Spis treści
- Kiedy obywatel Ukrainy musi złożyć PIT w Polsce?
- Jak ustalić rezydencję podatkową?
- Jak rozliczyć umowę zlecenia w Polsce?
- Co oznacza otrzymanie PIT-11 i IFT-1R?
- Czy w polskim PIT należy wykazać dochody z Ukrainy?
- PIT-37 czy PIT-36 – jaki formularz wybrać?
- Czy obywatel Ukrainy może rozliczyć się z małżonkiem?
- Do kiedy złożyć PIT i co zrobić przed wyjazdem?
- Jak wysłać zeznanie i wybrać urząd skarbowy?
Kiedy obywatel Ukrainy musi złożyć PIT w Polsce?
Jeżeli pracujesz w Polsce na etacie dla polskiego pracodawcy i otrzymujesz wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu, rozliczasz je w polskim zeznaniu rocznym. Dotyczy to również pobytu krótszego niż 183 dni. Pracodawca przekazuje ci PIT-11, na podstawie którego przygotowujesz zeznanie.
Przy umowie zlecenia wynik może być inny: firma może pobrać podatek, którego nie rozliczasz ponownie w zeznaniu. Dlatego przed wypełnieniem PIT sprawdź swoją rezydencję podatkową oraz to, czy firma wystawiła PIT-11, IFT-1R czy oba dokumenty. Obywatelstwo samo w sobie nie przesądza o sposobie rozliczenia.
Jak ustalić rezydencję podatkową?
Rezydencja podatkowa określa, w którym państwie rozliczasz całość swoich dochodów. Według polskich przepisów masz miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, jeżeli spełniasz przynajmniej jeden warunek:
- masz tutaj centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo
- przebywasz w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Nie musisz więc czekać 183 dni, jeśli przeniosłeś do Polski ośrodek interesów życiowych. Przy jego ocenie znaczenie mają twoje rzeczywiste więzi, np. miejsce życia rodziny i aktywności zawodowej.
Co jeśli oba państwa uznają cię za rezydenta?
Jeśli oba państwa uznają cię za swojego rezydenta, stosujesz polsko-ukraińską umowę podatkową. W pierwszej kolejności liczy się stałe miejsce zamieszkania, a gdy masz je w obu państwach – ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze. Dopiero jeśli to nie rozstrzyga sprawy, znaczenie mają kolejne kryteria: zwykłe przebywanie, obywatelstwo i porozumienie władz obu państw.
Jako polski rezydent rozliczasz w Polsce dochody z kraju i zagranicy, z uwzględnieniem umowy podatkowej. Jako nierezydent rozliczasz tutaj tylko dochody objęte polskim opodatkowaniem. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku o rezydencji podatkowej.
Oświadczenie o ośrodku interesów życiowych w 2026 roku
Do 31 grudnia 2026 r. działa szczególne rozwiązanie dla osób objętych wskazaną w przepisach grupą uchodźców wojennych z Ukrainy. Chodzi o obywateli Ukrainy, którzy z powodu wojny przybyli do Polski z Ukrainy. Rozwiązanie obejmuje także obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy z powodu wojny przybyli do Polski wraz z najbliższą rodziną. Krąg uprawnionych określa specustawa w brzmieniu sprzed 5 marca 2026 r.
Jeśli należysz do tej grupy, posiadanie w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych możesz potwierdzić pisemnym oświadczeniem. Nie jest to rozwiązanie dla każdego obywatela Ukrainy ani zamiennik ukraińskiego certyfikatu rezydencji. Przy powiązaniach z oboma państwami nadal trzeba uwzględnić umowę podatkową.
Jak rozliczyć umowę zlecenia w Polsce?
