Jak obniżyć podatek dochodowy za 2026 rok? Ulgi i przykłady

Podatek dochodowy możesz obniżyć dzięki ulgom, właściwym kosztom pracy i wspólnemu rozliczeniu. Odliczenie od dochodu daje oszczędność zależną od stawki podatku, a ulgę na dzieci odejmujesz bezpośrednio od PIT.

Jak obniżyć podatek dochodowy za 2026 rok? Ulgi i przykłady
Jak obniżyć podatek dochodowy

Spis treści

  1. Jak obniżyć podatek dochodowy – od czego zacząć?
  2. Ile podatku zaoszczędzisz dzięki odliczeniu?
  3. Kiedy wspólne rozliczenie obniża podatek?
  4. Ile daje ulga na dzieci?
  5. Jak obniżyć PIT dzięki wpłacie na IKZE?
  6. Jakie inne wydatki możesz odliczyć od dochodu?
  7. Jak sprawdzić koszty uzyskania przychodu z pracy?
  8. Co zmienia prowadzenie firmy?
  9. Jak uwzględnić ulgi w rozliczeniu PITax?

Jak obniżyć podatek dochodowy – od czego zacząć?

Zacznij od ulg, do których masz już prawo, oraz porównania rozliczenia indywidualnego ze wspólnym.

Jeśli pracujesz na etacie, twoje dochody są opodatkowane według skali: 12% i 32%. Możesz obniżyć podstawę obliczenia podatku, czyli kwotę, od której liczony jest PIT, albo odliczyć ulgę bezpośrednio od podatku. Najpierw ustal, które rozwiązania pasują do twojej sytuacji:

  • masz małżonka z niższymi dochodami lub bez dochodów – porównaj wspólne i osobne zeznania;
  • wychowujesz dzieci – sprawdź ulgę prorodzinną, a jeśli wychowujesz je samotnie, również preferencyjne rozliczenie;
  • odkładasz na emeryturę – sprawdź odliczenie wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE);
  • ponosisz wydatki na internet, rehabilitację lub termomodernizację domu albo przekazujesz darowizny – zbierz dokumenty do odliczeń;
  • dojeżdżasz do pracy lub otrzymujesz wynagrodzenie autorskie – sprawdź koszty uzyskania przychodu.

Wpłatę na IKZE i darowiznę, które chcesz odliczyć za 2026 rok, zrealizuj do końca tego roku. Wybór wspólnego rozliczenia i wykazanie ulg następują w zeznaniu składanym w 2027 roku.

Ile podatku zaoszczędzisz dzięki odliczeniu?

Odliczenie od dochodu nie oznacza zwrotu całej odliczanej kwoty. Jeśli odliczysz 1000 zł od dochodu ponad kwotę wolną objętego stawką 12%, podatek spadnie o 120 zł. Przy stawce 32% oszczędność wyniesie 320 zł, jeżeli całe odliczenie pomniejszy dochód opodatkowany tą stawką.

Na skali kwota wolna wynosi 30 000 zł rocznie. Stawka 32% obejmuje tylko nadwyżkę podstawy ponad 120 000 zł. Dlatego nie wystarczy pomnożyć każdej ulgi przez wyższą stawkę, nawet jeśli przekraczasz próg.

Przykład: przed odliczeniem wpłaty na IKZE twoja podstawa wynosi 125 000 zł, a po odliczeniu 10 000 zł – 115 000 zł. Pierwsze 5000 zł odliczenia usuwa nadwyżkę opodatkowaną stawką 32% i oszczędza 1600 zł. Pozostałe 5000 zł obniża podatek o 600 zł przy stawce 12%. Łączna oszczędność to 2200 zł, a nie 3200 zł.

Jeśli twoja podstawa już mieści się w kwocie wolnej, kolejne odliczenie od dochodu nie zmniejszy podatku poniżej zera. Inaczej działa ulga na dzieci: odejmujesz ją od podatku, a niewykorzystana część może dać dodatkowy zwrot w granicach limitu składek.

Kiedy wspólne rozliczenie obniża podatek?

