Rozwód a podatek od sprzedaży nieruchomości – kiedy płacisz PIT?

Po rozwodzie możesz sprzedać mieszkanie bez PIT, jeśli od końca roku jego zakupu upłynęło pięć lat. Podział majątku wspólnego nie wydłuża tego okresu. Przy wcześniejszej sprzedaży podatek zależy od dochodu i prawa do ulgi mieszkaniowej.

Rozwód a podatek od sprzedaży nieruchomości – kiedy płacisz PIT?
Nieruchomość po rozwodzie

Spis treści

  1. Czy po sprzedaży mieszkania po rozwodzie trzeba zapłacić podatek?
  2. Czy rozwód i podział majątku zmieniają termin sprzedaży bez PIT?
  3. Co jeśli mieszkanie należało wcześniej tylko do jednego małżonka?
  4. Jak liczyć pięć lat po odkupieniu udziału byłego małżonka?
  5. Od jakiej kwoty płacisz podatek przy wcześniejszej sprzedaży?
  6. Czy zakup nowego mieszkania po rozwodzie pozwoli uniknąć podatku?
  7. Kto i kiedy składa PIT-39 po sprzedaży nieruchomości?

Czy po sprzedaży mieszkania po rozwodzie trzeba zapłacić podatek?

Po sprzedaży mieszkania po rozwodzie nie zawsze musisz zapłacić podatek. Decyduje przede wszystkim czas, który upłynął od zakupu. Przy prywatnej sprzedaży, poza działalnością gospodarczą, obowiązują dwie zasady:

  • Po upływie pięciu lat od końca roku zakupu – nie płacisz PIT i nie składasz PIT-39 z tej sprzedaży.
  • Przed upływem tego okresu – składasz PIT-39, a podatek wynosi 19% dochodu. Jeśli nie osiągniesz dochodu albo w całości obejmie go ulga mieszkaniowa, podatku nie zapłacisz.

Otrzymanie mieszkania lub spłaty przy podziale majątku wspólnego po rozwodzie nie podlega PIT. Dopiero późniejsza sprzedaż mieszkania wymaga sprawdzenia, czy upłynęło pięć lat.

Czy rozwód i podział majątku zmieniają termin sprzedaży bez PIT?

Jeśli kupiliście mieszkanie do majątku wspólnego, liczy się rok tego zakupu, a nie rok rozwodu czy podziału majątku. Jeżeli po podziale zostajesz jedynym właścicielem tego mieszkania, nadal liczysz pięć lat od końca roku, w którym kupiliście je wspólnie. Spłata byłego małżonka przy takim podziale nie zmienia początku tego terminu.

Przykład. Anna i Piotr kupili wspólne mieszkanie w 2020 roku. W 2026 roku rozwiedli się i podzielili majątek: Anna została jedyną właścicielką mieszkania, a Piotrowi wypłaciła uzgodnioną kwotę. Anna może sprzedać całe mieszkanie bez PIT już w 2026 roku. Pięć lat liczy bowiem od końca 2020 roku, więc termin upłynął 31 grudnia 2025 roku.

Przy domu wybudowanym na działce należącej do waszego majątku wspólnego liczy się rok nabycia gruntu. Późniejsze zakończenie budowy domu nie rozpoczyna osobnego terminu.

Co jeśli mieszkanie należało wcześniej tylko do jednego małżonka?

Sam ślub nie sprawia, że mieszkanie kupione wcześniej przez jednego z małżonków staje się wspólne. Możecie jednak objąć je wspólnością majątkową, np. zawierając u notariusza umowę rozszerzającą wspólność. Wtedy dla obojga liczy się rok, w którym mieszkanie kupił jego pierwotny właściciel. Pięć lat liczysz od końca tego roku. Rozwód i późniejszy podział majątku nie rozpoczynają tego okresu na nowo.

Przykład. Marek kupił mieszkanie w 2018 roku, przed ślubem. W 2022 roku małżonkowie objęli je wspólnością majątkową. Po rozwodzie w 2026 roku mieszkanie otrzymała przy podziale Joanna. Może sprzedać je bez PIT w 2026 roku: pięć lat od końca roku zakupu przez Marka upłynęło 31 grudnia 2023 roku.

Jak liczyć pięć lat po odkupieniu udziału byłego małżonka?

Dla udziału odkupionego od byłego małżonka zwykłą umową sprzedaży liczysz pięć lat od końca roku tego zakupu. Dotyczy to odkupienia udziału zamiast przejęcia go przy podziale majątku. Wtedy część mieszkania może już kwalifikować się do sprzedaży bez PIT, a część jeszcze nie.

Opisane zasady podziału dotyczą mieszkania należącego do majątku wspólnego. Sam zakup w czasie małżeństwa tego nie przesądza – nieruchomość może należeć do majątku osobistego. Przy udziałach kupionych w rozdzielności majątkowej datę nabycia ustalasz dla każdego udziału osobno.

Od jakiej kwoty płacisz podatek przy wcześniejszej sprzedaży?

Podatek płacisz od dochodu, a nie od całej ceny mieszkania. Od ceny sprzedaży odejmujesz koszty tej transakcji, np. prowizję pośrednika. Tak ustalony przychód pomniejszasz o udokumentowane koszty zakupu lub budowy oraz nakłady zwiększające wartość nieruchomości. Jeśli dokonywano odpisów amortyzacyjnych, ich sumę doliczasz do dochodu.

