Spis treści
- Komu przysługuje ulga abolicyjna?
- Jak metoda rozliczenia dochodów zagranicznych wpływa na ulgę?
- Jak sprawdzić metodę dla swojego dochodu?
- Jak obliczyć ulgę abolicyjną i zastosować limit?
- Przykład obliczenia ulgi przy dochodach z Polski i z zagranicy
- Kiedy ulga abolicyjna przysługuje bez limitu?
- Jak rozliczyć ulgę abolicyjną w PIT?
- Rozliczenie w PITax
Komu przysługuje ulga abolicyjna?
Ulga abolicyjna przysługuje polskiemu rezydentowi podatkowemu, który rozlicza określone dochody zagraniczne metodą proporcjonalnego odliczenia.
Możesz z niej skorzystać przy zagranicznych dochodach z:
- pracy: stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy;
- działalności wykonywanej osobiście, np. umowy zlecenia, umowy o dzieło lub kontraktu menedżerskiego;
- pozarolniczej działalności gospodarczej;
- praw autorskich i praw pokrewnych z działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej lub publicystycznej wykonywanej za granicą – z wyjątkiem przychodów z korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi.
Działalność gospodarcza może być opodatkowana skalą podatkową, podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Samo opodatkowanie dochodu za granicą nie wystarcza: musi on należeć do źródeł objętych ulgą.
Jak ustalić rezydencję podatkową?
Polska rezydencja podatkowa oznacza obowiązek rozliczania w Polsce dochodów z kraju i z zagranicy, z uwzględnieniem umów podatkowych. Według polskiej ustawy masz ją, jeśli w Polsce znajduje się centrum twoich interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywasz tu dłużej niż 183 dni w roku. Jeśli oba państwa uznają cię za swojego rezydenta, trzeba uwzględnić reguły rozstrzygające z właściwej umowy.
Więcej o ocenie powiązań z Polską i zasadach dotyczących osób mieszkających w dwóch państwach przeczytasz w poradniku Rezydencja podatkowa – czy musisz rozliczać się w Polsce?.
Jak metoda rozliczenia dochodów zagranicznych wpływa na ulgę?
Ulga abolicyjna przysługuje przy metodzie proporcjonalnego odliczenia, a nie przy wyłączeniu z progresją. Przy dochodach z pracy rozliczanych według skali różnica wygląda następująco.
Metoda proporcjonalnego odliczenia
Obliczasz polski podatek od sumy dochodów z pracy w Polsce i za granicą. Następnie odejmujesz podatek zapłacony za granicą, ale najwyżej do części polskiego podatku przypadającej proporcjonalnie na zagraniczny dochód.
Podatek pozostały po tym odliczeniu możesz dodatkowo zmniejszyć o ulgę abolicyjną, jeśli ci przysługuje. Dochód zagraniczny rozliczasz tą metodą także wtedy, gdy nie masz dochodów w Polsce.
Metoda wyłączenia z progresją
Dochód zagraniczny jest zwolniony z podatku w Polsce, ale wpływa na stopę podatku od polskich dochodów. Najpierw pomocniczo obliczasz podatek od sumy dochodów krajowych i zagranicznych. Ustalasz, jaki procent tej sumy stanowi podatek, i ten procent stosujesz tylko do dochodu opodatkowanego w Polsce.
Nie odliczasz tu podatku zagranicznego ani ulgi abolicyjnej. Wynik tej metody wykorzystujesz jednak przy obliczaniu ulgi: porównujesz go z podatkiem przy proporcjonalnym odliczeniu.
Jak sprawdzić metodę dla swojego dochodu?
Właściwą metodę sprawdzasz w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, którą Polska zawarła z krajem uzyskania dochodu. Wybierz przepisy dotyczące twojego rodzaju dochodu, np. wynagrodzenia z pracy.
Uwzględnij także konwencję MLI – międzynarodowe porozumienie, które zmienia część takich umów. W niektórych z nich zastąpiła metodę wyłączenia z progresją metodą proporcjonalnego odliczenia. Dlatego pierwotny tekst umowy może nie wystarczyć do ustalenia, jak rozliczyć dochód. Zmiany dla poszczególnych państw sprawdzisz w wyjaśnieniach Ministerstwa Finansów dotyczących konwencji MLI.
Jeśli Polska nie ma umowy podatkowej z danym krajem i nie zapłaciłeś tam podatku od dochodu, zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów nie możesz zastosować ulgi abolicyjnej.
Ulga nie obejmuje też dochodów z krajów i terytoriów znajdujących się w polskim wykazie stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Sprawdź listę rajów podatkowych.
Jak obliczyć ulgę abolicyjną i zastosować limit?
Ulga jest różnicą między podatkiem obliczonym metodą proporcjonalnego odliczenia a podatkiem, który wynikałby z zastosowania wyłączenia z progresją. Roczne odliczenie wynosi najwyżej 1360 zł, chyba że dochód spełnia warunki wyjątku dla pracy lub usług poza terytorium lądowym państw.
Limit nie oznacza, że każdemu należy się pełna kwota. Jeśli różnica między metodami wynosi 540 zł, odliczasz 540 zł. Gdy różnicy nie ma, nie ma też ulgi do odliczenia.
Przykład obliczenia ulgi przy dochodach z Polski i z zagranicy
W tym przykładzie ulga wynosi 1360 zł, choć różnica między metodami jest większa. Rozliczasz się indywidualnie za 2026 r. i masz 40 000 zł dochodu z pracy w Polsce oraz 60 000 zł z pracy za granicą. Są to kwoty przyjęte do obliczenia podatku, już po uwzględnieniu kosztów, zwolnień i odliczeń od dochodu – nie kwoty wynagrodzenia netto.