Wspólne rozliczenie może obniżyć łączny podatek małżonków, gdy jedno z was nie wykorzystuje kwoty wolnej albo część dochodów drugiego podlega stawce 32%. Podatek oblicza się od połowy sumy waszych dochodów po przysługujących odliczeniach, a wynik mnoży przez dwa.

Przykład: po odliczeniach masz 108 000 zł dochodu, a małżonek nie ma dochodów. Zakładamy, że spełniacie warunki wspólnego rozliczenia i nie odliczacie ulg od podatku.

Tabela 1. Porównanie podatku małżonków bez ulg od podatku
Sposób rozliczenia Obliczenie łącznego podatku
Osobno: 108 000 zł i 0 zł dochodu 108 000 zł × 12% − 3600 zł = 9 360 zł; podatek małżonka: 0 zł
Wspólnie: małżonkowie uprawnieni do preferencji (54 000 zł × 12% − 3600 zł) × 2 = 5 760 zł

Oszczędzacie 3600 zł. Gdy oboje w pełni wykorzystujecie kwotę wolną i wasze podstawy mieszczą się w pierwszym przedziale skali, samo wspólne rozliczenie nie obniży łącznego podatku.

Warunki wspólnego rozliczenia

Dla małżonków mieszkających podatkowo w Polsce podstawowym warunkiem jest małżeństwo i wspólność majątkowa przez cały rok. Możecie też skorzystać z preferencji w roku ślubu, jeśli małżeństwo i wspólność trwają od ślubu do końca roku. Aktywna działalność rozliczana liniowo lub ryczałtem może wykluczyć wspólne zeznanie; sam ryczałt z najmu prywatnego go nie wyklucza. Szczegóły, w tym sytuacje osób mieszkających za granicą, opisuje poradnik o wspólnym rozliczeniu małżonków.

Jeżeli samotnie wychowujesz dziecko, sprawdź zasady preferencyjnego rozliczenia samotnego rodzica. Ta preferencja również opiera się na obliczeniu podwójnego podatku od połowy dochodów. Sam stan cywilny nie wystarcza – znaczenie ma faktyczne samotne wychowywanie dziecka oraz spełnienie warunków dotyczących dziecka i form opodatkowania.

Ile daje ulga na dzieci?

Ulga na dzieci pomniejsza bezpośrednio podatek obliczony według skali. Przy prawie do ulgi przez cały rok odliczysz łącznie 1112,04 zł na jedno dziecko, 2224,08 zł na dwoje, 4224,12 zł na troje i 6924,12 zł na czworo dzieci.

Kwoty ustala się miesięcznie: 92,67 zł na pierwsze i drugie dziecko, 166,67 zł na trzecie oraz 225,00 zł na czwarte i każde kolejne. To wspólny limit rodziców na dane dziecko. Nie możecie oboje odliczyć pełnej kwoty za te same miesiące.

Warunki skorzystania z ulgi, limity dochodów i zasady dodatkowego zwrotu opisujemy w poradniku o uldze na dzieci.

Jak obniżyć PIT dzięki wpłacie na IKZE?

Wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) pozwalają odkładać pieniądze na emeryturę i odliczyć wpłaconą kwotę w rocznym PIT. W 2026 roku limit wpłat wynosi 11 304 zł. Wyższy limit, 16 956 zł, przysługuje osobom prowadzącym pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych, np. jednoosobową firmę.

Na skali odliczasz faktyczną wpłatę od dochodu, do wysokości właściwego limitu i dochodu pozwalającego na odliczenie. Samo otwarcie konta nie daje ulgi. Zachowaj potwierdzenie wpłaty, z którego wynika, kto wpłacił pieniądze, komu, z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Niewykorzystanego odliczenia IKZE nie przeniesiesz na kolejne lata.

IKZE służy do długoterminowego oszczędzania. Wypłata po ukończeniu 65 lat i wpłacaniu środków w co najmniej pięciu latach kalendarzowych podlega podatkowi 10%. Wcześniejsze wycofanie pieniędzy, czyli zwrot, rozlicza się według skali od całej zwróconej kwoty, nie tylko od zysku.