Jeżeli jesteś polskim rezydentem podatkowym, opodatkowane wynagrodzenie ze zlecenia zawartego z polską firmą rozliczasz według skali podatkowej. Firma wystawia PIT-11. Wyjątek dotyczy umowy z kwotą należności nieprzekraczającą 200 zł, zawartej z osobą niebędącą pracownikiem tej firmy: pobiera ona 12% ryczałtu, a tego przychodu nie wykazujesz w zeznaniu.
Jeśli pozostajesz rezydentem Ukrainy, znaczenie ma certyfikat rezydencji, czyli dokument ukraińskiej administracji podatkowej potwierdzający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Poniższe zasady dotyczą zwykłego zlecenia wykonywanego samodzielnie, poza działalnością gospodarczą.
| Twoja sytuacja | Podatek i dokument od firmy | Rozliczenie roczne w Polsce |
|---|---|---|
| Rezydencja Ukrainy, brak certyfikatu, pobyt w Polsce nieprzekraczający 183 dni | 20% podatku od przychodu i IFT-1R | Nie wykazujesz tego przychodu w zeznaniu |
| Rezydencja Ukrainy potwierdzona certyfikatem, brak stałej placówki w Polsce | Brak polskiego podatku na podstawie umowy podatkowej; IFT-1R | Nie wykazujesz tego przychodu w polskim zeznaniu |
| Rezydencja Ukrainy potwierdzona certyfikatem, dochód przypisany stałej placówce w Polsce | 20% podatku od przychodu i IFT-1R | Nie wykazujesz tego przychodu w zeznaniu |
Stała placówka to miejsce, którym regularnie dysponujesz w Polsce do wykonywania samodzielnej działalności. O jej istnieniu decydują faktyczne warunki wykonywania usług, a nie samo wpisanie polskiego adresu do umowy.
Co oznacza otrzymanie PIT-11 i IFT-1R?
Gdy nie przedstawisz certyfikatu i twój pobyt przekroczy 183 dni w roku, firma zaczyna pobierać zaliczki według skali. Możesz wtedy otrzymać IFT-1R za okres poboru 20% podatku oraz PIT-11 za okres poboru zaliczek. Do rocznego rozliczenia według skali przenosisz dane z PIT-11; nie dodajesz do nich automatycznie przychodu opodatkowanego ryczałtem z IFT-1R.
Jeżeli dokumenty firmy nie odpowiadają twojej rezydencji, np. przeniosłeś ośrodek interesów życiowych wcześniej, wyjaśnij to z firmą i ustal, czy trzeba skorygować dokumenty. Sam wybór formularza rocznego nie naprawia błędnego sposobu poboru podatku.
Czy w polskim PIT należy wykazać dochody z Ukrainy?
Jeżeli jesteś polskim rezydentem, musisz sprawdzić także dochody z Ukrainy. Nie dopisuj jednak automatycznie wszystkich zarobków z całego roku: przy zmianie rezydencji istotny jest okres, w którym podlegałeś w Polsce opodatkowaniu od całości dochodów.
Wynagrodzenie za pracę faktycznie wykonywaną w Ukrainie, które zgodnie z umową podatkową może być tam opodatkowane, jest w Polsce zwolnione z podatku z uwzględnieniem tzw. progresji. Oznacza to, że wpływa na stawkę podatku od twoich pozostałych dochodów opodatkowanych w Polsce według skali. Jeśli w tym samym okresie masz takie dochody w Polsce, wykazujesz ukraińskie wynagrodzenie w PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG.
Jeśli masz wyłącznie zagraniczne dochody zwolnione tą metodą, nie składasz z tego powodu polskiego zeznania. Zeznanie będzie jednak potrzebne, jeśli chcesz skorzystać ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
Praca z Polski dla ukraińskiego pracodawcy
Inaczej oceniasz pracę zdalną wykonywaną z Polski dla ukraińskiego pracodawcy. Sam zagraniczny przelew nie oznacza, że pracę wykonywałeś za granicą. Jako polski rezydent pracujący w Polsce dla ukraińskiej firmy, która nie pobiera polskich zaliczek, sam je wpłacasz i rozliczasz wynagrodzenie w PIT-36.
