Spis treści
- Rok podatkowy w Irlandii
- Jakie podatki dotyczą pracownika w Irlandii
- Ile wynoszą stawki Income Tax w Irlandii
- Czym są tax credits i jak zastępują „kwotę wolną”
- Co to jest USC i jakie są stawki dla 2026
- PRSI – co oznacza i dlaczego pojawia się na pasku płacowym
- Podatki związane z firmą i działalnością gospodarczą
- VAT w Irlandii – najważniejsze stawki
- Podatki od inwestycji i oszczędności: CGT, DIRT i dywidendy
- Podatek od spadków i darowizn (CAT) oraz opłata skarbowa (Stamp Duty)
| Podatek / składka | Co obejmuje | Kogo dotyczy najczęściej | Jak jest pobierany |
|---|---|---|---|
| Income Tax (PIT) | Dochód osoby fizycznej | Pracownicy i osoby samozatrudnione | Zaliczki w PAYE lub rozliczenie roczne (self-assessment) |
| USC (Universal Social Charge) | Dodatkowa danina liczona od dochodu brutto | Głównie osoby pracujące | Zaliczki w PAYE lub rozliczenie roczne |
| PRSI | Składki na ubezpieczenie społeczne | Pracownicy i część samozatrudnionych | Pobór przy wypłacie lub rozliczenie według zasad ubezpieczeniowych |
| VAT | Podatek od towarów i usług | Konsumenci i przedsiębiorcy w łańcuchu sprzedaży | W cenie towaru/usługi, rozliczany przez sprzedawcę |
| CGT (Capital Gains Tax) | Zyski ze sprzedaży aktywów (np. inwestycji) | Inwestorzy | Rozliczenie zgodnie z zasadami CGT |
| CAT (Capital Acquisitions Tax) | Darowizny i spadki | Osoby otrzymujące majątek | Rozliczenie w systemie podatkowym |
| Stamp Duty | Opłata skarbowa od wybranych czynności (np. dokumentów i transakcji) | Osoby kupujące m.in. nieruchomości lub papiery wartościowe | Najczęściej jednorazowo przy transakcji |
| Excise Duty | Akcyza (m.in. paliwo, alkohol, wyroby tytoniowe) | Konsumenci (w cenie) i podmioty wprowadzające towar | W cenie produktu, rozliczana w łańcuchu dostaw |
Rok podatkowy w Irlandii
Rok podatkowy w Irlandii pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Oznacza to, że rozliczenia dotyczą dochodów uzyskanych od 1 stycznia do 31 grudnia. W praktyce większość pracowników widzi potrącenia podatku i składek już na pasku płacowym, ponieważ rozliczenie działa w systemie PAYE (Pay As You Earn).
W Irlandii podstawową walutą rozliczeń podatkowych jest euro (EUR). Wysokość progów i ulg jest publikowana w tabelach na stronach Revenue i zmienia się w kolejnych latach podatkowych.
Jakie podatki dotyczą pracownika w Irlandii
Pracownik najczęściej spotyka trzy pozycje obciążeń: Income Tax (PIT), USC oraz PRSI. Income Tax i USC są daninami podatkowymi, natomiast PRSI ma charakter składkowy i wiąże się z systemem ubezpieczeń społecznych.
Ile wynoszą stawki Income Tax w Irlandii
Irlandzki podatek dochodowy od osób fizycznych (Income Tax) działa w modelu dwóch stawek. Stawka podstawowa wynosi 20%, a stawka wyższa wynosi 40%.
| Element | Wartość |
|---|---|
| Stawka podstawowa (standard rate) | 20% |
| Stawka wyższa (higher rate) | 40% |
O tym, jaka część dochodu jest objęta stawką 20%, decyduje tzw. standard rate cut-off point. Próg zależy od sytuacji rodzinnej.
| Typ rozliczenia | Standard rate cut-off point dla 2026 |
|---|---|
| Osoba samotna / wdowa / wdowiec (ogólnie) | 44 000 EUR |
| Rodzina z jednym rodzicem (one-parent family) | 48 000 EUR |
| Małżeństwo / związek partnerski – jeden dochód | 53 000 EUR |
| Małżeństwo / związek partnerski – dwa dochody | 53 000 EUR + maks. dodatkowe 35 000 EUR (maks. 88 000 EUR) |
Czym są tax credits i jak zastępują „kwotę wolną”
Irlandzki Income Tax nie działa w praktyce jak polska „kwota wolna od podatku”. Zamiast tego system opiera się na tax credits, czyli kwotach, które obniżają należny podatek.