Zanim wpłacisz środki, porównaj bieżącą oszczędność podatkową z warunkami produktu i potrzebą dostępu do pieniędzy. Zasady dla etatu, firmy i ryczałtu opisuje poradnik o odliczeniu wpłat na IKZE.

Jakie inne wydatki możesz odliczyć od dochodu?

Od dochodu możesz odliczyć również kwalifikujące się wydatki na internet, darowizny, rehabilitację i termomodernizację. Każda z tych ulg ma odrębne warunki, dlatego najpierw dopasuj wydatek do ulgi, a potem sprawdź dokument i limit.

Internet

Odliczenie wynosi do 760 zł rocznie na osobę i obejmuje wydatki na użytkowanie internetu. Możesz korzystać z niego przez dwa kolejne lata, jeśli wcześniej nie wykorzystywałeś tej ulgi. Potrzebujesz dokumentu potwierdzającego wydatek, z danymi kupującego i sprzedawcy, rodzajem usługi i kwotą zapłaty. W pakiecie z telewizją lub telefonem wyodrębnij opłatę za internet. Szczegóły opisuje poradnik o uldze na internet.

Darowizny i oddana krew

Darowizny na cele pożytku publicznego przekazane uprawnionym organizacjom, darowizny na kult religijny oraz odliczenie za honorowe krwiodawstwo mieszczą się we wspólnym limicie 6% dochodu. Ten sam limit obejmuje też darowizny na kształcenie zawodowe i odbudowę Pałacu Saskiego. Przy darowiźnie pieniężnej potrzebujesz dowodu wpłaty na rachunek obdarowanego. Przy krwiodawstwie zachowaj zaświadczenie jednostki pobierającej krew o ilości oddanej bezpłatnie krwi lub jej składników.

Nie każda pomoc finansowa daje odliczenie. Warunki dotyczące obdarowanego i dokumentów opisuje poradnik o odliczaniu darowizn.

Rehabilitacja i leki

Ulga rehabilitacyjna obejmuje ustawowo wymienione wydatki osoby z niepełnosprawnością lub osoby utrzymującej uprawnioną osobę z niepełnosprawnością. Nie jest ogólnym odliczeniem wszystkich kosztów leczenia. Przy lekach odliczasz nadwyżkę miesięcznego wydatku ponad 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi potrzebę ich stałego lub czasowego stosowania.

Przed rozliczeniem sprawdź status osoby z niepełnosprawnością, rodzaj wydatku, dokumenty i ewentualne dofinansowanie. Dla osoby utrzymywanej znaczenie ma też jej dochód. Pełne zasady i limity podaje poradnik o uldze rehabilitacyjnej.

Termomodernizacja domu

Właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego może odliczyć do 53 000 zł kwalifikowanych wydatków na termomodernizację. To limit na osobę dla wszystkich jej przedsięwzięć, a nie osobny limit na każdy dom lub rok. Prace trzeba zakończyć w ciągu trzech lat, licząc od końca roku pierwszego wydatku.

Sprawdź, czy wydatek znajduje się w urzędowym wykazie, i zachowaj fakturę od czynnego podatnika VAT. Odliczasz część, którą finansujesz samodzielnie. Jeśli w późniejszym roku otrzymasz zwrot odliczonego wydatku, np. dotację, doliczasz zwróconą część odliczenia do dochodu za rok otrzymania zwrotu. Wykaz wydatków, zasady dla małżonków i przenoszenia odliczenia opisuje poradnik o uldze termomodernizacyjnej.

Jak sprawdzić koszty uzyskania przychodu z pracy?

Prawidłowe koszty uzyskania przychodu zmniejszają dochód z pracy jeszcze przed odliczeniem ulg. Przy jednym etacie podstawowe koszty wynoszą 250 zł miesięcznie, maksymalnie 3000 zł rocznie. Jeśli mieszkasz poza miejscowością zakładu pracy i nie otrzymujesz dodatku za rozłąkę, wynoszą 300 zł miesięcznie, do 3600 zł rocznie.

