Świadczenie przedemerytalne – warunki, wysokość i rozliczenie PIT

Ile wynosi świadczenie przedemerytalne?

Od 1 marca 2026 r. podstawowa kwota świadczenia przedemerytalnego wynosi 1 993,76 zł brutto miesięcznie. ZUS waloryzuje świadczenie co roku. Jeśli świadczenie przyznano po ustaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie może ono przekroczyć ostatnio otrzymywanej renty.

Od pełnej kwoty 1 993,76 zł ZUS potrąca 179,44 zł składki zdrowotnej. Jeżeli zaliczka na PIT wynosi zero i nie ma innych potrąceń, wypłata wynosi 1 814,32 zł netto. Podatek może się pojawić np. w miesiącu dodatkowej wypłaty albo po rezygnacji z pomniejszania zaliczki przez ZUS.

Nazwa „zasiłek przedemerytalny” bywa używana potocznie na określenie świadczenia przedemerytalnego. W przepisach oznacza jednak odrębny zasiłek przyznawany na dawnych zasadach. Jego kwota może być inna niż podana wyżej; obecnie osoba ubiegająca się o takie wsparcie składa wniosek o świadczenie przedemerytalne.

Komu przysługuje świadczenie przedemerytalne po utracie pracy?

Po utracie pracy prawo do świadczenia zależy od przyczyny rozwiązania umowy, wieku i stażu. W każdym z poniższych wariantów wymagane jest co najmniej 6 miesięcy zatrudnienia u danego pracodawcy.

Staż emerytalny obejmuje okresy uwzględniane przez ZUS przy ustalaniu prawa do emerytury, a nie wyłącznie lata przepracowane na etacie. Przyczyna zakończenia zatrudnienia powinna wynikać ze świadectwa pracy albo osobnego zaświadczenia. Porozumienie stron może dawać prawo do świadczenia, jeśli umowę rozwiązano z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Kto jeszcze może otrzymać świadczenie przedemerytalne?

O świadczenie mogą ubiegać się również osoby, które utraciły rentę, świadczenie związane z opieką lub prowadziły działalność zakończoną upadłością:

• Po ustaniu renty z tytułu niezdolności do pracy – renta była pobierana nieprzerwanie co najmniej 5 lat. W dniu ustania prawa do niej kobieta miała co najmniej 55 lat i 20 lat stażu, a mężczyzna 60 lat i 25 lat stażu. Rejestracja w urzędzie pracy następuje w ciągu 30 dni od ustania prawa do renty. ZUS uznaje też termin 30 dni od otrzymania decyzji odmownej, jeśli wniosek o dalszą rentę złożono nie później niż w miesiącu, od którego ustało do niej prawo.
• Po utracie świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna – świadczenie było pobierane nieprzerwanie co najmniej 365 dni. W dniu ustania prawa do niego kobieta miała co najmniej 55 lat i 20 lat stażu, a mężczyzna 60 lat i 25 lat stażu. Rejestracja w urzędzie pracy następuje w ciągu 60 dni od ustania prawa do świadczenia.
• Po ogłoszeniu upadłości działalności pozarolniczej – działalność była prowadzona nieprzerwanie przez co najmniej 24 miesiące do dnia ogłoszenia upadłości, a składki społeczne za ten okres zostały opłacone. Do dnia upadłości kobieta ukończyła co najmniej 56 lat i miała 20 lat stażu, a mężczyzna 61 lat i 25 lat stażu. Potrzebne jest postanowienie sądu o upadłości; samo zamknięcie firmy nie wystarczy.

Odrębne uprawnienia dotyczą części byłych pracowników zakładów produkujących wyroby zawierające azbest. Warunki dla tej grupy opisuje ZUS w informacji o świadczeniu przedemerytalnym.

Jak złożyć wniosek o świadczenie przedemerytalne?

Złóż w ZUS wniosek o świadczenie przedemerytalne (ESP) po potwierdzeniu przez urząd pracy wymaganego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Oprócz warunków dotyczących wieku, stażu i utraty źródła utrzymania musisz:

• Mieć potwierdzony okres co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
• Nadal być zarejestrowany jako osoba bezrobotna.
• Złożyć wniosek w ciągu 30 dni od wydania przez urząd pracy dokumentu potwierdzającego wymagane 180 dni.

Do wymaganych 180 dni wlicza się również ustawowo określone okresy bez wypłaty zasiłku oraz pracy podjętej w tym czasie. Jeśli zatrudnienie lub inna praca zarobkowa zakończy się po upływie tego okresu, masz 30 dni na wniosek od zakończenia pracy. Przekroczenie terminu prowadzi do odmowy; w szczególnie uzasadnionym przypadku możesz wystąpić do ZUS o jego przywrócenie.

Do wniosku dołącz formularz ZUS ERP-6 – informację o okresach składkowych i nieskładkowych uwzględnianych w stażu emerytalnym. Potrzebne są też dokument z urzędu pracy oraz dowody stażu i przyczyny ubiegania się o świadczenie, np. świadectwo pracy albo postanowienie o upadłości. Były opiekun dołącza zaświadczenie o pobieraniu świadczenia przez co najmniej 365 dni i dacie utraty prawa. Dokumentów o stażu, które ZUS już ma po postępowaniu o rentę lub kapitał początkowy, nie składasz ponownie.

