Spis treści
- Sprzedaż rzeczy w PIT – podstawowe informacje
- Jak rozliczyć sprzedaż rzeczy w PIT?
- Praktyczne przykłady rozliczenia sprzedaży prywatnych rzeczy
Sprzedaż rzeczy w PIT – podstawowe informacje
Rzeczy to nieruchomości (np. mieszkanie) i ruchomości (np. samochód). Sprzedaż prywatnego majątku (np. działki, samochodu) stanowi tzw. odpłatne zbycie, które najczęściej wiąże się z wykazaniem i zapłatą podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).
Zbycie rzeczy może skutkować koniecznością zapłaty i rozliczenia podatku dochodowego.
Kiedy sprzedaż rzeczy nie podlega PIT?
Kluczem do uniknięcia podatku jest czas, jaki upłynął od momentu, gdy stałeś się właścicielem danej rzeczy do dnia jej sprzedaży:
- nieruchomości (dom, mieszkanie, działka) – nie zapłacisz podatku, jeśli sprzedaż nastąpi po upływie 5 lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym kupiłeś nieruchomość).
- ruchomości (np. samochód, rower, laptop) – nie zapłacisz podatku, jeśli sprzedaż nastąpi po upływie pół roku (licząc od końca miesiąca, w którym kupiłeś rzecz).
Jak rozliczyć sprzedaż rzeczy w PIT?
Rozliczenie sprzedaży prywatnej rzeczy w PIT różni się w zależności od przedmiotu transakcji:
- sprzedaż ruchomości (np. samochód, meble) - wykazuje się w PIT-36,
- sprzedaż nieruchomości (np. mieszkanie, działka) - wykazuje się w PIT-39.
Jak prawidłowo rozliczyć sprzedaż rzeczy w PIT-36?
Krok 1: sprawdź cenę sprzedawanej rzeczy
Koniecznym elementem każdej sprzedaży jest cena, która stanowi przychód podatnika.
Cena jest wpisana do umowy kupna-sprzedaży. W przypadku braku umowy, ceną jest kwota zapłacona sprzedającemu.
Krok 2: ustal wartość poniesionych wydatków
Cenę zbycia składników pomniejsza się o koszty tego zbycia.
Do kosztów odpłatnego zbycia (sprzedaży) rzeczy zaliczysz wydatki, które zostały poniesione, aby daną rzecz sprzedać. Kosztami uzyskania przychodu są najczęściej:
- prowizje komisu, pośredników,
- koszty wyceny danej rzeczy,
- koszty ogłoszeń prasowych,
- opłaty notarialne, sądowe.
Koszty uzyskania przychodu możemy określić jako koszty nabycia sprzedawanej rzeczy oraz koszty poniesione w trakcie posiadania rzeczy, związane z daną rzeczą.
Do kosztów uzyskania przychodu, czyli kosztów nabycia, zaliczamy:
- jeśli sprzedajemy rzecz, którą wcześniej nabyliśmy – cena, za jaką kupiono daną rzecz oraz opłaty poniesione, aby nabyć daną rzecz (podatek VAT, PCC, opłaty rejestracyjne, opłaty notarialne, zapłacone odsetki, prowizje),
- jeśli sprzedajemy rzecz, którą wytworzyliśmy – wydatki, jakie zostały poniesione, aby stworzyć rzecz (materiały, części, produkty).
Pamiętajmy, aby wszystkie koszty były udokumentowane - w tym celu powinniśmy zachowywać dowody zakupu oraz dowody sprzedaży rzeczy. Nie dołączamy tych dokumentów do PIT, jednak musimy je przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym rozliczyliśmy się z urzędem skarbowym.
Krok 3: ustal wysokość dochodu
Cena zbycia (przychód) pomniejszona o koszty tego zbycia (koszty uzyskania przychodu) stanowi dochód podatkowy.
Jeżeli cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Organy podatkowe często starają się narzucić własną cenę sprzedaży. Szczególnie dotyczy to samochodów i nieruchomości.
