Czy mogę jeszcze wybrać kartę podatkową?

Nie. Od 1 stycznia 2022 r. karty podatkowej nie wybierzesz ani przy zakładaniu firmy, ani przechodząc na nią z innej formy opodatkowania. Płacą ją tylko osoby, które stosowały ją na koniec 2021 r. i od tego czasu z niej nie zrezygnowały ani nie straciły do niej prawa, oraz przedsiębiorstwa w spadku po takich osobach.

Czy wniosek PIT-16 trzeba składać co roku?

Nie. Karta przedłuża się sama, jeśli do 20 stycznia nie zgłosisz likwidacji firmy, nie wybierzesz ryczałtu albo podatku liniowego i nie zawiadomisz urzędu o rezygnacji. Urząd co roku wydaje nową decyzję z wysokością podatku.

Czy na karcie podatkowej odliczę ulgi z PIT?

Od podatku z karty odliczasz tylko 19% składki zdrowotnej zapłaconej na własne ubezpieczenie. Ulgi z PIT, np. na dzieci, odliczysz w zeznaniu za inne dochody, np. z etatu, jeśli spełniasz ich warunki.

PIT-16 i PIT-16A 2026/2027 – formularze karty podatkowej

Q: Do kiedy trzeba złożyć PIT-16A?

Do końca lutego roku następującego po roku, którego dotyczy deklaracja. Za 2026 r. – do końca lutego 2027 r. Gdy ostatni dzień lutego wypada w sobotę albo w dzień wolny od pracy, termin mija w najbliższym dniu roboczym. Jeśli przez cały rok firma była zawieszona i nie płaciłeś składki zdrowotnej, PIT-16A nie składasz.

• 13 marca 2019 r. • Zaktualizowano: 8 października 2026 r. • Autor: Dorota Łesak

Spis treści

Co to jest PIT-16?

PIT-16 to wniosek o opodatkowanie w formie karty podatkowej. Karta podatkowa to podatek w stałej miesięcznej kwocie, którą ustala urząd skarbowy. Nie zależy od tego, ile zarobisz ani ile wydasz na firmę. Wysokość podatku zależy m.in. od rodzaju działalności, liczby pracowników i wielkości miejscowości.

Od 1 stycznia 2022 r. karty podatkowej nie wybierzesz – ani przy zakładaniu firmy, ani przechodząc na nią z innej formy opodatkowania. Dlatego dziś PIT-16 nie jest już potrzebny – ani żeby zacząć płacić kartę, ani żeby na niej zostać. Wzór PIT-16 nadal jest na liście formularzy Ministerstwa Finansów, ale opisuje zasady sprzed 2022 r., np. złożenie wniosku przed rozpoczęciem działalności.

Osoby, które nadal płacą kartę, używają dwóch innych formularzy z tej rodziny:

PIT-16Z – informacja o zmianach albo likwidacji działalności, składana w ciągu 7 dni od zmiany,
PIT-16A – roczna deklaracja o składce zdrowotnej, składana do końca lutego.

Nie myl PIT-16A z zeznaniem rocznym. W PIT-16A nie wykazujesz przychodów z firmy – tylko składkę zdrowotną zapłaconą i odliczoną od karty. Wersje z literą S (PIT-16S, PIT-16ZS) są dla przedsiębiorstwa w spadku, czyli firmy zmarłego przedsiębiorcy, która działa dalej.

Kto może dziś płacić podatek w formie karty podatkowej?