Gdy mieszkanie kupiliście wspólnie, a po podziale majątku bez spłat sprzedajesz je jako jedyny właściciel, możesz uwzględnić pełne udokumentowane koszty tego zakupu. Nie ograniczasz ich do połowy.

Przy podziale ze spłatą osobno ustalasz koszty wcześniejszego zakupu i kwotę spłaty. Faktycznie zapłacona spłata może być kosztem przejęcia mieszkania. Jeśli spłata obejmowała również inne składniki majątku, nie przypisuj jej w całości do kosztów mieszkania. Potrzebne są dokumenty zakupu, podziału majątku i płatności. Szczegóły rozliczenia kosztów znajdziesz w poradniku PIT-39.

Czy zakup nowego mieszkania po rozwodzie pozwoli uniknąć podatku?

Przy sprzedaży przed upływem pięciu lat ulga mieszkaniowa może zwolnić z podatku całość lub część dochodu. Pieniądze przeznacz na własne potrzeby mieszkaniowe, np. zakup mieszkania, w którym będziesz mieszkać. Liczą się wydatki od dnia sprzedaży do końca trzeciego roku następującego po roku sprzedaży.

Jeśli sprzedasz mieszkanie w 2026 roku, masz czas do 31 grudnia 2029 roku. Przy zakupie nowego mieszkania w tym terminie musisz też nabyć jego własność – sama wpłata deweloperowi nie wystarczy.

Pełne zwolnienie wymaga przeznaczenia na własne cele mieszkaniowe całego przychodu, czyli ceny sprzedaży pomniejszonej o koszty samej sprzedaży. Wydanie tylko dochodu nie wystarczy. Jeśli wydasz połowę przychodu, zwolniona będzie połowa dochodu.

Ulgę wykazujesz w PIT-39 za rok sprzedaży, również gdy zakup dopiero planujesz. Jeśli nie spełnisz zadeklarowanych warunków, skoryguj zeznanie i dopłać podatek z odsetkami liczonymi od dnia po pierwotnym terminie płatności podatku. Pozostałe wydatki i warunki opisuje poradnik o uldze mieszkaniowej w PIT-39.

Kto i kiedy składa PIT-39 po sprzedaży nieruchomości?

PIT-39 składa osoba, która sprzedała nieruchomość przed upływem pięciu lat. Dotyczy to także sprzedaży ze stratą oraz dochodu w całości objętego ulgą mieszkaniową.

  • Sprzedajesz całe mieszkanie jako jedyny właściciel – wykazujesz cały przychód i przypadające na niego koszty. Były małżonek, który otrzymał spłatę przy podziale majątku, nie rozlicza twojej sprzedaży.
  • Sprzedajecie mieszkanie jako współwłaściciele – każde z was składa osobny PIT-39 i wykazuje przychód oraz wspólne koszty odpowiednio do swojego udziału. Każde osobno rozlicza też wydatki na własne cele mieszkaniowe.

PIT-39 za 2026 rok złóż od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku. Do 30 kwietnia 2027 roku zapłać również podatek wynikający z zeznania. Dochodu z tej sprzedaży nie łączysz z dochodem z pracy w PIT-37.

Zeznanie przygotujesz w PITax Rozliczenie PIT. Podaj swój przychód, ustalone koszty i wydatki na własne cele mieszkaniowe. Program obliczy kwotę dochodu zwolnionego; ty sprawdzasz poprawność kwot i spełnienie warunków ulgi.

Często zadawane pytania

Samo ustanowienie rozdzielności majątkowej nie rozpoczyna pięciu lat od nowa, jeśli mieszkanie wcześniej nabyto do majątku wspólnego. Osobno sprawdzasz jednak późniejsze transakcje: dla udziału odkupionego od małżonka zwykłą umową sprzedaży pięć lat liczysz od końca roku tego zakupu.

Sama wartość mieszkania przyjęta do podziału majątku nie jest kosztem nabycia. Przy sprzedaży przed upływem pięciu lat koszty ustalasz na podstawie udokumentowanych wydatków, uwzględniając sposób nabycia i rozliczenia podziału.

Nie. Jeśli upłynął właściwy dla tego mieszkania pięcioletni okres, jego prywatna sprzedaż nie podlega PIT. Przy wspólnym zakupie liczysz go od końca roku zakupu. Jeśli mieszkanie kupił wcześniej jeden małżonek i później objęto je wspólnością majątkową, liczy się koniec roku jego pierwotnego zakupu. Brak podatku nie zależy wówczas od przeznaczenia pieniędzy na własne cele mieszkaniowe.


O Autorze: Robert Pieczyński

Doradca podatkowy, nr wpisu 12909

robert.pieczynski@pitax.pl

Robert Pieczyński

Absolwent Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, doradca podatkowy (nr wpisu 12909). Doświadczenie zdobywał w jednej z poznańskich kancelarii doradztwa podatkowego.   Obecnie współpracuje z jednym z największych koncernów motoryzacyjnych na świecie. (...)

więcej...

Aplikacja PITax na ekranie telefonu

Sprawdź najwyżej oceniany w Polsce program do rozliczeń PIT

PITax Rozliczenie PIT to wygodny, szybki i darmowy sposób na Twoje PITy.

Rozlicz PIT Online