Przy równoczesnej pracy na kilku etatach roczne limity wynoszą odpowiednio 4500 zł i 5400 zł. Jeżeli wydatki na dojazdy autobusem, koleją, promem lub komunikacją miejską są wyższe od kosztów ryczałtowych, możesz przyjąć wydatki udokumentowane imiennymi biletami okresowymi. Podwyższone koszty i koszty z biletów nie przysługują przy zwrocie kosztów dojazdu, chyba że zwrot wliczono do opodatkowanego przychodu.

Koszty autorskie 50%

Przy wynagrodzeniu za korzystanie z praw autorskich lub rozporządzanie nimi możliwe są koszty 50%. Potrzebne są rzeczywista praca twórcza i przychód z działalności objętej ustawowym katalogiem. Sama nazwa stanowiska lub umowy nie daje takiego prawa. Koszty oblicza się od przychodu autorskiego po pomniejszeniu o przypadające na niego składki społeczne potrącone przez płatnika.

Roczny limit kosztów 50% wynosi 120 000 zł – jest to limit kosztów, a nie przychodu. Zwolnione przychody z etatu w ramach ulgi dla młodych, na powrót, dla rodzin 4+ lub dla pracujących seniorów dzielą ten limit z kosztami 50%. Zasady i dokumenty opisuje poradnik o kosztach uzyskania przychodu.

Co zmienia prowadzenie firmy?

Jeśli prowadzisz firmę, wybór sposobu obniżenia PIT zacznij od formy opodatkowania. Dostępne odliczenia i sposób uwzględniania kosztów różnią się między skalą, podatkiem liniowym i ryczałtem.

Porównując warianty, uwzględnij przychody, rzeczywiste koszty firmy, składkę zdrowotną, ulgi oraz możliwość wspólnego rozliczenia. Zasady dla poszczególnych zeznań znajdziesz w zestawieniu ulg i odliczeń. Potrzebny zakup firmowy może wpłynąć na podatek, ale sam fakt zapłaty nie oznacza, że całą cenę od razu odliczysz od dochodu.

Jak uwzględnić ulgi w rozliczeniu PITax?

W PITax Rozliczenie PIT możesz przygotować PIT-37, uzupełnić dane o przysługujących ulgach i obliczyć podatek. Dane o dochodach wpiszesz z otrzymanych dokumentów albo wczytasz z usługi Twój e-PIT, a następnie sprawdzisz i uzupełnisz rozliczenie.

PIT-37 za 2026 rok składasz do 30 kwietnia 2027 roku. Szczegółową instrukcję znajdziesz na stronie rozliczenia PIT-37.

Często zadawane pytania

Nie, jeśli jest to odliczenie od dochodu. Przy stawce 12% oszczędność wynosi 120 zł, a przy stawce 32% – 320 zł, o ile całe odliczenie pomniejsza dochód ponad kwotę wolną opodatkowany tą stawką. Ulga na dzieci jest odliczana bezpośrednio od podatku.

Wpłaty należy dokonać do końca 2026 roku. Limit wynosi 11 304 zł, a dla osób prowadzących pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych – 16 956 zł. Niewykorzystanego odliczenia nie przenosi się na kolejne lata.

Nie. Gdy oboje małżonkowie w pełni wykorzystują kwotę wolną, a ich podstawy mieszczą się w pierwszym przedziale skali, samo wspólne rozliczenie nie obniży łącznego podatku. Korzyść może wystąpić, gdy jedno nie wykorzystuje kwoty wolnej lub część dochodów drugiego podlega stawce 32%.


O Autorze: Dorota Łesak

Spec. ds. Rachunkowości i Finansów

Dorota Łesak

Absolwentka administracji publicznej na Uniwersytecie Wrocławskim. Uzyskała dwa tytuły zawodowe: administratywisty oraz technika ekonomisty, co przekłada się na doskonałe kwalifikacje w zakresie rozliczeń podatkowych. Specjalizuje się w rozliczeniach PIT. (...)

więcej...

Aplikacja PITax na ekranie telefonu

Sprawdź najwyżej oceniany w Polsce program do rozliczeń PIT

PITax Rozliczenie PIT to wygodny, szybki i darmowy sposób na Twoje PITy.

Rozlicz PIT Online