Spis treści
- Czy składki na ubezpieczenie społeczne można odliczyć w PIT?
- Jakie składki są „składkami na ubezpieczenie społeczne” w rozliczeniu PIT?
- Kto może odliczyć składki społeczne w PIT?
- Odliczenie składek a forma opodatkowania: skala, liniowy i ryczałt
- Jak wykazać składki społeczne w zeznaniu: PIT-37, PIT-36, PIT-36L i PIT-28
- Kiedy odliczasz składki: liczy się rok zapłaty, a nie okres którego dotyczą
- Kiedy nie można odliczyć składek na ubezpieczenia społeczne?
- Składki społeczne zapłacone za granicą: kiedy odliczenie działa?
- Zwrot składek po odliczeniu: co wykazać w PIT?
- Jak udokumentować składki społeczne do PIT?
- Najczęstsze błędy przy odliczaniu składek społecznych
Czy składki na ubezpieczenie społeczne można odliczyć w PIT?
Tak, odliczenie składek na ubezpieczenia społeczne obniża dochód (albo przychód przy ryczałcie), jeśli składki zostały faktycznie zapłacone i nie zostały rozliczone w inny sposób.
- Odliczanie składek obniża podstawę opodatkowania (dochód albo przychód), a nie „kwotę do zapłaty” wprost.
- Odliczanie obejmuje składki obowiązkowe: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.
- Odliczanie dotyczy składek potrąconych przez płatnika (np. z wynagrodzenia) i składek opłaconych samodzielnie (np. działalność).
| Twoja sytuacja | Jak rozliczasz składki społeczne | Gdzie wykazujesz w PIT |
|---|---|---|
| Etat / umowa zlecenia z PIT-11 | Odliczasz składki potrącone ze środków podatnika | PIT-37 albo PIT-36 (w zależności od Twoich dochodów) |
| Działalność na skali lub podatku liniowym | Wybierasz: odliczasz od dochodu albo zaliczasz do kosztów | PIT-36 (skala) albo PIT-36L (liniowy) |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Odliczasz od przychodu | PIT-28 |
Odliczenie składek społecznych nie działa podwójnie. Ta sama składka nie może jednocześnie obniżać dochodu i zwiększać kosztów uzyskania przychodu.
Jakie składki są „składkami na ubezpieczenie społeczne” w rozliczeniu PIT?
Składki na ubezpieczenia społeczne to obowiązkowe składki na: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. W PIT rozliczasz tylko te składki, które wynikają z przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.
| Rodzaj składki | Przykładowe źródła, z których wynika obowiązek | Jak pojawia się w praktyce |
|---|---|---|
| Emerytalna | Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne | Potrącenie z wynagrodzenia lub wpłata do ZUS jako przedsiębiorca |
| Rentowa | Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne | Potrącenie z wynagrodzenia lub wpłata do ZUS jako przedsiębiorca |
| Chorobowa | Ubezpieczenie społeczne (w części tytułów dobrowolne) | Potrącenie lub wpłata, jeśli podlegasz temu ubezpieczeniu |
| Wypadkowa | Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne | Wpłata w ZUS w zależności od tytułu ubezpieczenia i zasad finansowania |
W odliczeniu liczą się wyłącznie składki obowiązkowe „systemowe”. Składki z polis prywatnych (np. dodatkowe ubezpieczenia) nie są składkami na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów podatkowych.
Kto może odliczyć składki społeczne w PIT?
Odliczenie przysługuje osobie, która podlega ubezpieczeniom społecznym i poniosła wydatek w postaci zapłaconych składek. W praktyce dotyczy to m.in. pracowników, zleceniobiorców i przedsiębiorców.
| Grupa podatników | Jak ustalasz składki do odliczenia | Najczęstszy dokument |
|---|---|---|
| Pracownik / zleceniobiorca | Składki potrącone przez płatnika ze środków podatnika | PIT-11 |
| Przedsiębiorca | Składki opłacone w roku podatkowym na własne ubezpieczenia | Dowody wpłat / wyciąg bankowy / potwierdzenie z ZUS |
| Osoba współpracująca | Składki opłacone przez podatnika za osobę współpracującą | Dowody wpłat + dokumentacja ZUS |
Odliczenie składek a forma opodatkowania: skala, liniowy i ryczałt
Sposób rozliczenia składek zależy od tego, czy rozliczasz dochód, czy przychód. Skala i podatek liniowy opierają się na dochodzie, a ryczałt na przychodzie.
| Forma opodatkowania | Co obniżasz składkami | Najważniejsza zasada |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | Dochód | Odliczasz składki faktycznie zapłacone i nieujęte w kosztach |
| Podatek liniowy | Dochód | Wybierasz: koszt albo odliczenie (bez podwójnego rozliczenia) |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Przychód | Odliczasz od przychodu i rozdzielasz odliczenia proporcją przy wielu stawkach |
Jak wykazać składki społeczne w zeznaniu: PIT-37, PIT-36, PIT-36L i PIT-28
Składki wykazujesz w rocznym zeznaniu podatkowym za 2025, składanym do 30 kwietnia. Wpisujesz je w polu „Składki na ubezpieczenia społeczne” właściwym dla danego formularza.
- Ustal kwotę składek: z PIT-11 (gdy miałeś płatnika) lub z dowodów zapłaty (gdy opłacałeś składki samodzielnie).
- Sprawdź, czy składki nie zostały rozliczone w kosztach ani odliczone w innym zeznaniu.
- Wpisz składki w odpowiednim zeznaniu: PIT-37, PIT-36, PIT-36L albo PIT-28.
