są w I grupie, ale zwolnienie bez limitu ich nie obejmuje. Gdy dajesz mieszkanie wspólnie synowi i synowej, pełne zwolnienie dotyczy tylko syna. Synowa od swojej części zapłaci podatek od nadwyżki ponad 36 120 zł, chyba że przysługuje jej inna ulga.
Jak i kiedy zgłosić darowiznę na SD-Z2?
Zgłoszenie SD-Z2 składa obdarowany, czyli dziecko. Ma na to 6 miesięcy od dnia, w którym dostało pieniądze albo rzecz. Przy pieniądzach i rzeczach ruchomych, np. samochodzie, właściwy jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania dziecka.
Formularz złożysz przez e-Urząd Skarbowy albo na papierze – w urzędzie lub pocztą. Za małoletnie dziecko zgłoszenie zwykle składa rodzic jako jego przedstawiciel ustawowy.
W zgłoszeniu podajesz m.in. dane obdarowanego i darczyńcy, datę darowizny, co dziecko dostało i ile było to warte w dniu darowizny oraz stopień pokrewieństwa. Przy pieniądzach zaznaczasz, jak je przekazano: na rachunek w banku, w SKOK, na inny rachunek płatniczy albo przekazem pocztowym.
Kiedy nie musisz składać SD-Z2?
SD-Z2 nie składasz, gdy:
- suma darowizn od tej samej osoby nie przekracza 36 120 zł – liczysz darowizny z roku ostatniej darowizny i z 5 poprzednich lat kalendarzowych; limit dotyczy każdego darczyńcy osobno, np. osobno mamy, osobno babci,
- umowę zawarto w formie aktu notarialnego albo w tej formie oświadczenie złożyła jedna ze stron, zwykle darczyńca – np. przy darowiźnie mieszkania,
- osoby z I grupy, np. rodzice albo dziadkowie, wpłacają dziecku pieniądze na konto mieszkaniowe z rządowego programu – do 2000 zł miesięcznie łącznie. Takie wpłaty są zwolnione bez zgłoszenia. Nie dotyczy to zwykłego konta oszczędnościowego.
Przykład. W 2024 r. babcia przelała Oli 20 000 zł. W maju 2026 r. przelała jej kolejne 20 000 zł. Razem to 40 000 zł, czyli więcej niż 36 120 zł. Ola musi zgłosić drugą darowiznę na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania, czyli do listopada 2026 r. Darowizny od mamy liczy osobno.
Jak przekazać dziecku pieniądze, żeby nie stracić zwolnienia?
Gdy darowizna pieniężna – razem z wcześniejszymi od tej samej osoby – przekracza 36 120 zł, trzeba udokumentować, jak pieniądze trafiły do dziecka. Ustawa wymaga dowodu, że przekazano je:
- na rachunek dziecka w banku albo w SKOK,
- na inny rachunek płatniczy dziecka,
- przekazem pocztowym.
Pieniądze powinien przekazać sam darczyńca – przelewem albo wpłatą na rachunek dziecka. Gotówka wręczona do ręki nie spełnia tego warunku, także gdy dziecko samo wpłaci ją potem na swoje konto. Zwolnienie przepada wtedy nawet przy zgłoszeniu SD-Z2 w terminie.
Przy małoletnim dziecku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał w interpretacjach indywidualnych za wystarczający przelew na rachunek rodzica, który jest przedstawicielem ustawowym dziecka i zarządza jego majątkiem. W tych sprawach dzieci nie miały własnego konta, a w tytule przelewu wpisano, że to darowizna dla dziecka. Interpretacja chroni tylko osobę, która o nią wystąpiła, dlatego najbezpieczniej jest przelać pieniądze na konto dziecka.
Ten warunek dotyczy tylko darowizn, które razem z wcześniejszymi od tej samej osoby przekraczają 36 120 zł. Przelew warto jednak zrobić także przy mniejszych kwotach i wpisać w tytule „darowizna”. Łatwiej wtedy policzyć, ile dziecko dostało od danej osoby w ciągu kilku lat.
Ostrożnie z przelewem prosto do dewelopera albo sprzedawcy mieszkania. Według interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 2012 r. wpłata darczyńcy na rachunek dewelopera w wykonaniu umowy zawartej przez dziecko spełnia warunek zwolnienia. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak w 2026 r., że przelew na ogólny rachunek dewelopera go nie spełnia. Za wystarczającą uznał tylko wpłatę na subkonto wyodrębnione dla kupującego. Praktyka nie jest więc jednolita. Najbezpieczniej przelać pieniądze najpierw na rachunek dziecka i dopiero z niego zapłacić deweloperowi albo sprzedawcy.
Co, jeśli nie zgłosisz darowizny w terminie?
Jeśli dziecko musiało zgłosić darowiznę, a nie zrobiło tego w ciągu 6 miesięcy, traci pełne zwolnienie. Darowiznę opodatkowuje się wtedy jak w I grupie: 36 120 zł jest wolne od podatku, a od nadwyżki płaci się 3%, 5% albo 7%. Zeznanie SD-3 dziecko składa w ciągu miesiąca od upływu 6 miesięcy na zgłoszenie. Pełne zwolnienie przepada też wtedy, gdy suma darowizn pieniężnych od tej samej osoby przekracza 36 120 zł, a nie ma dowodu przekazania pieniędzy w sposób opisany wyżej. Wtedy zeznanie SD-3 składasz w ciągu miesiąca od otrzymania pieniędzy.
Przykład. Tomek dostał od mamy 100 000 zł przelewem 16 marca 2026 r. Nie złożył SD-Z2 do 16 września 2026 r. Nadwyżka ponad kwotę wolną wynosi 63 880 zł, a podatek – ok. 3 762 zł. Jeśli Tomek nie wystąpi o przywrócenie terminu, zeznanie SD-3 musi złożyć do 16 października 2026 r.