Wniosek możesz złożyć w placówce ZUS, pocztą lub elektronicznie przez eZUS. Prawo do świadczenia ustala się od następnego dnia po złożeniu wniosku z wymaganymi dokumentami. Termin wydania decyzji wynosi 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do jej wydania.

Ile można dorobić do świadczenia przedemerytalnego?

Od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. miesięczny przychód do 2 225,90 zł nie powoduje zmniejszenia świadczenia przedemerytalnego. Wyższy przychód może obniżyć wypłatę albo spowodować jej zawieszenie.

Limity dotyczą przychodów uwzględnianych przez ZUS, np. wynagrodzenia brutto z etatu lub zlecenia objętego ubezpieczeniami społecznymi. Wlicza się także np. zasiłek chorobowy i wynagrodzenie za czas choroby. ZUS nie uwzględnia kwot należnych za okres przed przyznaniem prawa do świadczenia.

O podjęciu pracy i wysokości przychodu powiadom ZUS niezwłocznie. Po zakończeniu okresu od marca do lutego dostarcz do 31 maja informację o przychodach z podziałem na miesiące. ZUS porówna rozliczenie miesięczne z rocznym i zastosuje korzystniejsze. Rozliczenie przychodu w ZUS jest odrębne od rocznego PIT, który obejmuje rok kalendarzowy.

Kiedy kończy się prawo do świadczenia przedemerytalnego?

Prawo do świadczenia przedemerytalnego kończy się z dniem ukończenia 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę. Jeśli wcześniej nabędziesz prawo do emerytury ustalone decyzją organu emerytalnego, świadczenie przedemerytalne ustaje dzień przed nabyciem tego prawa.

Prawo ustaje także na twój wniosek, w razie śmierci oraz po nabyciu własności lub objęciu w posiadanie nieruchomości rolnej z użytkami rolnymi przekraczającymi 2 ha przeliczeniowe; przy współwłasności liczy się udział przekraczający ten limit. Natomiast nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty inwalidzkiej powoduje zawieszenie prawa do świadczenia. Tak samo działa rozpoczęcie wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia rentowego z zagranicy. O takich zmianach zawiadom ZUS.

Czy świadczenie przedemerytalne podlega PIT?

Tak, świadczenie przedemerytalne podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. W rozliczeniu za 2026 rok obowiązuje stawka 12% do 120 000 zł podstawy obliczenia podatku i 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Podatek pomniejsza kwota 3600 zł, co daje 30 000 zł kwoty wolnej.

Jeśli suma twoich dochodów opodatkowanych skalą nie przekracza 30 000 zł w roku, przy rozliczeniu indywidualnym podatek wynosi zero. Świadczenie nadal jest jednak przychodem podlegającym rozliczeniu. Kwota wolna jest wspólna dla świadczenia, pensji i innych dochodów na skali.

ZUS oblicza zaliczki i domyślnie pomniejsza je o 300 zł miesięcznie. Przy podstawowej wypłacie 1 993,76 zł daje to zerową zaliczkę. Jeśli jednocześnie pracujesz, łączne pomniejszenie u wszystkich płatników nie może przekroczyć 300 zł miesięcznie. Uzgodnij podział w oświadczeniach do ZUS i pracodawcy, aby nie korzystać z pomniejszenia podwójnie i ograniczyć ryzyko dopłaty w PIT.

Składka zdrowotna jest odrębnym potrąceniem. Brak podatku nie oznacza wypłaty całej kwoty brutto. Zasady skali wyjaśnia poradnik o progach podatkowych.

Jak rozliczyć świadczenie przedemerytalne w rocznym PIT?

Najpierw sprawdź, czy ZUS wystawił PIT-40A czy PIT-11A. PIT-40A jest rocznym obliczeniem podatku, a PIT-11A informacją o dochodach, na podstawie której rozliczasz zeznanie.

Kiedy wystarczy PIT-40A?

PIT-40A może zakończyć rozliczenie świadczenia, jeśli nie masz innych dochodów opodatkowanych skalą ani zagranicznych dochodów wpływających na jej stawkę, nie korzystasz z ulg lub wspólnego rozliczenia i nie musisz doliczać wcześniej odliczonych kwot. Jeśli chcesz skorzystać z ulg albo rozliczenia z małżonkiem lub jako samotny rodzic, złóż własne zeznanie i uwzględnij w nim dane z PIT-40A.

Co zrobić z PIT-11A?

PIT-11A uwzględnij w zeznaniu rocznym, także gdy podatek wynosi zero. ZUS wystawia tę informację np. wtedy, gdy z jego obliczenia wynika nadpłata zaliczek albo złożysz wniosek o niesporządzanie rocznego obliczenia podatku. PIT-11A nie jest dokumentem potwierdzającym zakończone rozliczenie.

W którym zeznaniu wykazać świadczenie?

Świadczenie przedemerytalne wykazujesz w PIT-37 albo PIT-36, w wierszu z emeryturami i rentami. Sprawdź, kiedy zamiast PIT-37 potrzebny jest PIT-36.

Dane z PIT-40A lub PIT-11A możesz wpisać do PITax Rozliczenie PIT albo wczytać z usługi Twój e-PIT. Sprawdź kwoty świadczenia i podatku oraz uzupełnij przysługujące ci ulgi. Zeznanie za 2026 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r.