- Zachowaj dokumenty potwierdzające zapłatę na wypadek weryfikacji.
Układ pól i numery pozycji w formularzach zależą od wersji wzoru opublikowanej przez Ministerstwo Finansów. Wypełniaj pole opisane jako „Składki na ubezpieczenia społeczne” w aktualnym druku za 2025.
Kiedy odliczasz składki: liczy się rok zapłaty, a nie okres którego dotyczą
Odliczasz składki faktycznie zapłacone w danym roku podatkowym. Składka za wcześniejszy okres odlicza się w roku, w którym została opłacona.
Odliczeniu podlegają składki faktycznie zapłacone w danym roku, niezależnie od tego, którego roku dotyczą.
Kiedy nie można odliczyć składek na ubezpieczenia społeczne?
Odliczenie nie przysługuje, jeśli składki zostały rozliczone w inny sposób lub ich podstawa wymiaru jest przychodem zwolnionym od podatku.
- Zaliczenie składek do kosztów uzyskania przychodów i jednoczesne odliczanie tych samych składek od dochodu lub przychodu.
- Odliczenie składek w innym zeznaniu za ten sam rok (ta sama składka raz w jednym PIT).
- Odliczenie składek zwróconych w jakiejkolwiek formie.
- Odliczenie składek, których podstawę wymiaru stanowi przychód zwolniony z PIT (np. ulga dla młodych) albo przychód objęty zaniechaniem poboru podatku.
- Odliczenie składek zagranicznych, które zostały odliczone za granicą od dochodu, przychodu albo podatku.
Składki społeczne, których podstawą wymiaru jest przychód zwolniony od podatku, nie podlegają odliczeniu od dochodu.
Składki społeczne zapłacone za granicą: kiedy odliczenie działa?
Odliczysz obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone w państwie UE, EOG lub w Szwajcarii, jeśli istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z tym państwem i składki nie zostały rozliczone za granicą.
| Warunek | Co oznacza w praktyce |
|---|---|
| Składki są obowiązkowe i „systemowe” | Wynikają z przepisów o obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym w danym państwie |
| Kraj należy do UE, EOG lub jest to Szwajcaria | Odliczenie dotyczy tylko tych obszarów |
| Istnieje podstawa prawna do wymiany informacji | Najczęściej umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna umowa międzynarodowa |
| Brak podwójnego rozliczenia | Składki nie zostały odliczone za granicą od dochodu, przychodu albo podatku |
Jeżeli składki były zapłacone w walucie obcej, przeliczasz je na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia wydatku.
Zwrot składek po odliczeniu: co wykazać w PIT?
Jeżeli odliczyłeś składki, a potem otrzymałeś ich zwrot, rozliczasz zwrot w zeznaniu za rok, w którym zwrot nastąpił. Mechanizm polega na doliczeniu kwoty uprzednio odliczonej (odpowiednio do dochodu, przychodu albo podatku – w zależności od tego, jak rozliczałeś składki).
- Zwrot dotyczy składek odliczonych od dochodu: doliczasz je do dochodu w roku zwrotu.
- Zwrot dotyczy składek odliczonych od przychodu (ryczałt): korygujesz rozliczenie za rok zwrotu zgodnie z zasadami dla ryczałtu.
- Zwrot dotyczy składek odliczonych od podatku (inne odliczenia): doliczasz do podatku w roku zwrotu.
Jak udokumentować składki społeczne do PIT?
Kwotę składek ustalasz na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie. Dokumenty różnią się w zależności od tego, czy składki potrącił płatnik, czy opłacałeś je samodzielnie.
| Źródło składek | Przykładowe dowody |
|---|---|
| Potrącenie przez płatnika | PIT-11, paski płacowe, informacja od płatnika |
| Wpłaty własne do ZUS | Potwierdzenia przelewów, wyciągi bankowe, zaświadczenie z ZUS |
| Składki zagraniczne | Dowody zapłaty + dokument potwierdzający obowiązkowy charakter składek w danym systemie |
Najczęstsze błędy przy odliczaniu składek społecznych
Błędy wynikają najczęściej z podwójnego rozliczenia albo z odliczania składek od przychodów zwolnionych z podatku.
- Odliczenie tych samych składek w dwóch różnych zeznaniach za 2025.
- Zaliczenie składek do kosztów i równoległe odliczenie od dochodu.
- Odliczenie składek, których podstawą był przychód zwolniony z PIT.
- Odliczenie składek zagranicznych, które rozliczyłeś już w państwie zapłaty.
- Porównywanie kwot składek z PIT-11 z własnymi dokumentami płacowymi.
- Rozdzielanie odliczeń proporcją przy ryczałcie opodatkowanym różnymi stawkami.
- Weryfikowanie, czy składki nie są ujęte w kosztach w księgach.
Rekomendacje PITax
W PITax Twoje rozliczenie PIT łatwo porównasz dane z PIT-11 z kwotami wpisanymi w zeznaniu i szybciej wyłapiesz typowe błędy: podwójne odliczenie, ujęcie składek w kosztach oraz rozliczenie składek od przychodów zwolnionych z podatku.
Źródła:
- art. 26 ust. 1, art. 26 ust. 13a, art. 26 ust. 13b, art. 26 ust. 13c, art. 11a ust. 1 i art. 11a ust. 3, art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.),
- art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 11 ust. 3, art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.),
- art. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.),
- Ministerstwo Finansów, „Odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne PIT”, podatki.gov.pl,
- Ministerstwo Finansów, broszury informacyjne do zeznań PIT-36, PIT-36L oraz PIT-37 publikowane w serwisie podatki.gov.pl.
