Jesteś tutaj: Strona główna Wiedza Informacje podatkowe System podatkowy w Polsce Podatek od spadków i darowizn

Podatek od spadków i darowizn

620x100 dziecinnie proste

Podatek od spadków od darowizn (psd) jest płacony, jak sama nazwa wskazuje - od nabycia majątku (rzeczy lub praw własnościowych) w drodze spadku, darowizn i dróg pokrewnych. Podatek PSD jest liczony wg skali podatkowej, a zatem jego wysokość zależy od kwoty nabytego majątku oraz stopnia pokrewieństwa z darczyńcą. Z podatku psd zwolnione są osoby najbliższe darczyńcy.

Podatek od spadków i darowizn

INFORMACJE OGÓLNE O PODATKU OD SPADKU I DAROWIZN (PSD)

Przepisy dotyczące podatku od spadków i darowizn są określone w

Powyższa ustawa reguluje zasady obliczania podatku od tzw. przyrostu majątku. Upraszczając, podatkiem od spadków i darowizn (psd) podlega nabycie własności rzeczy lub praw w drodze spadku lub darowizny.

Podatkiem psd podlega nabycie:

  1. własności rzeczy lub praw majątkowych (prawa do korzystania i rozporządzania danym utworem, dziełem) w drodze:
    • spadku,
    • darowizny,
    • zasiedzenia - nabycia czegoś wskutek upływu określonego czasu,
    • nieodpłatnego zniesienia współwłasności,
    • zachowku,
    • nieodpłatnej; renty, użytkowania lub służebności.

2. praw do wkładu oszczędnościowego - na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci,

3. jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego,

4. własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kwota podatku psd zależy od wartości nabytej rzeczy lub praw majątkowych oraz od grupy podatkowej, do której należymy. Ustawa wyróżnia trzy grupy podatkowe. Temat ten zostanie rozwinięty w dalszej części artykułu.

Gdy otrzymamy prawa do własności danej rzeczy lub praw majątkowych, to musimy o tym poinformować urząd skarbowy w terminie jednego miesiąca od dnia nabycia spadku/darowizny. Informacje te wykazujemy na druku SD-3 - jest to zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Na podstawie wypełnionego druku SD-3, urząd skarbowy wysyła nam decyzję z kwotą podatku do zapłacenia. Podatek musimy zapłacić w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

KTO MUSI PŁACIĆ PODATEK OD SPADKÓW I DAROWIZN (PSD)

Do płacenia podatku PSD zobowiązane są osoby, które nabyły daną rzecz, prawo majątkowe lub inne składniki wymienione powyżej (w części artykułu opatrzonej nagłówkiem “Informacje ogólne o podatku od spadków i darowizn). Podatek psd płacimy, gdy dana rzecz przewyższa kwotę wolną od podatku psd. Kwota wolna od podatku wynosi od 4 902 do 9 637 zł - jej wysokość zależy od przynależności nabywcy do grupy podatkowej.

Wyróżniamy trzy grupy podatkowe:

I grupa podatkowa, to:

  • małżonek (obecny, nie były), małżonek w separacji,
  • zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki),
  • wstępni (np. mama, tato, dziadkowie),
  • rodzeństwo,
  • pasierb,
  • ojczym,
  • macocha,
  • teściowie,
  • zięć,
  • synowa.

Wysokość kwoty wolnej od podatku dla I grupy podatkowej wynosi 9 637 zł. Kwota ta dotyczy wartości nabytych własności od jednej osoby w ciągu 5 lat.

II grupa podatkowa, to:

  • zstępni rodzeństwa (np. siostrzeniec, bratanek),
  • rodzeństwo rodziców (np. wujek, ciocia),
  • zstępni i małżonkowie pasierbów,
  • małżonkowie rodzeństwa (np. mąż siostry),
  • rodzeństwo małżonków (np. brat żony - szwagier),
  • małżonkowie rodzeństwa małżonków (np. mąż siostry naszego męża),
  • małżonkowie innych zstępnych (np. żona wnuka).

Wysokość kwoty wolnej od podatku dla II grupy podatkowej wynosi 7 276 zł. Kwota ta dotyczy wartości nabytych własności od jednej osoby w ciągu 5 lat.

III grupa podatkowa, to:

  • pozostałe osoby

Wysokość kwoty wolnej od podatku dla III grupy podatkowej wynosi 4 902 zł. Kwota ta dotyczy wartości nabytych własności od jednej osoby w ciągu 5 lat.

Zwolnienie z płacenia podatku PSD

Podatku PSD nie muszą płacić:

a) członkowie najbliższej rodziny - małżonkowie, wstępni, zstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha (czyli pierwsza grupa podatkowa za wyjątkiem teściów, zięcia i synowej) - niezależnie od kwoty spadku lub darowizny. Aby skorzystać ze zwolnienia nabywcy są zobowiązani do złożenia w urzędzie skarbowym informacji o nabyciu spadku/darowizny. Należy tego dokonać na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania spadku/darowizny.

b) osoby, które nabyły własność lub prawo majątkowe o wartości nieprzekraczającej kwoty wolnej od podatku, czyli odpowiednio 9637 zł, 7276 zł i 4 902 zł - dla nabywców należących do I, II i III grupy podatkowej. W przypadku nabycia rzeczy o wartości niższej niż kwota wolna od podatku nie trzeba składać w urzędzie skarbowym żadnych oświadczeń o nabyciu spadku, darowizny.

