Spis treści
- Kiedy wpisujesz inne koszty niż w PIT-11
- Jak działają 50% koszty uzyskania przychodów przy prawach autorskich
- 50% koszty autorskie w ramach umowy o pracę
- Jak działają 20% koszty uzyskania przychodów przy umowie zlecenia i o dzieło
- Jak działają koszty przy zarządzaniu i członkostwie w organach spółek
- Jak rozliczasz koszty faktycznie poniesione
- Jak szybko sprawdzasz koszty w rocznym PIT
- Sprawdź koszty 50% przy prawach autorskich i limit roczny 120 000 zł.
- Rozlicz koszty 20% przy umowach zlecenia i o dzieło.
- Zastosuj koszty kwotowe przy zarządach, radach nadzorczych i kontraktach menedżerskich.
- Wpisz koszty faktycznie poniesione, jeśli są udokumentowane i wyższe niż koszty ustawowe.
Koszty uzyskania przychodów są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
| Rodzaj przychodu | Typ kosztów | Standardowa wysokość | Najczęściej skąd dane |
|---|---|---|---|
| Prawa autorskie i prawa pokrewne | Koszty procentowe | 50% przychodu (z limitem rocznym) | PIT-11, umowa i dokumentacja twórcza |
| Umowa zlecenia i umowa o dzieło | Koszty procentowe | 20% przychodu (standard) | PIT-11 |
| Zarząd, rada nadzorcza, kontrakt menedżerski | Koszty kwotowe | Kwoty jak dla kosztów pracowniczych | PIT-11 |
| Każdy z powyższych przypadków | Koszty faktyczne | Wysokość udokumentowanych wydatków | Faktury/rachunki/umowy i inne dowody |
Kiedy wpisujesz inne koszty niż w PIT-11
Wpisujesz inne koszty niż w PIT-11, gdy masz podstawę do korekty i potrafisz ją uzasadnić. Najczęstsze sytuacje wynikają z limitów rocznych, błędów płatnika lub rozliczania kosztów faktycznie poniesionych.
- Porównaj koszty z kilku PIT-11, jeśli miałeś więcej niż jednego płatnika.
- Sprawdź limit roczny 50% kosztów dla praw autorskich.
- Udokumentuj wydatki, jeśli rozliczasz koszty faktycznie poniesione.
- Nie wpisuj kosztów „na oko” bez dokumentów.
- Nie przekraczaj limitu rocznego 50% kosztów przy prawach autorskich.
- Nie mieszaj rodzajów kosztów bez sprawdzenia, jak kwalifikuje się przychód.
W rozliczeniu rocznym liczy się suma kosztów ze wszystkich źródeł w danym roku. To ważne przy 50% kosztach autorskich, które mają limit roczny.
Jak działają 50% koszty uzyskania przychodów przy prawach autorskich
50% koszty uzyskania przychodów dotyczą wynagrodzeń za korzystanie z praw autorskich lub rozporządzanie nimi, jeśli spełniasz warunki ustawowe. W praktyce najczęściej dotyczy to wynagrodzenia twórcy za przeniesienie praw lub udzielenie licencji w ramach działalności twórczej.
| Element | Jak działa |
|---|---|
| Stawka kosztów | 50% przychodu |
| Limit roczny 50% kosztów | 120 000 zł |
| Gdy koszty są wyższe niż limit | Rozliczasz koszty faktycznie poniesione, jeśli są udokumentowane |
W części przypadków koszty procentowe liczy się od przychodu pomniejszonego o potrącone składki na ubezpieczenia społeczne, jeżeli były potrącane przez płatnika.
Sam zapis w umowie o przeniesieniu praw nie przesądza o 50% kosztach. Znaczenie ma to, czy powstaje utwór i czy wynagrodzenie dotyczy praw autorskich lub praw pokrewnych.
50% koszty autorskie w ramach umowy o pracę
50% koszty w etacie dotyczą części wynagrodzenia przypisanej do działalności twórczej i praw autorskich. W praktyce pracodawca wykazuje te koszty w PIT-11, a w rozliczeniu rocznym sprawdzasz łączny limit roczny 120 000 zł, zwłaszcza gdy masz też inne przychody z 50% kosztami.