Pamiętajmy, aby wszystkie koszty były udokumentowane - w tym celu powinniśmy zachowywać dowody zakupu oraz dowody sprzedaży rzeczy. Nie dołączamy tych dokumentów do PIT, jednak musimy je przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku, w którym rozliczyliśmy dany PIT.
Przykład
Podatnik sprzedawał nieruchomość. Wycenił ją na 800.000 zł (w tym grunt 200.000 zł i dom 600.000 zł). Organ uznał, że cena odbiega od wartości rynkowej, bo grunt powinien kosztować 280.000 zł, a dom co najmniej 700.000 zł. Podatnik uznał, że organ nie ma racji, bo nie uwzględnia stanu nieruchomości. Organ powołał biegłego, który wycenił nieruchomość na 850.000 zł - stosunkowo niewielka różnica spowodowała, że koszty opinii biegłego ponosił organ.
Krok 4: przenieś dane sprzedaży do PIT-36
Po wykonaniu powyższych kroków, przenieś dane do formularza podatkowego. W PIT-36 za 2025 r. wpisujesz informacje:
- przychód (kwota z kroku 1) do poz. 112
- koszty uzyskania przychodu (kwota z kroku 2) do poz. 113
- dochód (kwota z kroku 3) do poz. 114
Praktyczne przykłady rozliczenia sprzedaży prywatnych rzeczy
Przykład 1
Jacek w marcu 2025 roku nabył samochód za 30 000 zł, podczas kupna zapłacił obowiązkowy podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 600 zł. Następnie, za pośrednictwem komisu, któremu zapłacił prowizję w wysokości 800 zł, sprzedał samochód za 40 000 zł. Samochód został sprzedany w maju 2025 r.
Od dnia nabycia do dnia sprzedaży nie minęło pół roku, dlatego Jacek musi zapłacić podatek od sprzedaży rzeczy w rocznym zeznaniu PIT-36.
W poz. 112 PIT-36 (przychód), Jacek powinien ująć kwotę: 30 200 zł (40 000 - 800), czyli przychód ze sprzedaży pomniejszony o koszty zbycia, czyli prowizję dla komisu.
W poz. 113 PIT-36 (koszty uzyskania przychodu) Jacek powinien ująć kwotę 20 400 zł (30 000 - 600 zł), czyli opłaty, jakie poniósł w związku z nabyciem danej rzeczy, jak kupno samochodu i podatek PCC.
Dochód Jacka ze sprzedaży samochodu (odpłatnego zbycia rzeczy) wyniesie 9 800 zł (30 200 - 20 400), która wpisywana jest do poz. 114 PIT-36 (dochód).
Przykład 2
Ania kupiła samochód za 25 000 zł w marcu 2025 roku. Podczas kupna zapłaciła podatek od czynności cywilno-prawnych (PCC) w wysokości 500 zł. Następnie, za pośrednictwem komisu, któremu zapłaciła prowizję w wysokości 700 zł, sprzedała samochód za 35 000 zł. Samochód został sprzedany w grudniu 2025 roku.
Dochód ze sprzedaży samochodu Ani jest zwolniony z opodatkowania, Zbycie rzeczy po upływie sześciu miesięcy nie powoduje powstania przychodu w PIT.
Rekomendacja PITax
Aby zoptymalizować rozliczenie, najbezpieczniejszą strategią jest wstrzymanie się ze sprzedażą rzeczy do upływu pół roku, licząc od końca miesiąca jej nabycia, co zwalnia transakcję z podatku dochodowego. W przypadku wcześniejszego zbycia, dochód należy wykazać w deklaracji PIT-36, stosując skalę podatkową i pomniejszając przychód o rzetelnie udokumentowane koszty zakupu. Rekomenduje się skrupulatne archiwizowanie dowodów poniesionych wydatków, aby w razie weryfikacji przez urząd skarbowy skutecznie uzasadnić wysokość wykazanego dochodu.
Źródła:
- art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d), art. 19 ust. 1 i ust. 3, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d), art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o Podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 226 z późn. zm.)