WYSOKOŚĆ PODATKU

Kwota podatku zależy od przynależności do danej grupy oraz wartości nabytej rzeczy.

WYSOKOŚĆ PODATKU DLA I GRUPY PODATKOWEJ

Kwota wolna od podatku: 9 637 zł - do takich kwot w ogóle nie płacimy podatku ani nie zgłaszamy do urzędu skarbowego.

Kwota nadwyżki✶ do 10 278 zł – podatek wynosi 3% darowizny nieobjętej zwolnieniem.

Kwota nadwyżki od 10 278 zł do 20 556 zł – podatek wynosi 308,30 zł + 5% od nadwyżki ponad 10 278 zł.

Kwota nadwyżki powyżej 20 556 zł – podatek wynosi 822,20 zł + 7% od nadwyżki ponad 20 556 zł.

 

WYSOKOŚĆ PODATKU DLA II GRUPY PODATKOWEJ

Kwota wolna od podatku: 7 276 zł - do takich kwot w ogóle nie płacimy podatku ani nie zgłaszamy do urzędu skarbowego.

Kwota nadwyżki do 10 278 zł - podatek wynosi 7% darowizny nieobjętej zwolnieniem.

Kwota nadwyżki pomiędzy 10 278 zł a 20 556 zł – podatek wynosi 719,50 zł + 9% od nadwyżki ponad 10 278 zł.

Kwota nadwyżki od 20 556 zł – podatek wynosi 1 644,50 zł + 12% od nadwyżki ponad 20556 zł.

 

WYSOKOŚĆ PODATKU DLA III GRUPY PODATKOWEJ

Kwota wolna od podatku: 4 902 zł - do takich kwot w ogóle nie płacimy podatku ani nie zgłaszamy do urzędu skarbowego.

Kwota nadwyżki do 10 278 zł – podatek wynosi 12% darowizny nieobjętej zwolnieniem.

Kwota nadwyżki od 10 278 zł do 20 556 zł – 1 233,40 zł plus 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł.

Kwota nadwyżki powyżej 20 556 zł – 2 877,90 zł + 20% od nadwyżki ponad 20 566 zł.


Kwota nadwyżki - jest to kwota nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku. A zatem różnica między wartością spadku a kwotą wolną. I dopiero tę różnicę przypasowujemy do danego przedziału kwotowego.  

Przykład.

Pani Dorota dostała od cioci w spadku rzecz o wartości 23 000 zł. Jaki podatek musi zapłacić pani Dorota?

Obliczamy podatek:

  1. Ustalamy przynależność do grupy - ciocia należy do II grupy podatkowej - kwota wolna od podatku, dla tej grupy wynosi 7276 zł.

  2. Wartość darowizny: 23 000 zł

  3. Kwota wolna od podatku: 7 276 zł

  4. Kwota nadwyżki, czyli różnica miedzy wartością darowizny a kwotą wolną: 15 724 zł. Jest to kwota do opodatkowania.

  5. Wysokość podatku w grupie II dla kwoty do opodatkowania w wysokości 15 724 zł: 719,50 zł+9% nadwyżki ponad 10 278 zł = 719,50 +9% (15 724 - 10 278) = 1209,64 zł.

Pani Dorota powinna zapłacić podatek w wysokości 1209,64 zł.

Więcej przykładów z obliczaniem wysokości podatku od spadków i darowizn znajdą państwo w artykule: Otrzymanie darowizny.

TERMIN I SPOSÓB ZAPŁATY PODATKU

Osoby, które nabędą spadek (o wartości wyższej niż kwota wolna od podatku psd), w ciągu miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego powinny złożyć do urzędu skarbowego informacje lub zeznanie o nabyciu spadku/darowizny. Informacje o nabyciu praw własności składać należy na druku SD-3 lub SD-3/A - gdy zeznanie jest wspólne.

Obowiązek podatkowy powstaje z dniem:

  • przy nabyciu w drodze spadku, zapisu i testamentu - z chwilą przyjęcia spadku, wykonania zapisu i wykonanie testamentu,
  • przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia stosownych oświadczeń lub wykonania odpowiedniego polecenia,
  • przy nabyciu w drodze zasiedzenia - z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie,
  • przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu,
  • przy nabyciu w drodze zachowku - z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części,
  • przy nabyciu w drodze nieodpłatnej (renty, użytkowania, służebności) - z chwilą ustanowienia tych praw.

Po przesłaniu do urzędu skarbowego druku SD-3, urząd wydaje decyzje, w której stwierdza wysokość podatku. Zapłaty podatku dokonuje się bezpośrednio w kasie organu podatkowego lub na jego rachunek bankowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Podsumowanie terminów

  • jeden miesiąc - to czas, w ciągu którego należy zgłosić do urzędu skarbowego informacje, zeznanie SD-3 o nabytym spadku/darowiźnie,
  • sześć miesięcy - to czas, w ciągu którego osoby zwolnione od podatku psd powinny złożyć do urzędu informacje, zeznanie SD-2 o nabytym spadku/darowiźnie,
  • 14 dni - to czas, w ciągu którego należy zapłacić podatek od spadku i darowizn. Liczony jest od dnia doręczenia nam decyzji wystawionej przez urząd.

Pomoc techniczna

  • 534 30 50 40
  • pn - pt: 9:00 - 16:00

Krajowa Informacja Podatkowa

  • (22) 330 0 330
  • pn - pt: 7:00 - 18:00