Jak działają 20% koszty uzyskania przychodów przy umowie zlecenia i o dzieło
20% koszty uzyskania przychodów stosuje się standardowo do wielu przychodów z działalności wykonywanej osobiście, w tym do umów zlecenia i o dzieło. Najczęściej płatnik uwzględnia je w zaliczce i wykazuje w PIT-11.
| Umowa / przychód | Standardowe koszty | Co możesz zmienić w zeznaniu |
|---|---|---|
| Umowa zlecenia | 20% przychodu | Wpisujesz koszty faktyczne, jeśli są udokumentowane i wyższe |
| Umowa o dzieło | 20% przychodu | Wpisujesz koszty faktyczne, jeśli są udokumentowane i wyższe |
| Wynagrodzenie za prawa autorskie | 50% przychodu (jeśli spełnione warunki) | Kontrolujesz limit roczny 120 000 zł |
Jak działają koszty przy zarządzaniu i członkostwie w organach spółek
Przy wynagrodzeniach członków zarządów, rad nadzorczych i przy kontraktach menedżerskich stosuje się koszty kwotowe w wysokości jak dla kosztów pracowniczych. Wysokość zależy od wariantu kosztów i liczby płatników.
| Wariant kosztów kwotowych | Rocznie | Miesięcznie |
|---|---|---|
| Jeden płatnik, miejscowo | 3000 zł | 250 zł |
| Wielu płatników, miejscowo | 4500 zł | 375 zł |
| Jeden płatnik, dojazd z innej miejscowości | 3600 zł | 300 zł |
| Wielu płatników, dojazd z innej miejscowości | 5400 zł | 450 zł |
Koszty kwotowe z PIT-11 zwykle przepisujesz do zeznania rocznego. Zmieniasz je, jeśli w informacji od płatnika widzisz błąd lub masz kilka źródeł i musisz prawidłowo zsumować koszty.
Jak rozliczasz koszty faktycznie poniesione
Koszty faktycznie poniesione rozliczasz, gdy Twoje udokumentowane wydatki są wyższe niż koszty wynikające z norm procentowych. Wtedy w zeznaniu rocznym wpisujesz koszty w wysokości wydatków, które potrafisz wykazać dokumentami.
- Zbierz dokumenty potwierdzające wydatek i związek z przychodem.
- Oblicz koszty faktyczne dla konkretnego przychodu.
- Wpisz koszty w zeznaniu rocznym zamiast kosztów ryczałtowych.
Koszty faktycznie poniesione mają znaczenie wtedy, gdy są wyższe niż koszty wynikające z normy procentowej i są udokumentowane.
Jak szybko sprawdzasz koszty w rocznym PIT
Szybko sprawdzasz koszty, gdy porównasz PIT-11 z zasadami dla danego przychodu i policzysz limit, jeśli dotyczy.
| Co sprawdzasz | Jak sprawdzasz | Co jest wynikiem |
|---|---|---|
| Koszty z PIT-11 | Porównujesz wartości w PIT-11 z typem umowy i rodzajem przychodu | Wiesz, czy koszty są zgodne z umową |
| Limit 50% kosztów | Sumujesz 50% koszty z całego roku | Wiesz, czy limit 120 000 zł jest przekroczony |
| Koszty faktyczne | Sumujesz udokumentowane wydatki powiązane z przychodem | Wiesz, czy opłaca się wpisać koszty faktyczne |
Rekomendacje PITax
Przy kilku źródłach przychodów w jednym roku podatkowym zsumuj dane z wszystkich PIT-11 i porównaj je z limitem 50% kosztów oraz z wariantami kosztów kwotowych. Ta weryfikacja ogranicza ryzyko błędu w rocznym PIT.
Źródła:
- art. 22 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 22 ust. 9, art. 22 ust. 9a i art. 22 ust. 9b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 22 ust. 10 i art. 22 ust. 10a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 39 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.).