Kartę podatkową płacisz tylko wtedy, gdy stosowałeś ją na koniec 2021 r. i od tamtej pory z niej nie zrezygnowałeś ani nie straciłeś do niej prawa. Kartę może też dalej płacić przedsiębiorstwo w spadku po zmarłym przedsiębiorcy, który był na karcie. Do tego trzeba spełniać wszystkie warunki z ustawy:

prowadzisz działalność z listy w ustawie, np. usługi rzemieślnicze, drobny handel detaliczny, gastronomię bez sprzedaży alkoholu, usługi medyczne albo lekcje na godziny – i mieścisz się w jej warunkach, np. w limicie zatrudnienia,
nie korzystasz z usług osób, których nie zatrudniasz na umowę o pracę, ani z usług innych firm – chyba że chodzi o usługi specjalistyczne,
nie prowadzisz innej firmy poza jednym rodzajem działalności na karcie (wyjątek: wytwarzanie prądu w elektrowni wodnej albo wiatrowej o mocy oddawanej do 5000 kW i wytwarzanie biogazu, opodatkowane osobno według skali),
Twój małżonek nie prowadzi działalności w tym samym zakresie rozliczanej według skali, podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów,
nie produkujesz wyrobów objętych akcyzą,
nie prowadzisz tej działalności za granicą.

Część rodzajów działalności możesz prowadzić na karcie także w spółce cywilnej. Wtedy wspólnicy razem z pracownikami nie mogą przekroczyć limitu zatrudnienia z ustawy.

Jeśli raz zrezygnujesz z karty albo stracisz do niej prawo, już do niej nie wrócisz.

Jak wybrać inną formę opodatkowania, piszemy w poradniku o wyborze formy opodatkowania.

Jak przedłużasz kartę na kolejny rok?

Nie musisz nic składać. Karta przedłuża się sama, jeśli do 20 stycznia nie zrobisz żadnej z tych rzeczy:

zgłoszenie likwidacji firmy,
wybór ryczałtu od przychodów albo podatku liniowego,
zawiadomienie urzędu skarbowego, że rezygnujesz z karty.

Urząd skarbowy wydaje decyzję z wysokością podatku osobno na każdy rok. Zanim ją dostaniesz, płacisz co miesiąc tyle, ile wynikało z decyzji na poprzedni rok. Te wpłaty zalicza się na podatek z nowej decyzji.

Gdy nowa stawka Ci nie odpowiada, możesz zrezygnować z karty w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji – piszemy o tym niżej.

Jak i kiedy płacisz podatek z karty?

Podatek z karty płacisz sam, bez wezwania, na rachunek urzędu skarbowego:

do 7. dnia każdego miesiąca – za miesiąc poprzedni,
za grudzień – do 28 grudnia tego samego roku.

Kwotę z decyzji zmniejszasz o 19% składki zdrowotnej, którą zapłaciłeś z tytułu firmy na karcie na własne ubezpieczenie. Składki za osobę współpracującą, np. małżonka, nie odliczysz. To jedyne odliczenie od karty podatkowej.

Na karcie nie prowadzisz ksiąg, nie płacisz zaliczek i nie składasz zeznania rocznego za tę działalność. Musisz jednak wystawić rachunek albo fakturę, gdy klient o nią poprosi, i przechowywać kopie przez 5 lat od końca roku, w którym je wystawiłeś.

Za niektóre dni nie płacisz karty. Za każdy taki dzień odliczasz 1/30 miesięcznej kwoty:

zawieszenie firmy – za cały czas zawieszenia,
przerwa w pracy trwająca co najmniej 10 dni, np. urlop – jeśli zawiadomisz urząd najpóźniej w dniu, w którym przerwa się zaczyna, i w dniu przed jej końcem. Przy chorobie zawiadamiasz urząd o przerwie ze zwolnienia lekarskiego w dniu, w którym wracasz do pracy.

Likwidujesz firmę w trakcie roku i zgłaszasz to urzędowi? Za ostatni miesiąc płacisz 1/30 miesięcznej kwoty za każdy dzień od początku miesiąca do dnia zamknięcia działalności.

Kiedy składasz PIT-16Z?