Tax credits obniżają podatek do zapłaty. Nie obniżają dochodu, tylko bezpośrednio zmniejszają wyliczoną kwotę podatku.
| Najczęstsze ulgi (tax credits) | Wartość dla 2026 | Kogo dotyczy najczęściej |
|---|---|---|
| Personal Tax Credit | 2 000 EUR | Większość podatników |
| PAYE Tax Credit | 2 000 EUR | Pracownicy w PAYE |
| Earned Income Tax Credit | 2 000 EUR | Osoby z dochodem z pracy poza PAYE (np. samozatrudnienie) |
| Married/Civil Partner Tax Credit | 4 000 EUR | Małżeństwa i związki partnerskie |
Co to jest USC i jakie są stawki dla 2026
Universal Social Charge (USC) to dodatkowa danina liczona od dochodu. USC jest liczone według progów, a stawki zależą od tego, w którym przedziale mieści się dochód.
| Próg dochodu dla 2026 | Stawka USC |
|---|---|
| Pierwsze 12 012 EUR | 0,5% |
| Kolejne 16 688 EUR | 2% |
| Kolejne 41 344 EUR | 3% |
| Nadwyżka ponad powyższe progi | 8% |
USC jest odrębne od Income Tax. Na pasku płacowym zwykle występuje jako osobna pozycja obok podatku dochodowego i PRSI.
PRSI – co oznacza i dlaczego pojawia się na pasku płacowym
PRSI (Pay Related Social Insurance) to składki na ubezpieczenie społeczne. PRSI nie jest podatkiem dochodowym, tylko elementem systemu ubezpieczeń. W praktyce potrącenia PRSI są widoczne razem z Income Tax i USC w rozliczeniu wynagrodzenia.
Podatki związane z firmą i działalnością gospodarczą
Osoby prowadzące biznes lub pracujące w modelu samozatrudnienia spotykają się dodatkowo z rozliczeniami firmowymi, w tym z podatkiem dochodowym od spółek oraz VAT.
| Podatek | Standardowa stawka | Najczęstszy zakres |
|---|---|---|
| CIT (Corporation Tax) – działalność handlowa | 12,5% | Dochody z działalności handlowej spółek |
| CIT (Corporation Tax) – działalność niehandlowa | 25% | Dochody pasywne i wybrane inne źródła |
Irlandzkie przepisy przewidują też szczególne zasady dla wybranych dużych grup kapitałowych. Stawka CIT zależy od rodzaju dochodu i statusu podatnika.
VAT w Irlandii – najważniejsze stawki
VAT (Value Added Tax) to podatek doliczany do cen towarów i usług. W Irlandii obowiązuje kilka stawek VAT, zależnie od rodzaju sprzedaży.
| Rodzaj stawki | Przykładowy zakres zastosowania | Stawka VAT |
|---|---|---|
| Stawka standardowa | Większość towarów i usług | 23% |
| Stawka obniżona | Wybrane towary i usługi wskazane w przepisach | 13,5% |
| Stawka obniżona | Wybrane towary i usługi wskazane w przepisach | 9% |
| Stawka szczególna | Wybrane kategorie sprzedaży | 4,8% |
| Stawka 0% | Wybrane dostawy i usługi wskazane w przepisach | 0% |
Podatki od inwestycji i oszczędności: CGT, DIRT i dywidendy
Irlandzki system obejmuje także podatki związane z inwestycjami. Najczęściej są to: CGT (zyski kapitałowe), DIRT (odsetki bankowe) oraz podatek u źródła od wybranych wypłat, w tym dywidend.
| Rodzaj podatku | Co obejmuje | Typowa stawka |
|---|---|---|
| CGT (Capital Gains Tax) | Zysk ze zbycia aktywów (np. sprzedaż inwestycji) | 33% |
| DIRT (Deposit Interest Retention Tax) | Odsetki z depozytów bankowych (podatek potrącany przez instytucję finansową) | 33% |
| Withholding tax (m.in. wybrane wypłaty i dywidendy) | Podatek potrącany u źródła przy wypłacie | 25% |
Podatek od spadków i darowizn (CAT) oraz opłata skarbowa (Stamp Duty)
W Irlandii funkcjonuje Capital Acquisitions Tax (CAT), który obejmuje spadki i darowizny. W praktyce znaczenie ma to, kto otrzymuje majątek i jaka jest wartość nabycia według zasad CAT.
Stamp Duty to opłata skarbowa nakładana na wybrane czynności prawne i transakcje, np. część transakcji dotyczących nieruchomości lub instrumentów finansowych. Zakres i stawki zależą od rodzaju czynności.
Rekomendacje PITax
Przy rozliczeniach międzynarodowych znaczenie ma rezydencja podatkowa i zasady unikania podwójnego opodatkowania. W praktyce rozliczenie w Irlandii i w Polsce dotyczy tego samego dochodu, ale może być oparte na odmiennych regułach.
Źródła:
- section 15 i section 16 Taxes Consolidation Act 1997 (as amended),
- Part 18D (w szczególności section 531AM) Taxes Consolidation Act 1997 (as amended),
- Taxes Consolidation Act 1997 (zasady i stawki Corporation Tax),
- Taxes Consolidation Act 1997 (zasady Capital Gains Tax),
- section 46 Value-Added Tax Consolidation Act 2010 (as amended).