Od 7 stycznia 2026 r. możesz poprosić urząd o przywrócenie terminu na zgłoszenie. Musisz uprawdopodobnić, że spóźnienie nastąpiło bez Twojej winy, np. z powodu ciężkiej choroby. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia – razem ze zgłoszeniem SD-Z2. Jeśli urząd odmówi, na SD-3 masz miesiąc od dnia, w którym odmowa stała się ostateczna.
Obie nowe zasady – miesiąc na SD-3 po upływie terminu i przywrócenie terminu – dotyczą darowizn, dla których termin na zgłoszenie nie minął przed 7 stycznia 2026 r.
Nie czekaj, aż urząd zapyta o źródło pieniędzy. Jeśli na niezgłoszoną darowiznę powołasz się dopiero np. w trakcie kontroli albo postępowania podatkowego, a podatek nie był zapłacony, stawka wynosi 20%.
Darowizna mieszkania lub samochodu – o czym pamiętać?
Darowiznę mieszkania, domu albo działki zawiera się w formie aktu notarialnego. Dziecko nie składa wtedy SD-Z2, a darowizna od rodzica jest zwolniona z podatku.
Jeśli dziecko przejmuje przy darowiźnie długi, ciężary albo zobowiązania rodzica, np. spłatę kredytu, od tej części może należeć się podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). Przy umowie w formie aktu notarialnego pobiera go notariusz – nie składasz wtedy deklaracji PCC-3.
Samochód możesz podarować dziecku bez aktu notarialnego. Umowa jest ważna, gdy przekażesz samochód, a umowa na piśmie przyda się jako dowód. Gdy wartość auta – razem z wcześniejszymi darowiznami od tej samej osoby – przekracza 36 120 zł, dziecko zgłasza darowiznę na SD-Z2.
Przy późniejszej sprzedaży mieszkania notariusz nie wymaga już zaświadczenia z urzędu skarbowego o zapłacie podatku albo zwolnieniu. Dotyczy to mieszkań, które dziecko dostało po 2006 r. na podstawie umowy w formie aktu notarialnego albo w ramach zwolnienia dla najbliższej rodziny.
Kiedy dziecko zapłaci PIT po sprzedaży podarowanego majątku?
Samej darowizny nie wykazujesz w PIT – podlega ona tylko podatkowi od spadków i darowizn. Więcej o tym przeczytasz w poradniku o przychodach, których nie trzeba wykazywać w PIT. PIT może się pojawić później, gdy dziecko sprzeda to, co dostało:
- mieszkanie, dom albo działkę – przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym dostało je w darowiźnie,
- samochód albo inną rzecz – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym je dostało.
Sprzedaż mieszkania przed upływem 5 lat rozliczasz w zeznaniu PIT-39 i płacisz 19% dochodu. Kosztem nie jest wartość mieszkania z dnia darowizny. Kosztem są tylko udokumentowane nakłady, które zwiększyły jego wartość (np. remont z fakturami), oraz podatek od darowizny zapłacony od tego mieszkania. Przy darowiźnie od rodziców zwolnionej z podatku tego podatku nie ma. Cenę sprzedaży możesz za to zmniejszyć o koszty sprzedaży, np. prowizję pośrednika.
Przykład. Kasia dostała od rodziców mieszkanie w 2024 r. W 2027 r. sprzedaje je za 500 000 zł i płaci pośrednikowi 10 000 zł prowizji. Wcześniej wydała 20 000 zł na remont i ma na to faktury. Pięć lat mija z końcem 2029 r., więc sprzedaż rozlicza w PIT-39. Dochód wynosi 470 000 zł (500 000 zł – 10 000 zł – 20 000 zł), a podatek 89 300 zł.
Podatek może być niższy albo zerowy, jeśli Kasia wyda pieniądze ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, np. zakup innego mieszkania. Szczegóły i terminy znajdziesz w poradniku o uldze mieszkaniowej w PIT-39.
Źródła:
- art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 3a i ust. 4, art. 4a, art. 4c, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 3, 4 i 4a, art. 15 ust. 1 i 4, art. 17a ust. 1 i 1a, art. 18 ust. 1 oraz art. 19 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 478);
- § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz.U. poz. 1226);
- art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1, art. 22 ust. 6d i 6e, art. 26 ust. 5 pkt 1 oraz art. 30e ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych;
- art. 158, 888 i 890 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;
- art. 98 § 1, art. 101 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
- art. 135, 162 i 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
- uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2023 r., sygn. III FPS 3/22 – przekazanie pieniędzy przez darczyńcę na rachunek obdarowanego;
- wyrok WSA w Warszawie, sygn. III SA/Wa 827/20 – gotówka a warunek z art. 4a ust. 1 pkt 2;
- interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 kwietnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.54.2025.1.BZ, i z 30 września 2019 r., sygn. 0111-KDIB2-2.4015.121.2019.2.PB – darowizna dla małoletniego przelana na rachunek rodzica;
- interpretacja ogólna Ministra Finansów z 15 lutego 2012 r., nr PL/LM/834/10/BNJ/12/41 (Dz.Urz. MF poz. 9) – wpłata darowizny na rachunek dewelopera;
- interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 maja 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4015.5.2026.2.MN – przelew na ogólny rachunek dewelopera a subkonto kupującego;
- Ministerstwo Finansów, Podatek od spadków i darowizn – ulgi i zwolnienia, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 09.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Podatek od spadków i darowizn – stawki i limity, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 09.10.2026];
- Ministerstwo Finansów, Formularze SD – SD-Z2 (6) i SD-3 (6), podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 09.10.2026].