Jeżeli nadal jesteś rezydentem Ukrainy, krótkoterminowa praca w Polsce dla ukraińskiego pracodawcy może pozostać opodatkowana tylko w Ukrainie. Muszą być spełnione łącznie trzy warunki: pobyt w Polsce nie przekracza 183 dni w roku kalendarzowym, pracodawca nie ma tutaj siedziby lub miejsca zamieszkania, a wynagrodzenia nie ponosi jego polski zakład ani stała placówka. Po przekroczeniu limitu dni wynagrodzenie za pracę w Polsce podlega tu opodatkowaniu od początku jej wykonywania.
PIT-37 czy PIT-36 – jaki formularz wybrać?
PIT-37 i PIT-36 służą do rozliczenia dochodów opodatkowanych według skali.
Wybór zeznania zależy od rodzaju dochodów i sposobu pobierania zaliczek. Poniższa tabela dotyczy osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej ani działów specjalnych produkcji rolnej, nie dolicza dochodów małoletnich dzieci, nie odlicza strat z lat ubiegłych ani podatku od przychodów z budynków.
| Dochody do rozliczenia | Właściwy formularz |
|---|---|
| Wyłącznie dochody według skali przez polskich płatników, np. etat i zlecenie z PIT-11 | PIT-37 |
| Wynagrodzenie od zagranicznego pracodawcy, od którego sam wpłacasz w Polsce zaliczki | PIT-36 |
| Dochody opodatkowane w Polsce według skali oraz wynagrodzenie za pracę w Ukrainie zwolnione z progresją | PIT-36 z PIT/ZG |
Jeżeli musisz złożyć PIT-36, uwzględniasz w nim również dochody, które bez tej okoliczności rozliczyłbyś w PIT-37. Nie składasz obu zeznań dla tych samych dochodów. Zasady wyboru opisujemy szerzej w poradniku: kiedy PIT-37 trzeba zastąpić PIT-36.
Czy obywatel Ukrainy może rozliczyć się z małżonkiem?
Tak – obywatelstwo nie wyklucza wspólnego rozliczenia. Przykładowo, gdy oboje jesteście polskimi rezydentami, uzyskujecie wyłącznie dochody z etatu i pozostajecie w małżeństwie oraz wspólności majątkowej przez cały rok, możecie złożyć wspólny PIT. Jeżeli ślub odbył się w trakcie roku, małżeństwo i wspólność muszą trwać od dnia ślubu do końca roku.
Samo małżeństwo z osobą pracującą w Polsce nie wystarczy, jeśli drugi małżonek pozostaje rezydentem podatkowym wyłącznie Ukrainy. Przed wyborem preferencji sprawdź warunki wspólnego rozliczenia. Osobno zweryfikuj prawo do odliczeń, np. ulgi na dzieci – nie wynikają one z samego obywatelstwa ani otrzymania PIT-11.
Do kiedy złożyć PIT i co zrobić przed wyjazdem?
Zeznanie za 2026 r. składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r. W terminie złożenia zeznania płacisz także podatek wynikający z rozliczenia, jeśli wystąpi niedopłata.
PIT-11 i roczną informację IFT-1R firma przekazuje ci do końca lutego następnego roku. Jeżeli koniec terminu przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na następny dzień po dniach wolnych. Brak dokumentu trzeba wyjaśnić z firmą; nie znosi on obowiązku rozliczenia dochodów podlegających wykazaniu w PIT.
Wyjazd nierezydenta może przyspieszyć termin
Jeżeli pozostajesz ukraińskim rezydentem podatkowym, masz obowiązek rozliczyć w Polsce dochody z pracy i zamierzasz wyjechać przed zwykłym terminem rocznego rozliczenia, zeznanie składasz przed wyjazdem. Dotyczy to m.in. wynagrodzenia z etatu u polskiego pracodawcy oraz dochodów, od których sam wpłacałeś zaliczki. Nie powstaje natomiast obowiązek rocznego zeznania tylko dlatego, że otrzymałeś IFT-1R z przychodem prawidłowo opodatkowanym 20% ryczałtem.