PIT-16Z składasz w ciągu 7 dni od zmiany, która wpływa na wysokość karty albo odbiera Ci do niej prawo, a także przy likwidacji firmy i niektórych zmianach w zatrudnieniu (o nich niżej). W formularzu zaznaczasz jedną z trzech sytuacji:

utrata warunków – np. otwierasz drugą działalność (poza wyjątkami opisanymi wyżej) albo Twój małżonek zaczyna prowadzić firmę w tym samym zakresie na ryczałcie,
zmiany wpływające na wysokość podatku, np. w liczbie pracowników, miejscu, rodzaju albo zakresie działalności, liczbie stanowisk na parkingu, urządzeń rozrywkowych, godzin usług medycznych, weterynaryjnych, opieki albo lekcji, czy liczbie posiłków domowych,
likwidacja działalności.

Stały pracownik jest nieobecny bez przerwy co najmniej 10 dni, np. przez chorobę albo urlop? Jeśli zatrudnisz kogoś w zastępstwie, zgłaszasz to urzędowi – takie zastępstwo nie podnosi karty. Jeśli nikogo nie zatrudnisz, zgłoś nieobecność, a urząd obniży kartę na ten czas.

Informację złożysz w e-Urzędzie Skarbowym, przez e-formularz na podatki.gov.pl albo przy zmianie wpisu w CEIDG. Przedsiębiorstwo w spadku składa PIT-16ZS.

Jeśli zmiana wpływa na wysokość karty, urząd zmienia podatek od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana. Za ten miesiąc płacisz proporcjonalnie – 1/30 dotychczasowej kwoty za każdy dzień przed zmianą i 1/30 nowej kwoty za każdy dzień od zmiany.

Co grozi, gdy nie zgłosisz zmiany?

Spóźnione albo nieprawdziwe zgłoszenie może kosztować całą kartę. Jeśli w terminie nie zgłosisz zmiany, przez którą tracisz prawo do karty albo płacisz wyższy podatek, urząd stwierdzi wygaśnięcie decyzji. Tak samo jest, gdy we wniosku albo w zgłoszeniu podasz nieprawdziwe dane, przez które płacisz za niską kartę albo masz ją bez prawa, a także gdy na rachunku lub fakturze podasz dane istotnie niezgodne z prawdą. Wtedy za cały rok płacisz podatek na zasadach ogólnych, a wpłaty z karty urząd zalicza na ten podatek.

PIT-16A – co wpisujesz i do kiedy go złożyć?

PIT-16A to roczna deklaracja o składce zdrowotnej. Pokazujesz w niej, ile składki zapłaciłeś i ile odliczyłeś od karty w każdym miesiącu roku. Składasz ją do końca lutego następnego roku – za 2026 r. do końca lutego 2027 r. Gdy ostatni dzień lutego wypada w sobotę albo w dzień wolny od pracy, termin mija w najbliższym dniu roboczym.

W PIT-16A(13) wpisujesz:

na górze – NIP i rok, za który składasz deklarację,
część A – urząd skarbowy i cel: złożenie albo korekta deklaracji,
część B – nazwisko, pierwsze imię i datę urodzenia,
część C – dla każdego miesiąca od stycznia do grudnia: zapłaconą składkę zdrowotną i składkę odliczoną od karty,
część D – Twój podpis albo imię, nazwisko i podpis pełnomocnika.

Przykład. Pani Ewa prowadzi zakład fryzjerski na karcie. Z decyzji płaci 400 zł miesięcznie. W marcu zapłaciła 500 zł składki zdrowotnej (kwoty przykładowe). Odlicza 19% tej składki, czyli 95 zł, więc zamiast 400 zł wpłaca 305 zł podatku. W PIT-16A w wierszu za marzec wpisuje: zapłacona składka 500 zł, odliczona składka 95 zł.

Jak i gdzie złożyć PIT-16A?