Za granicą zapłaciłeś 2 000 zł podatku po przeliczeniu na złote. Dochód zagraniczny podlega metodzie proporcjonalnego odliczenia, nie pochodzi z raju podatkowego, a pracę wykonywałeś na lądzie. Nie korzystasz z innych ulg od podatku.
| Etap obliczenia | Działanie i wynik |
|---|---|
| Podatek od łącznego dochodu 100 000 zł | 100 000 zł × 12% − 3600 zł = 8 400 zł |
| Limit odliczenia podatku zagranicznego | 8 400 zł × 60 000 zł ÷ 100 000 zł = 5 040 zł |
| Podatek metodą proporcjonalnego odliczenia | 8 400 zł − 2 000 zł = 6 400 zł |
| Stopa procentowa przy wyłączeniu z progresją | 8 400 zł ÷ 100 000 zł × 100% = 8,4% |
| Podatek metodą wyłączenia z progresją | 40 000 zł × 8,4% = 3 360 zł |
| Różnica między metodami | 6 400 zł − 3 360 zł = 3 040 zł |
| Ulga abolicyjna po zastosowaniu limitu | 1360 zł |
| Polski podatek po uldze | 6 400 zł − 1360 zł = 5 040 zł |
Całe 2 000 zł podatku zagranicznego mieści się w limicie 5 040 zł, więc można je odjąć. Końcowe 5 040 zł to polski podatek po uldze, przed rozliczeniem polskich zaliczek. Nie musi to być kwota dopłaty w zeznaniu.
Kiedy ulga abolicyjna przysługuje bez limitu?
Limit 1360 zł nie obejmuje wskazanych w ustawie dochodów z pracy lub usług wykonywanych poza terytorium lądowym państw. W takim przypadku odliczenie może objąć całą obliczoną różnicę między metodami.
Wyjątek dotyczy dochodów:
- ze stosunku pracy, stosunku służbowego, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy;
- z umów zlecenia lub o dzieło uzyskiwanych od przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, osoby prawnej (także jej jednostki organizacyjnej) albo jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej. Chodzi o umowy poza własną działalnością gospodarczą;
- z umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, także zawartych w ramach działalności gospodarczej. Wyjątek nie obejmuje wynagrodzeń zaliczanych do przychodów członków zarządów, rad nadzorczych, komisji i innych organów stanowiących osób prawnych.
Ministerstwo Finansów wskazuje jako przykłady pracę marynarzy, pilotów i personelu pokładowego. O prawie do odliczenia bez limitu decydują jednak rodzaj przychodu oraz miejsce wykonywania pracy lub usług, a nie sama nazwa zawodu. Nie każdy dochód firmy wykonującej usługi na morzu korzysta z tego wyjątku.
Pozostałe warunki ulgi nadal obowiązują: polska rezydencja podatkowa, metoda proporcjonalnego odliczenia i brak wyłączenia dla dochodów z rajów podatkowych.
Jak rozliczyć ulgę abolicyjną w PIT?
Kwotę ulgi wpisujesz w części C załącznika PIT/O, w wierszu „Ulga abolicyjna”. Zeznanie główne dobierasz do sposobu opodatkowania dochodu.
| Sposób opodatkowania | Zeznanie | Załączniki przy rozliczeniu ulgi |
|---|---|---|
| Skala podatkowa, w tym praca za granicą | PIT-36 | PIT/O i PIT/ZG |
| Podatek liniowy od działalności gospodarczej | PIT-36L | PIT/O i PIT/ZG |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej | PIT-28 | PIT/O; bez PIT/ZG |
PIT/ZG służy do wykazania zagranicznych dochodów i podatku zapłaconego za granicą. Składasz go osobno dla każdego kraju i zeznania. Każdy z małżonków ma własny PIT/ZG, także przy wspólnym rozliczeniu.
W PIT/O wykazujesz obliczoną ulgę, nie zagraniczne wynagrodzenie ani całą kwotę podatku zapłaconego za granicą. Przy wspólnym zeznaniu małżonków kwoty ulgi wpisuje się osobno w kolumnach podatnika i małżonka.
Przygotuj dokumenty potwierdzające zagraniczne dochody, zapłacony podatek oraz miejsce wykonywania pracy, jeśli korzystasz z odliczenia bez limitu. Kwoty potrzebne do rozliczenia muszą być przeliczone na złote.
Rozliczenie w PITax
W PITax Rozliczenie PIT możesz rozliczyć zagraniczne dochody w PIT-36. Wskaż państwo uzyskania dochodu i uzupełnij dane o zarobkach oraz podatku zapłaconym za granicą. Program uwzględnia metodę rozliczenia i dobiera PIT/ZG.
Gdy zaznaczysz przysługujące ci ulgi, program dobierze PIT/O i przeniesie kwoty odliczeń do zeznania. Przed wysłaniem sprawdź, czy odliczona ulga odpowiada twojej sytuacji, zwłaszcza gdy korzystasz z wyjątku od limitu. Rozlicz PIT-36 w PITax.
PIT-36 za 2026 r. składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r. W zeznaniu wskazujesz rok uzyskania dochodu, czyli 2026.
Źródła:
- Art. 3, art. 4a, art. 12 ust. 1, art. 13, art. 27 ust. 1 i 8–9a, art. 27g, art. 30c i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- Art. 13a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;
- Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wykazu krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1929);
- Ulga abolicyjna PIT – wyjaśnienia Ministerstwa Finansów [dostęp: 28.10.2026];
- Objaśnienia podatkowe z 10 sierpnia 2021 r. dotyczące ulgi abolicyjnej – zakres dochodów i wyjątek od limitu;
- Formularze Ministerstwa Finansów: PIT/O (31) oraz PIT/ZG (8) [dostęp: 28.10.2026].