Wcześniej zadbaj o dokumenty:
- PIT-11 z etatu: jeśli w trakcie roku ustał obowiązek pobierania przez pracodawcę zaliczek, złóż pisemny wniosek. Pracodawca ma 14 dni od jego złożenia na sporządzenie i przesłanie informacji.
- IFT-1 ze zlecenia: na pisemny wniosek firma sporządza i przesyła informację w ciągu 14 dni. Nadal ma obowiązek wystawić później roczny IFT-1R.
Nie przenoś zasady wcześniejszego zeznania automatycznie na polskiego rezydenta. Sam wyjazd za granicę nie oznacza też utraty polskiej rezydencji – trzeba ponownie ocenić miejsce zamieszkania i powiązania z oboma państwami.
Jak wysłać zeznanie i wybrać urząd skarbowy?
Przygotuj wszystkie PIT-11, dokumenty dochodów z Ukrainy, dane potrzebne do ulg oraz swój identyfikator podatkowy. Pomocna będzie lista informacji i dokumentów do rozliczenia PIT. Jeśli masz PESEL i w rozliczanym roku nie prowadziłeś działalności, nie byłeś zarejestrowanym podatnikiem VAT ani płatnikiem podatków lub składek, w zeznaniu używasz numeru PESEL.
W PITax Rozliczenie PIT możesz przygotować PIT-37 albo PIT-36. Dostępne dane pobierzesz z usługi Twój e-PIT; porównaj je z dokumentami od firm i uzupełnij dochody, których brakuje, w tym zagraniczne. Sprawdź wybrany sposób rozliczenia, ulgi i dane urzędu, wyślij zeznanie, a następnie pobierz Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO).
Właściwy urząd skarbowy
Polski rezydent kieruje zeznanie do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania w dniu składania zeznania. Jeżeli wcześniej przestał mieszkać w Polsce, znaczenie ma ostatnie miejsce zamieszkania w kraju, z uwzględnieniem odrębnych zasad dla nierezydentów.
Nierezydent wybiera urząd wyznaczony do obsługi osób zagranicznych. Przy zeznaniu składanym jeszcze w 2026 r. z dochodów uzyskanych przez płatnika właściwość ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby płatnika. Od 1 stycznia 2027 r. ta reguła zostaje uchylona: przy wynagrodzeniu, od którego płatnik pobiera zaliczki, znaczenie ma miejsce wykonywania pracy, a przy dochodach bez płatnika – miejsce twojego pobytu. Jeśli nie można ustalić właściwości według pobytu, uwzględnia się miejsce wykonywania czynności. Dochody z więcej niż jednego województwa kierują roczne rozliczenie nierezydenta do Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście.
Przy wyborze urzędu sprawdź wykaz urzędów obsługujących osoby zagraniczne dla właściwego województwa. Nie kieruj zeznania automatycznie do najbliższego urzędu ani do urzędu firmy wskazanego w starszych dokumentach.
Źródła:
- Art. 3, 4a, 6, 27 ust. 8, 29, 30, 39, 42, 42g, 45 i 52zr ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- Art. 4, 14, 15 i 24 konwencji między Polską a Ukrainą w sprawie unikania podwójnego opodatkowania; tekst syntetyczny uwzględniający MLI;
- § 5 rozporządzenia w sprawie właściwości organów podatkowych oraz § 1–3 rozporządzenia zmieniającego z 21 września 2026 r.;
- Informator MF dla obywateli Ukrainy – dochody z zatrudnienia w Polsce za 2025 rok;
- Broszura MF do PIT-37;
- MF: dochody z pracy wykonywanej za granicą.