Deklarację złożysz w e-Urzędzie Skarbowym (także w aplikacji e-US), przez e-Deklaracje albo na papierze – w urzędzie skarbowym lub pocztą. Właściwy jest urząd według miejsca, w którym masz zakład (z wpisu w CEIDG). Masz kilka zakładów podlegających różnym urzędom? Decyduje miejsce, które wskażesz jako siedzibę firmy. Gdy nie masz zakładu, decyduje miejsce zamieszkania, a przy spółce cywilnej – jej siedziba.

Jeśli przez cały rok firma była zawieszona i nie płaciłeś składki zdrowotnej, PIT-16A nie składasz.

Jak zrezygnować z karty podatkowej?

Z karty zrezygnujesz na trzy sposoby:

od nowego roku – do 20 stycznia wybierasz ryczałt od przychodów albo podatek liniowy, albo zawiadamiasz urząd, że rezygnujesz z karty. Jeśli tylko zawiadomisz o rezygnacji, rozliczasz się według skali podatkowej. Zawiadomienie złożysz też przez CEIDG,
po decyzji urzędu – w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji ustalającej albo zmieniającej wysokość karty,
gdy tracisz warunki – zawiadamiasz o tym urząd (PIT-16Z).

Po rezygnacji w trakcie roku prowadzisz ewidencję i płacisz ryczałt od przychodów (jeśli spełniasz jego warunki) albo prowadzisz księgi i płacisz podatek na zasadach ogólnych, czyli według skali. Po zrzeczeniu się karty po decyzji robisz to od pierwszego dnia następnego miesiąca. Przy utracie warunków – od dnia, w którym je straciłeś.

Zrzekasz się karty po decyzji na nowy rok? Za czas od początku roku do końca miesiąca zrzeczenia liczysz podatek na zasadach ogólnych. Różnicę między nim a zapłaconą kartą wpłacasz do 20. dnia następnego miesiąca. Gdy zrzekasz się po decyzji, która zmieniła stawkę w trakcie roku, do końca miesiąca zrzeczenia płacisz jeszcze kartę według stawki na ten rok.

Czy z kartą podatkową składasz zeznanie roczne?

Za działalność na karcie nie składasz zeznania rocznego – ani PIT-36, ani PIT-28. Przychodów z karty nie wpisujesz w żadnym zeznaniu.

Inne dochody, np. z etatu, emerytury albo najmu, rozliczasz jak zwykle, w zeznaniu dla tych dochodów – np. pensję w PIT-37. Od nich odliczysz też ulgi z PIT, np. ulgę na dzieci, jeśli spełniasz jej warunki. Od samej karty odliczasz tylko składkę zdrowotną.

Gdy płacisz kartę, zwykle nie rozliczysz się wspólnie z małżonkiem ani jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Wyjątek: przez cały rok nie masz z tej działalności przychodów ani kosztów, nie musisz dokonywać w niej żadnych zwiększeń, zmniejszeń, doliczeń ani odliczeń i nie korzystasz z prawa do nich.

Więcej o samej karcie – stawkach, limitach zatrudnienia i decyzji urzędu – przeczytasz w poradniku o karcie podatkowej.

Źródła:

art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23, art. 24 ust. 1 i 3, art. 25 ust. 1, 2 i 5, art. 29, art. 30, art. 31, art. 32, art. 33 ust. 3, art. 34, art. 36 ust. 1–3 i 7, art. 37, art. 38, art. 39, art. 40, art. 41 oraz art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.);
art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
Ministerstwo Finansów, Opodatkowanie kartą podatkową, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026];
Ministerstwo Finansów, Rozliczenie działalności gospodarczej opodatkowanej kartą podatkową, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026];
Ministerstwo Finansów, Odliczenie składek na ubezpieczenie zdrowotne PIT, podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026];
Ministerstwo Finansów, Formularze PIT – wzory PIT-16 (15), PIT-16A (13), PIT-16Z (15) i PIT-16ZS (15), podatki.gov.pl [dokument elektroniczny, dostęp: 08.10.2026].